Jan 31
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ सहावा (संपूरà¥à¤£)
शà¥रीगणेशाय नमः । ।
नामधारक मà¥हणे सिदà¥धासी । सà¥वामी तू जà¥योति अंधकारासी । पà¥रकाश केला जी आमà¥हांसी । गà¥रà¥पीठ आदà¥यंत ॥१॥
तà¥रैमूरà¥ति होऊनि आपण । तीरà¥थे करावी किंकारण । विशेष असे काय गोकरà¥ण । मà¥हणोनि गेले तया सà¥थान ॥२॥
तीरà¥थे असती अपरंपारी । समसà¥त सांडूनि पà¥रीति करी । कैसा पावला दतà¥तातà¥री । अवतारी शà¥रीपाद शà¥रीवलà¥लभ ॥३॥
à¤à¤• शिषà¥या शिखामणी । तà¥वा पà¥शिले जे का पà¥रशà¥नी । संतोष जाला अंतःकरणी । सांगेन चरितà¥र शà¥रीगà¥रूंचे ॥४॥
विसà¥तारोनि आमà¥हांसी । सांगा सà¥वामी कृपेसी । मà¥हणोनि लागला चरणांसी । नामधारक पà¥रीतिकारे ॥५॥
à¤à¤•ोनि नामधारकाचे वचन । संतोषले सिदà¥धाचे मन । सांगतसे विसà¥तारोन । गà¥रà¥à¤šरितà¥र परियेसा ॥६॥
तà¥à¤œà¤•रिता आमà¥हासी । लाभ à¤ाला असे मानसी । गà¥रà¥à¤šरितà¥र सांगावयासी । उतà¥à¤•ंठा मानसी होय ते ॥७॥
मà¥हणे तà¥रैमूरà¥ति अवतरोन । तीरà¥थे हिंडे केवी आपण । विशेष पावला गोकरà¥ण । मà¥हणोनि पà¥ससी आमà¥हाते ॥८॥
दतà¥तातà¥रेय आपà¥ण । तीरà¥थे हिंडे तयाचे कारण । भकà¥तजनाहितारà¥थ दीकà¥षेसà¥तव जाण । उपदेश करावया ॥९॥
विशेष तीरà¥थ आपà¥ले सà¥थान । गोकरà¥णी शंकर असे जाण । याच कारणे निरà¥à¤—à¥ण । तà¥रैंमूरà¥ति वसती तया ठाया ॥१०॥
गोकरà¥णीचे माहातà¥मà¥य । सांगतसे अनà¥पमà¥य । à¤à¤•चितà¥त करूनि नेम । à¤à¤• शिषà¥या नामधारका ॥११॥
तà¥या तीरà¥थाचे आदि अंती । सांगेन तà¥मà¥हां विसà¥तृती । जे पूरà¥वी वर लाधले असती । अपूरà¥व असे à¤à¤•ता ॥१२॥
महाबळेशà¥वरलिंग देखा । सà¥वयंभू शिव असे à¤à¤•ा । आखà¥यान तà¥याचे à¤à¤•ा । लंबोदरे पà¥रतिषà¥ठले ते ॥१३॥
शिषà¥य मà¥हणे सिदà¥धासी । तीरà¥थमहिमा वानिसी । विघà¥नेशà¥वरे पà¥रतिषà¥ठिले तयासी । विसà¥तारोनि सांग मज ॥१४॥
à¤से शिषà¥य विनवीत । à¤à¤•ोनि बहॠसंतोषत । निरोपित आदà¥यंत । महाबळेशà¥वरचरितà¥र ॥१५॥
पà¥लसà¥तà¥य बà¥राहà¥मणाची भारà¥या । नाम तियेचे कैकया । ईशà¥वरभकà¥ति अतिपà¥रिया । शिवपूजा सरà¥वकाळ ॥१६॥
नितà¥य करी शिवपूजन । पूजेवीण न घे अनà¥न । à¤से करिता à¤à¤• दिन । न मिळे लिंग पूजेसी ॥१७॥
वà¥रतभंग होईल मà¥हणोनि । मृतà¥तिकालिंग करूनि । पूजी अति संतोषोनि । भकà¥तिपà¥रà¥वक अवधारा ॥१८॥
तिचा पà¥तà¥र अतिकà¥रूर । नाम तया दशशिर । आला तेथे वेगवतà¥तर । मातृदरà¥शन करावया ॥१९॥
नमिता à¤ाला मातेसी । पà¥से पूजा काय करिसी । माता सांगे विसà¥तारेसी । लिंग पूजिले मृतà¥तिकेचे ॥२०॥
रावण मà¥हणे जननीसी । माà¤à¥€ माता तू मà¥हणविसी । मृतिकेचे लिंग पूजेसी । अभागà¥य आपà¥ले मà¥हणतसे ॥२१॥
मागà¥ती मà¥हणे तियेसी । पूजिता फळ काय यासी । कैकया सांगे पà¥तà¥रासी । कैलासपद पाविजे ॥२२॥
