Oct 08
सपà¥à¤¤à¤¶à¤¤à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ छतà¥à¤¤à¤¿à¤¸à¤¾à¤µà¤¾
शà¥री वासà¥देवानंद सरसà¥वती (टेंबे सà¥वामी) रचित "शà¥री सपà¥तशती गà¥रूचरितà¥र"
तà¥या गà¥रामामधà¥यें à¤à¤• । विपà¥र येक होता रंक । भावें करी आनà¥हीक । हो विवेकशूनà¥यता ततà¥सà¥तà¥री ॥१॥
तो नेम धरà¥नी परानà¥न । सोडी, दंपती भोजन । दà¥याया आला महाजन । सà¥तà¥री जाऊनीं पà¥रारà¥थी गà¥रà¥सी ॥२॥
होता कंठ भरà¥नि दीन । गà¥रॠविपà¥रा बोलावून । मà¥हणे इला जा घेऊन । तूं परानà¥न जेवाया ॥३॥
तीचें गारà¥हाणें à¤à¤•ून । तिचà¥या पतीस जा मà¥हणून । गà¥रॠसांगे तो मानून । तिला घेऊन गेला तो ॥४॥
तेथें मानिनी जेवितां । शà¥वसूकरोचà¥à¤›िषà¥à¤Ÿ देतां । उठे पतीसह दà¥शà¥à¤šिता । गà¥रà¥नाथा भेटती दोघे ॥५॥
नारी विनवी कà¥षमापून । गà¥रॠमà¥हणे धालें कीं मन । दà¥विज मà¥हणे नेम टाळून । भà¥रषà¥à¤Ÿ होवून गेलों मीं ॥६॥
अवशà¥य ही वैरीण । गà¥रॠमà¥हणे पà¥रें शीण । मी माया दावून । केलें मन शà¥दà¥ध ईचें ॥७॥
ही नच इचà¥à¤›à¥€ल आता । सोडील परानà¥नाची वारà¥ता । न मोडली तà¥à¤à¥€ निषà¥ठा । दि़ज अडतां घे परानà¥न ॥८॥
पà¥रारà¥थी भूसूर कोठें जावें । अनà¥न कोणाचें वरà¥à¤œावें । गà¥रॠमà¥हणे जेवावें । सà¥वसंबंधिगà¥रà¥मितà¥रानà¥न ॥९॥
वरà¥à¤œà¥€ तामस कà¥à¤šरानà¥न । विधिनिषेधरहितानà¥न । दà¥षà¥पà¥रतिगà¥रह दà¥रà¥भकà¥षानà¥न । कनà¥यानà¥न सà¥त न होता ॥१०॥
तà¥यजीं निनà¥दकादिकानà¥न । जेवितांही शà¥रादà¥धानà¥न । षटॠपà¥राणायाम शोधन । पà¥रेतानà¥न सरà¥वथा वरà¥à¤œà¥€ ॥११॥
अगà¥नाधानिभागवतानà¥न । पवितà¥र करी बà¥रहà¥मीषà¥ठान । तीरà¥थी कà¥षेतà¥री परà¥वणीं दान । हीनदान कà¥दान न घे ॥१२॥
सà¥वाचारयà¥à¤•à¥त नर । सरà¥व दोष करीं दूर । दà¥विज मà¥हणे सविसà¥तर । नितà¥याचार सà¥पषà¥à¤Ÿ सांगा ॥१३॥
गà¥रॠयापरी पà¥रारà¥थित । सांगे पराशरमत । उठा बà¥राहà¥ममà¥हूरà¥तांस । गà¥रà¥देवतांदिकां वंदा ॥१४॥
वà¥हायामà¥य मà¥à¤– निशीं à¤à¤• । दिवा संधी उदङà¥मà¥à¤– । नैऋतà¥यकोणी देख । मारà¥à¤—ोदकवरà¥à¤œितदेशीं ॥१५॥
तà¥यजी हरितà¥तृण, शिरीं । वसà¥तà¥रधरीं जलदूरीं । मलमूतà¥रोतà¥सरà¥à¤— करीं । शौचकरी मृतà¥तोयानें ॥१६॥
गोळà¥या मोठया आंवळà¥यापरी । लिंगीं à¤à¤•तà¥रि गà¥दावरी । सातसात पादकरीं । निमà¥मीं रातà¥री संकटी अरà¥ध ॥१७॥
हा दà¥विजवरà¥याचार । वरà¥णी वनी यतिशà¥वरां । दà¥वितà¥रिचतà¥à¤—à¥रà¥णाचार । सà¥तà¥रीकà¥मारां दà¥रà¥à¤—ंधानà¥त ॥१८॥
होत साचविधी शूदà¥रा । विपà¥रें किजे चूळ बारा । आठ सहा चार ईतरां । अंतीं दà¥विराचमनें शà¥दà¥धीं ॥१९॥
मà¥दा पà¥णà¥य मधà¥यसà¥नान । पà¥रातःकाळीं गोमयसà¥नान । यति सनà¥यासी तà¥रिसà¥नान । सà¥भगे शिरःसà¥ना न नितà¥य ॥२०॥