रावण मà¥हणे मातेसी । कैलास आणà¥नी तà¥à¤œपासी । देईन हे निशà¥à¤šयेसी । सायास का वो करितà¥येसी ॥२३॥
à¤से बोले तो रावण । मातेसवे करी पण । आणीन तà¥वरित उमारमण । कैलासासहित लंकेसी ॥२४॥
पूजा करी वो सà¥वसà¥थ चितà¥तेसी । मृतà¥तिकालिंग का करिसी । मà¥हणोनि निघाला तà¥वरितेसी । मनोवेगे निशाचर ॥२५॥
पावला तà¥वरे शिवपà¥रासी । शà¥भà¥र रमà¥य परà¥वतासी । धरोनि हालवीकà¥रोधेसी । वीस बाहॠभà¥à¤œाबळे ॥२६॥
आंदोळले कैलासभà¥वन । उपटीतसे तो रावण । दाही शिरे टेकून । उचलीन मà¥हणे उलà¥हासे ॥२७॥
शिर लावून परà¥वतासी । कर टेकून मांडीसी । उचलिता à¤ाला पà¥राणेसी । सपà¥तपाताळ आंदोळले ॥२८॥
फणा चà¥à¤•वी शेष आपण । कूरà¥म भà¥याला कांपोन । भयचकित देवगण । अमरपà¥र कांपतसे ॥२९॥
कंप à¤ाला सà¥वरà¥à¤—भà¥वन । सतà¥यलोक विषà¥णà¥भà¥वन । येरू पडतसे गडबडोन । मà¥हणती पà¥रळय मांडला ॥३०॥
कैलासपà¥रीचे देवगण । भयाभीत à¤ाले कंपायमान । भयाभीत गिरिजा आप । होऊनि गेली शिवापासी ॥३१॥
पारà¥वती विनवी शिवासी । काय à¤ाले कैलासासी । आंदोळतसे सभेसी । पडो पहात निरà¥धारे ॥३२॥
नगरात à¤ाला आकानà¥त । बैसलेती तà¥मà¥ही सà¥वसà¥थ । करा पà¥रतिकार तà¥वरित । मà¥हणोनि चरणां लागली ॥३३॥
ईशà¥वर मà¥हणे गिरिजेसी । न करी चिंता मानसी । रावण माà¤ा भकà¥त परियेसी । खेळतसे भकà¥तीने ॥३४॥
à¤से वचन à¤à¤•ोनि । विनवी गिरिजा नमोनि । रकà¥ष रकà¥ष शूलपाणी । समसà¥त देवगणाते ॥३५॥
à¤à¤•ोनि उमेची विनंती । शंकरे चेपिला वामहसà¥ती । दाही शिरे भà¥à¤œांसहिती । दडपलासे गिरीचà¥या तळी ॥३६॥
चिंता करी मनी बहà¥त । शिव शिव à¤से उचà¥à¤šारित । धà¥यातसे सà¥तोतà¥र करीत । शरणागता रकà¥ष मà¥हणोनि ॥३७॥
तà¥राहि तà¥राहि पिनाकपाणी । जगदà¥रकà¥षकशिरोमणी । शरण आलो तà¥à¤à¥‡ चरणी । मरण कैचे भकà¥तासी ॥३८॥
शंकर भोळा चकà¥रवरà¥ती । à¤à¤•ोनि तà¥याची विनंती । चेपिले होते वामहसà¥ती । काढिले तà¥वरित कृपेने ॥३९॥
सà¥à¤Ÿला तेथूनि लंकेशà¥वर । सà¥तोतà¥र करीतसे अपार । सà¥वशिरे छेदोनि परिकरे । तंतॠलाविले निज अंतà¥रे ॥४०॥
वेद सहसà¥तà¥र à¤à¤•वचनी । वरà¥णकà¥रमादि विसà¥तारोनि । सामवेद अतिगायनी । समसà¥त रागे गातसे ॥४१॥
गण रससà¥वरयà¥à¤•à¥त । गायन करि लंकानाथ । तयांची नामे विखà¥यात । सांगेन à¤à¤•ा à¤à¤•चितà¥ते ॥४२॥
आठही गण पà¥रखà¥यात । उचà¥à¤šारीतसे लंकानाथ । मगण बà¥राहà¥मण पà¥रखà¥यात । नगण कà¥षतà¥री विशेष ॥४३॥
भगण वैशà¥य धà¥यानेसी । तगण शूदà¥रवरà¥णेसी । जगण दैतà¥य परियेसी । रगण पà¥रतà¥यकà¥ष चà¥यूतगà¥णे ॥४४॥
सगण तà¥रंगरूपेसी । यगण शà¥दà¥ध परियेसी । विसà¥तारित गायनेसी । लंकापति रावण ॥४५॥
गायन करीत नवरसेसी । नांवे सांगेन परियेसी । शांत भयानक अदà¥भà¥तेसी । शृंगार हासà¥य करà¥णरसे ॥४६॥
रौदà¥र वीर बीभतà¥सेसी । गायन करी अति उलà¥हासी । वेणू वाजवी सपà¥तसà¥वरेसी । धà¥यानपूरà¥वक विधीने ॥४७॥
जंबà¥दà¥वीप वास जà¥यासी । षडà¥à¤œसà¥वर नाम परियेसी । कंठीहूनि उपज जà¥यासी । मयूरसà¥वर आलापित ॥४८॥
उतà¥तमवंशी उपज जà¥यासी । गीरà¥वाणकà¥ळी बà¥रहà¥मवंशी । पदà¥मपतà¥र वरà¥ण परियेसी । वनà¥हि देवता शृंगार रसे ॥४९॥
दà¥वितीय सà¥वर ऋषभासी । जनà¥म पà¥लकà¥ष दà¥वीपासी । उपज हà¥रदयसà¥थानेसी । चाषसà¥वर आलापित ॥५०॥
पà¥रखà¥यात जनà¥म कà¥षतà¥रवंशी । विराजवरà¥ण यमदेवतेसी । कà¥रीडा अदà¥भà¥त रस à¤सी । वीणा वाजवी रावण ॥५१॥
तृतीय सà¥वर गांधारेसी । गायन करी रावण परियेसी । कà¥शदà¥वीप वास जà¥यासी । नासिकसà¥थान अवधारा ॥५२॥
अजसà¥वर आलापतà¥यासी । गीरà¥वाण कà¥ल वैशà¥यवंशी । सà¥वरà¥णवरà¥ण कांतीसी । चंदà¥रदेवता अदà¥भà¥त रसे ॥५३॥
मधà¥यम सà¥वर चातà¥रà¥थक । कà¥रौचदà¥वीप वास à¤à¤• । उरसà¥थान उकà¥त उचà¥à¤šारी मà¥à¤–े । कà¥रौचसà¥वरे आलापित ॥५४॥
गीरà¥वाणकà¥ळ बà¥रहà¥मवंश । कà¥à¤‚दवरà¥ण रूप सà¥रस । धà¥यान करी लंकाधीश । लकà¥षà¥मी देवता करà¥णा रस ॥५५॥
शालà¥मली दà¥वीप भूमीसी । जनà¥म पंचमसà¥वरासी । कंठी उपजोनि नादासी । कोकिळासà¥वरे गातसे ॥५६॥
धà¥यान करी तया सà¥वरासी । उपज à¤ाला पितृवंशी । कृषà¥णवरà¥ण रूप तà¥यासी । गणनाथ देव हासà¥यरसे ॥५७॥
शà¥वेतदà¥वीप जनà¥म खà¥यात । सà¥वर असे नाम धैवत । ललाट सà¥थान नाद वà¥यकà¥त । दरà¥दà¥रसà¥वरे आलापी देखा ॥५८॥
à¤सा धैवत सà¥वरासी । बीभतà¥स रस अतिउलà¥हासी । गाय रावण परियेसी । ईशà¥वरापà¥रती भकà¥तीने ॥५९॥
पà¥षà¥à¤•र दà¥वीप उपजे तà¥यासी । निषाद सà¥वर नाम परियेसी । उतà¥पतà¥ति तालवà¥य संधीसी । हसà¥तिसà¥वरे गातसे ॥६०॥
असà¥रवंश वैशà¥यकà¥ळी । कलà¥प शà¥दà¥ध वरà¥ण पाटली । तà¥à¤‚बर मà¥नि देवता जवळी । सूरà¥य देवता अवधारी ॥६१॥
भयानक रस देखा । चरà¥à¤šà¥€ वà¥याकà¥ळ असे निका । येणेपरी सपà¥त सà¥वरिका । गायन करी लंकानाथ ॥६२॥
रागसहितरागिणीसी । गायन करी सामवेदासी । शà¥रीरागादि वसंतासी । आलाप करी दशशिर ॥६३॥
भैरवादि पंचमरागी । नटनारायण मेघरागी । गायन करी अभà¥यासयोगी । लंकानाथ शिवापà¥रति ॥६४॥
गौडी कोलà¥हाळ आंधळी । दà¥राविडरागी कौशिकमाळी । देवगांधार आनंदलिळी । गायन करी लंकानाथ ॥६५॥
धनाशà¥रिया वराडीसी । रामकलि मंजिरेंसी । गौडकी दशाकà¥षी हारिसी । गायन करी लंकेशà¥वर ॥६६॥
भैरवी गà¥रà¥à¤œरीसहित । वेळावली राग ललित । करà¥नाटकी हंसयà¥à¤•à¥त । गायन करी दशशिर ॥६७॥
तà¥राटकी मोटकि देखा । टंकाकà¥षी सà¥धा नाटका । सैधवा माळाकी à¤à¤•ा । गायन करी लंकानाथ ॥६८॥
बंगाली राग सोरटीसी । कामबोध मधà¥माधवीसी । देवाकà¥रिया भूपाळीसी । गायन करी दशानन ॥६९॥
रागवलà¥लभ माधà¥रीसी । रावà¥हेरी राग हरà¥षी । विहंगदातà¥री चंडीसी । वसवीजादि रागाने ॥७०॥