शीतोषà¥णामà¥बॠगृहसà¥थासी । मारà¥à¤œनादि न तयासी । तरà¥पणादि बहिःसà¥नानासी । कीजे शिरसीं मृदà¥धारण ॥२१॥
अनामिकीं दरà¥भ पवितà¥र । बदà¥धशिख सोपवसà¥तà¥र । संधà¥या करा जो पà¥रकार । गृहà¥यकार वदे जैसा ॥२२॥
मौंजी चौलादिकीं न भसà¥म । तदनà¥यतà¥र तें परम । सनकà¥षतà¥रसंधà¥या परम । हो मधà¥यम लà¥पà¥ततारा ॥२३॥
चाकà¥षà¥ष सूरà¥यदरà¥शन । पà¥रातःसंधà¥या अधम जाण । हà¥याउलट रातà¥रौ जाण । उपसà¥थान सूरà¥येकà¥षणें ॥२४॥
तà¥या आधी, आचमन । पà¥राणायाम मारà¥à¤œन । मंतà¥राचमन मारà¥à¤œन । अघमरà¥षण अरà¥धà¥वदान ॥२५॥
मनसà¥समाधानें दà¥या तीन । कालातà¥यय चौथे जाण । सूरà¥योदयविघà¥नकारण । रकà¥षोगण मरती हà¥यांनीं ॥२६॥
हà¥या दà¥रà¥वारासà¥तà¥रें मारितां । दोष येतो, भूमी फिरतां । असावादितà¥य जपतां । ये शà¥दà¥धता बà¥राहà¥मणासी ॥२७॥
हो सà¥वसà¥से पानभूत । करà¥म कीजे सदोदित । शà¥भासनीं नà¥यासहित । जपा सà¥मरत ऋषà¥यादिक ॥२८॥
जप मोजा अकà¥षमालेनें किंवा सà¥फटिकादिकाने । निषà¥फळ तो मà¥दà¥राविणें । समाधानें मौनें जपा ॥२९॥
लय भूल पडूं न दà¥यावी । छनà¥नमाला न पडावी । गायतà¥री हजार जपावी । कमी योजावे अशकà¥ततà¥वें ॥३०॥
वृदà¥धंतà¥वादि तारतà¥मà¥यें । जपिजे न धनकामà¥यें । उभà¥यानें दोन संधà¥ये । सायंसंधà¥येसी बसूनी ॥३१॥
उभें रहावें उपसà¥थानीं । दिशा देव दà¥विजां नमूनी । गà¥रà¥पादातें वंदà¥नि । विसरà¥à¤œà¥‹नी दà¥यावी संधà¥या ॥३२॥
हो असा हा संधà¥याविधी । सायंपà¥रातरà¥होमविधी । कीजे सà¥वयें उदया आधीं । पà¥रादà¥षà¥à¤•रण मग होम ॥३३॥
हा आतà¥मसà¥तà¥री सà¥तादिकें । कीजे गवà¥यधानà¥यादिकें । धरà¥म करितां शà¥रमदà¥à¤ƒà¤–ें । नच लेखे चितà¥ती विपà¥रा ॥३४॥
भोग कः पदारà¥थ दà¥विजा । करà¥मे होयी शà¥दà¥धी निजा । आनंदा घे तोचि सहजा । देवपूजा हीच मà¥à¤–à¥य ॥३५॥
होम असा à¤ालà¥यावर । बà¥रहà¥मयजà¥à¤ž कीजे बाहेर । बà¥रहà¥मांजळी सपवितà¥र । मà¥हणा मंतà¥र बà¥राहà¥मण अंगें ॥३६॥
विदà¥या हंकारवरà¥à¤œित । बà¥रहà¥मयजà¥à¤ž दे मà¥à¤•à¥तता । दोष नसें कसें पढतां । जपालà¥पता अनधà¥यायीं ॥३७॥
कोणी वैशà¥वदेवोतà¥तर । करिती मधà¥यसंधà¥योतà¥तर । तरà¥पा देवरà¥षिपितर । सवà¥य निवीतà¥य पसवà¥येसी ॥३८॥
होविशà¥वातà¥माऽऽबà¥रहà¥मसà¥तंबांत । तरà¥पणें तृपà¥तयवाकà¥षत । देवरà¥षिलाकरिती तृपà¥त । पितरातृपà¥तकरिती तिला ॥३९॥
गृहीं न हें तिलतरà¥पण । निंदà¥यदिनीं मांगलà¥यीं न । दिवाळींत यमतरà¥पण । भीषà¥माषà¥à¤Ÿमीसी ॥४०॥
हें करो जीवतà¥पिता । दोष अनवशà¥य करितां । मधà¥यानà¥हीं सूरà¥य येतां । मधà¥यानà¥हसंधà¥या कीजे ॥४१॥
इति शà¥रीमतà¥परमहंसपरिवà¥राजकाचारà¥यशà¥रीमदà¥वासà¥देवानंदसरसà¥वतिविरचिते सारे आनà¥हिककरà¥मनिरà¥पणं नाम षषà¥à¤Ÿà¥तà¥रिंशोऽधà¥यायः
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