शिर कापून आपà¥ले देखा । यंतà¥र केले करकमळिका । शिरा काढून तंतà¥à¤•ा । रावणेशà¥वर गातसे ॥७१॥
समयासमयी आलापन । करी दशशिर आपण । पà¥रातःकाळी करी गायन । अषà¥à¤Ÿराग परियेसा ॥७२॥
मधà¥यमराग वेळोवेळी । दशांकभैरव करी भूपाळी । मलà¥हार धनाशà¥री बंगाली । पà¥रातःकाळी गातसे ॥७३॥
बराडी ललिता गà¥रà¥à¤œरासी । गौडकà¥री आहिरी कौशिकेसी । माधà¥याहà¥नसमयी गायनासी । रावण करी परियेसा ॥७४॥
कà¥रंजी तोडी मालशà¥रियेसी । दशांक पंचम परियेसी । अपराहà¥न वेळ अतिहरà¥षी । ईशà¥वरापà¥रती गातसे ॥७५॥
चारी पà¥रकार गौडियेसी । रामकली शà¥रीरागासी । देवकीपट मंजिरेसी । वसंतà¥रागे ऋतà¥à¤•ाळी ॥७६॥
à¤से छतà¥तीस रागेसी । गायन करी सामवेदासी । निरà¥वाणरूप भकà¥तीसी । चंदà¥रमौळी सांबाचिये ॥७७॥
रावणाचे भकà¥तीसी । पà¥रसनà¥न ईशà¥वर तà¥वरितेसी । निजरूप अतिहरà¥षी । उभा राहिला सनà¥मà¥à¤– ॥७८॥
पंचवकà¥तà¥र तà¥रिनेतà¥रेसी । उभा राहोनि संतोषी । काय इचà¥à¤›ा तà¥à¤à¥‡ मानसी । माग वर मà¥हणतसे ॥७९॥
मà¥हणे रावण शिवासी । काय मागावे तà¥à¤œपासी । लकà¥षà¥मी माà¤à¥‡ घरची दासी । आठ निधि माà¤à¥‡ घरी ॥८०॥
चतà¥रानन माà¤ा जाशी । तेहेतीस कोटी देव हरà¥षी । सेवा करिती अहरà¥निशी । सूरà¥य चंदà¥र वरà¥ण वायॠ॥८१॥
अगà¥नि सारिखा सेवा करी । वसà¥तà¥रे धूत अतिकà¥सरी । यम माà¤ा आजà¥à¤žाधारी । निरोपावेगळा न मारी कवणा ॥८२॥
इंदà¥रजितासारिखा पà¥तà¥र । कà¥à¤‚भकरà¥णाà¤सा भà¥रातà¥र । सà¥थान समà¥दà¥रामाजी पवितà¥र । कामधेनॠमाà¤à¥‡ घरी ॥८३॥
सहसà¥तà¥र कोटी आयà¥षà¥य मज । हे सांगणे नलगे तà¥à¤œ । आलो असे जे काज । कैलास नेईन लंकेसी ॥८४॥
वà¥रत असे जननीसी । नितà¥य पà¥à¤œन तà¥मà¥हांसी । मनोरथ पà¥रवावे भकà¥तीसी । कृपासिंधॠदातारा ॥८५॥
ईशà¥वर मà¥हणे रावणासी । जरी चाड असे पूजेसी । काय करिसी कैलासासी । आतà¥मलिंग तà¥à¤œ देतो आता ॥८६॥
जे जे मनीची वासना । पà¥रेल तà¥वरित à¤à¤• जाणा । लिंग असे पà¥राण आपणा । मà¥हणोनि दिधले रावणासी ॥८७॥
पूजा करी वेळ तिनà¥ही । अषà¥à¤Ÿà¥‹तà¥तर शत जप करोनि । रà¥दà¥राभिषेके अभिषेकोनि । पूजा करावी à¤à¤•चितà¥ते ॥८८॥
वरà¥षे तीन जे पूजिती । तेचि माà¤à¥‡ सà¥वरूप ओती । जे जे मनी इचà¥à¤›िती । ते ते पावती अवधारा ॥८९॥
हे लिंग असे जयापासी । मृतà¥यॠनाही गा परियेसी । दरà¥शनमातà¥रे महादोषी । उदà¥धरतील अवधारा ॥९०॥
ठेवू नको भूमीवरी । जोवरी पावे तà¥à¤à¥€ नगरी । वरà¥षे तीन पूजा करी । तूचि ईशà¥वर होशील ॥९१॥
वर लाधोनि लंकेशà¥वर । निरोप देत करà¥पूरगौर । करूनि साषà¥à¤Ÿांग नमसà¥à¤•ार । निघाला तà¥वरित लंकेसी ॥९२॥
इतà¥à¤•ा होता अवसर । नारद होता ऋषीशà¥वर । निघोनि गेला वेगे सतà¥वर । अमरपà¥रा इंदà¥रभà¥वना ॥९३॥
नारद मà¥हणे इंदà¥रासी । काय सà¥वसà¥थ चितà¥ते बैसलासी । अमरतà¥व दिधले रावणासी । लकà¥षà¥मी गेली आजि तà¥मची ॥९४॥
चिरायॠà¤ाला लंकेशà¥वर । पà¥राणलिंग देत करà¥पूरगौर । आणिक दिधला असे वर । तूचि ईशà¥वर होशील ॥९५॥
वरà¥षे तीन पूजिलियासी । तूचि माà¤à¥‡ सà¥वरूप होसी । तà¥à¤à¥‡ नगर कैलासी । मृतà¥यॠनाही कदा तà¥à¤œ ॥९६॥
à¤सा वर लाधोनि । गेला रावण संतोषोनि । तेहेतीस कोटी देव कोठूनि । सà¥à¤Ÿती आता तà¥मà¥हासी ॥९७॥
जावे तà¥वरित तà¥मà¥ही आता । सेवा करावी लंकानाथ । उरà¥वशी रंभा मेनका । तà¥वरिता भेटीस नà¥यावà¥या रावणाचे ॥९८॥
à¤से वचन à¤à¤•ोनि । इंदà¥र भयभीत मनी । नारदा विनवी कर जोडूनि । काय करावे मà¥हणतसे ॥९९॥
नारद मà¥हणे इंदà¥रासी । उपाय काय तà¥वरितेसी । जावे तà¥मà¥ही बà¥रहà¥मयासी । तयासी उपाय करील ॥१००॥
इंदà¥र नारदासमवेत । गेले बà¥रहà¥मलोका तà¥वरित । विसà¥तारोनिया वृतà¥तानà¥त । सांगे इंदà¥र बà¥रहà¥मयासी ॥१०१॥
बà¥रहà¥मा मà¥हणे इंदà¥रासी । जावे तà¥वरित वैकà¥à¤‚ठासी । दैतà¥येवरी हà¥रषीकेशी । उपाय करील निरà¥धारे ॥१०२॥
मà¥हणोनि निघाले तिघेजण । पावले तà¥वरित वैकà¥à¤‚ठभà¥वन । भेटला ततà¥à¤•ाळ नारायण । सांगती वृतà¥तानà¥त रावणाचा ॥१०३॥
विरिंचि मà¥हणे विषà¥णूसी । पà¥रतिकार करावा वेगेसी । कारण असे तà¥मà¥हांसी । राम-अवतारी परियेसा ॥१०४॥
तेहतीस कोटी देवांसी । घातले असे बंदीसी । याचि कारणे तà¥मà¥हांसी । करणे असे अवधारा ॥१०५॥
ईशà¥वराचे पà¥राणलिंग । घेऊनि गेला राकà¥षस चांग । आता रावणा नाही भंग । तोचि होईल ईशà¥वर ॥१०६॥
तà¥वरित उपाय करावा यासी । पà¥ढे जड होईल तà¥मà¥हांसी । निरà¥दाळावया राकà¥षसांसी । अवतरोनि तà¥मà¥हीच यावे ॥१०७॥
à¤से विनवी चतà¥रानन । मग कोपोन नारायण । कारà¥य नासेल मà¥हणोन । निघाला à¤डकर कैलासा ॥१०८॥
विषà¥णॠआला ईशà¥वरापाशी । मà¥हणे शंकरा परियेसी । पà¥राणलिंग रावणासी । दà¥यावया कारण तà¥मà¥हां काय ॥१०९॥
रावण कà¥रूर महादैतà¥य । सà¥रवर सकळ तà¥याचे भृतà¥य । कारागृही असती समसà¥त । केवी सà¥à¤Ÿती सांग आमà¥हा ॥११०॥
à¤से दà¥राचारियासी । वर देता उलà¥हासी । देवतà¥व गेले तà¥याचे घरासी । घेईल सà¥वरà¥à¤— निरà¥धारे तो ॥१११॥
ईशà¥वर मà¥हणे विषà¥णà¥सी । तà¥षà¥à¤Ÿलो तयाचे भकà¥तीसी । विसर पडला आमà¥हांसी । संतोषे दिधले पà¥राणलिंग ॥११२॥
आपले शिर छेदोनि देखा । वीणा केला सà¥वहसà¥तका । सपà¥तसà¥वर वेदादिका । गायन केले संतोषे ॥११३॥
जरी मागता पारà¥वतीसी । देतो सतà¥य परियेसी । भà¥ली पडली भकà¥तीसी । लिंग नेले पà¥राण माà¤ा ॥११४॥
विषà¥णॠमà¥हणे उमाकांता । तà¥मà¥ही à¤सा वर देतां । आमà¥हां सायास होय ततà¥तà¥वतां । दैतà¥य उनà¥मतà¥त होताती ॥११५॥
देवदà¥विज लोकांसी । पीडा करिती बहà¥वशी । कारणे आमà¥हांसी । अवतार धरणे घडते देखा ॥१६॥
कधी दिले लिंग तà¥यासी । नेले असेल लंकेसी । शंकर मà¥हणे विषà¥णà¥सी । पांच घटी à¤ालà¥या आता ॥१७॥
à¤à¤•ताच शिववचन । उपाय करी नारायण । धाडिले चकà¥र सà¥दरà¥शन । सूरà¥याआड वà¥हावया ॥११८॥
बोलावूनि नारदासी । सांगतसे हà¥रषीकेशी । तà¥मà¥ही जावे तà¥वरितेसी । रावण जातो लंकेसी देखा ॥११९॥
मारà¥à¤—ी जाऊनि तयासी । विलंब करावा परियेसी । जाऊ न दà¥यावे लंकेसी । तà¥वरित जावे मà¥हणतसे ॥१२०॥
चकà¥र à¤ाले सूरà¥याआड । सà¥नानसंधà¥या रावणा चाड । तà¥मà¥ही जाऊनिया दृढ । विलंब करावा तयासी ॥१२१॥
à¤à¤•ोनिया शà¥रीविषà¥णूचà¥या बोला । नारद तà¥वरित निघोन गेला । मनोवेगे पावला । जेथे होता लंकानाथ ॥१२२॥
नारदाते पाठवूनि । विषà¥णू विचारी आपà¥लà¥या मनी । गणेशासी बोलावूनि । पाठवू मà¥हणे विघà¥नासी ॥१२३॥
बोलावूनि गणेशासी । सांगे विषà¥णॠपरियेसी । कैसा रावण तà¥à¤œसी । सदा उपेकà¥षितो ॥१२४॥
सकळ देव तà¥à¤œ वंदिती । तà¥याचे मनोरथ पà¥रती । तà¥à¤œ जे का उपेकà¥षिती । विघà¥ने बाधती तयांसी ॥१२५॥
तà¥à¤œ नेणतां रावण देखा । घेऊनि गेला निधान à¤à¤•ा । पà¥राण लिंगा अतिविशेखा । नेले शिवाजवळूनि ॥१२६॥
आता तà¥वा करावे à¤à¤• । रावणापाशी जाऊनि देख । कपटरà¥पे कà¥बà¥à¤œà¤• । बाळवेष धरोनिया ॥१२७॥
वाटेसि होईल असà¥तमान । रावण करील संधà¥यावंदन । नारद गेला याचि कारण । विलंब करावया दैतà¥यासी ॥१२८॥
आजà¥à¤žा शिवाची रावणासी । न ठेवी लिंग भूमीसी । शौचाचमनसमयासी । आपणाजवळी न ठेविजे ॥१२९॥
बाळवेषे तà¥वा जावे । शिषà¥यरूप करà¥णाभावे । सूकà¥षà¥मरूप दाखवावे । लिंग घà¥यावे विशà¥वासà¥नी ॥१३०॥
संधà¥यासमयी तà¥à¤à¥‡ हाती । लिंग देईल विशà¥वासरीती । तà¥वा ठेवावे ततà¥à¤•ाळ कà¥षिती । लिंग राहील तेथेची ॥१३१॥
येणेपरी गणेशासी । शिकवी विषà¥णॠपरियेसी । संतोषोनि हरà¥षी । भातà¥à¤•े मागे तये वेळी ॥१३२॥
लाडू तिळव पंचखादà¥य । इकà¥षॠखोबरे दालिम आदà¥य । शरà¥à¤•रा घृत कà¥षीर सदà¥य । दà¥यावे तà¥वरित आपणासी ॥१३३॥
चणे भिजवून आपणासी । तांदूळ लाहà¥या साखà¤सी । तà¥वरित भकà¥षण करावयासी । दà¥यावे सà¥वामी मà¥हणतसे ॥१३४॥
जे जे मागितले विघà¥नेशà¥वरे । तà¥वरित दिधले शारà¥à¤™à¥à¤—धरे । भकà¥षित निघाला वेगवकà¥तà¥रे । बà¥रहà¥मचारीवेष धरूनि ॥१३५॥
गेला होता नारद पà¥ढे । बà¥रहà¥मऋषि महातà¥मà¥य गाढे । उभा ठाकला रावणापà¥ढे । कवण कोठूनि आलासी ॥१३६॥
रावण मà¥हणे नारदासी गेलो होतो कैलासासी । केले उतà¥à¤•ृषà¥à¤Ÿ तपासी । तोषविले तया शिवा ॥१३७॥
तेणे पà¥रसनà¥न होऊनि आमà¥हांसी । लिंग दिधले परियेसी । आणिक सांगितले संतोषी । लिंग महिमा अपार ॥१३८॥
नारद मà¥हणे लंकानाथा । दैव थोर तà¥à¤à¥‡ आता । लिंग लाधलासी अदà¥भà¥ता । जाणो आमà¥ही आदà¥यंत ॥१३९॥
दाखवी लिंग आमà¥हांसी । खà¥णे ओळखू परियेसी । लिंगलकà¥षण विसà¥तारेसी । सांगू आमà¥ही तà¥à¤œलागी ॥१४०॥
नारदाचिया वचनासी । न करी विशà¥वास परियेसी । दाखवीतसे दà¥रोनि लिंगासी । वà¥यकà¥त करोनि तà¥या समयी ॥१४१॥
नारद मà¥हणे लंकेशा । लिंग महिमेचा पà¥रकार à¤सा । सांगेन तà¥à¤œ बहॠसà¥रसा । बैसोनि à¤à¤•े सà¥वसà¥थ चितà¥ते ॥१४२॥
लिंग उपजले कवणे दिवशी । पूरà¥वी जाणिले तयासी । à¤à¤•चितà¥ते परियेसी । कथा असे अतिपूरà¥व ॥१४३॥
गिळूनि सकळ सौरभासी । मृग à¤à¤• काळागà¥निसमेसी । बà¥रहà¥मांडखंड परियेसी । पडिला होता तो मृग ॥१४४॥
बà¥रहà¥माविषà¥णॠमहेशà¥वरांसी । गेले होते पारधियेसी । मृग मारिले परियेसी । भकà¥षिले मेद तये वेळी ॥१४५॥
तयासी होती तीन शृंगे । खाली असती तीन लिंगे । तिघी घेतली तीन भागे । पà¥राणलिंगे परियेसा ॥१४६॥
लिंगमहिमा à¤à¤• कानी । जे पूजिती वरà¥षे तिनी । तेचि ईशà¥वर होती निरà¥à¤—à¥णी । वेदमूरà¥ति तेचि होय ॥१४७॥
लिंग असे जये सà¥थानी । तोचि कैलास जाण मनी । महतà¥तà¥व असे याच गà¥णी । बà¥रहà¥माविषà¥णà¥महेशà¥वरांसी ॥१४८॥
असे आणिक à¤à¤• बरवे । सांगेन à¤à¤• à¤à¤•भावे । रावण मà¥हणे आमà¥हा जाणे । असे तà¥वरित लंकेसी ॥१४९॥
मà¥हणोनि निघाला महाबळी । नारद मà¥हणे तये वेळी । सूरà¥यासà¥त आहे जवळी । संधà¥याकाळ बà¥राहà¥मणासी ॥१५०॥
सहसà¥तà¥रवेद आचरसी । संधà¥याकाळी मारà¥à¤— कà¥रमिसी । वाटेस होईल तà¥à¤œ निशी । संधà¥यालोप होईल ॥१५१॥
आमà¥ही जाऊ संधà¥यावंदनासी । मà¥हणोनि नारद विनयेसी । पà¥सोनिया रावणासी । गेला नदीतीरा ॥१५२॥
इतà¥à¤•िया अवसरी । पातला गणेश बà¥रहà¥मचारी । रावणापà¥ढे चाचरी । समिधा तोडी कौतà¥à¤•े ॥१५३॥
रावण चिंती मानसी । वà¥रतभंग होईल आपणासी । संधà¥या करावी तà¥रिकाळेसी । संदेह घडला मà¥हणतसे ॥१५४॥
ईशà¥वरे सांगितले आमà¥हांसी । लिंग न ठेवावे भà¥मीसी । संधà¥यासमयो à¤ाली निशी । काय करू मà¥हणतसे ॥१५५॥
तव देखिला बà¥रहà¥मचारी । अति सà¥à¤‚दर बाळकापरी । हिंडतसे नदीतीरी । देखिला रावणे तये वेळी ॥१५६॥
मनी विचारी लंकानाथ । बà¥रहà¥मचारी कà¥मार दिसत । न करी आमà¥à¤šा विशà¥वासघात । लिंग देऊ तया हाती ॥१५७॥
संधà¥या करू सà¥वसà¥थचितà¥तेसी । लिंग असेल तयापाशी । बाळक असे हे निशà¥à¤šयेसी । मà¥हणोनि गेला तया जवळी ॥१५८॥
देखोनिया दशशिर । पळतसे लंबोदर । रावण à¤ाला दà¥विजवर । अभय देऊनि गेला जवळी ॥१५९॥
रावण मà¥हणे तयासी । तू कवण बा सांग आमà¥हांसी । मातापिता कवण तà¥à¤œसी । कवण कà¥ळी जनà¥म तà¥à¤ा ॥१६०॥
बà¥रहà¥मचारी मà¥हणे रावणा । इतà¥à¤•े पà¥ससी कवणà¥या कारणा । आमà¥à¤šà¥या बापे तà¥à¤à¥या ऋणा । काय दà¥यावे सांग मज ॥१६१॥
हासोनिया लंकेशà¥वर । लोभे धरिला तà¥याचा कर । सांग बाळका कवणाचा कà¥मर । पà¥रीतीभावे पà¥सतो मी ॥१६२॥
बà¥रहà¥मचारी मà¥हणे रावणासी । आमà¥à¤šा पिता काय पà¥ससी । जटाधारी भसà¥मांगासी । रà¥दà¥राकà¥ष माळा असती देखा ॥१६३॥
शंकर मà¥हणती तयाशी । भिकà¥षा मागणे अहरà¥निशी । वृषारूढ उमा सरसी । जननी ते जगनà¥माता ॥१६४॥
इतà¥à¤•े आमà¥हांसी पà¥सतोसी । तà¥à¤œ देखता भय मानसी । बहà¥त वाटे परियेसी । सोड हात जाऊ दे ॥१६५॥
रावण मà¥हणे बà¥रहà¥मचारी । तव पिता असे दरिदà¥री । भिकà¥षा मागे घरोघरी । सौखà¥य तà¥à¤œ काही नसे ॥१६६॥
आमà¥à¤šà¥‡ नगर लंकापूर । रतà¥नखचित असे सà¥à¤‚दर । आमà¥हांसवे चाल सतà¥वर । देवपूजा करीत जाई ॥१६७॥
जे जे मागसी आमà¥हांसी । सकळ देईन परियेसी । सà¥à¤–े रहावे मजपाशी । मà¥हणे रावण तये वेळी ॥१६८॥
बà¥रहà¥मचारी मà¥हणे तà¥यासी । लंकेसी बहà¥त राकà¥षसी । आमà¥ही बाळक अरणà¥यवासी । खातील तेथे जातांची ॥१६९॥
न येऊ तà¥à¤िया नगरासी । सोड जाऊं दे घरासी । कà¥षà¥धे पीडतो बहà¥वसी । मà¥हणोनि भकà¥षितो भातà¥à¤•े ॥१७०॥
इतà¥à¤•े à¤à¤•ोनि लंकानाथ । तà¥या बाळका संबोधित । लिंग धरी à¤से मà¥हणत । मी संधà¥या करीन तोवरी ॥१७१॥
बाळक विनवी तयासी । न धरी लिंग परियेसी । मी बà¥रहà¥मचारी अरणà¥यवासी । उपदà¥रवू नको मà¥हणतसे ॥१७२॥
तव लिंग असे जड । मी पण बाळ असे वेड । न घे लिंग जाऊ दे सोड । धरà¥म घडेल तà¥à¤œलागी ॥१७३॥
नानापरी संबोधित । लिंग देत लंकानाथ । संधà¥या करावया आपण तà¥वरित । समà¥दà¥रतीरी बैसला ॥१७४॥
बà¥रहà¥मचारी तयासी । उभा विनवीतसे रावणासी । जड à¤ालिया आपणासी । ठेवीन तà¥वरित भूमीवरी ॥१७५॥
वेळ तीन परियेसी । बोलवीन तà¥मà¥हांसी । वेळ लागलिया परियेसी । आपण ठेवीन भूमीवरी ॥१७६॥
à¤सा निरà¥धार करोनि । उभा गणेश लिंग घेऊनि । समसà¥त देव विमानी । बैसोनि पाहती कौतà¥à¤•े ॥१७७॥
अरà¥à¤˜à¥यसमयी रावणासी । बोलवी गणेश परियेसी । जड à¤ाले लिंग आमà¥हांसी । सतà¥वर घे गा मà¥हणतसे ॥१७८॥
नà¥यासपूरà¥वक अरà¥à¤˜à¥य देखा । रावण करी अति विवेका । हाता दाखवी बाळका । येतो राहे मà¥हणोनि ॥१७९॥
आणिक कà¥षणभर राहोनि । गणेश बोले वेळ दोनी । जड à¤ाले मà¥हणोनि । शीघà¥र यावे मà¥हणतसे ॥१८०॥
न ये रावण धà¥यानसà¥थ । गणेश असे विचारीत । समसà¥त देवांते साकà¥षी करीत । लिंग ठेवीत भूमीवरी ॥१८१॥
शà¥रीविषà¥णूते सà¥मरोनि । लिंग ठेविले सà¥थापोनि । संतोष जाहला गगनी । पà¥षà¥पे वरà¥षती सà¥रवर ॥१८२॥
अरà¥à¤˜à¥य देवोनी लंकेशà¥वर । निघोनि आला सतà¥वर । लिंग देखिले भूमीवर । मनी विकळ जाहला ॥१८३॥
आवेशोनि रावण देखा । ठोसे मारी गणनायका । हासà¥यवदन रडे तो à¤à¤•ा । भूमीवरी लोळतसे ॥१८४॥
मà¥हणे माà¤िया पितà¥यासी । सांगेन आता तà¥वरितेसी । का मारिले मज बाळकासी । मà¥हणोनि रडत निघाला देखा ॥१८५॥
मग रावण काय करी । लिंग धरोनिया दृढ करी । उचलू गेला नानापरी । भूमीसहित हालतसे ॥१८६॥
कापे धरणि तये वेळी । रावण उचली महाबळी । न ये लिंग शिर आफळी । महाबळी राहिला ॥१८७॥
नाम पाविला याचि कारणे । महाबळेशà¥वर लिंग जाणे । मà¥रडोनि ओढिता रावणे । गोकरà¥णाकार जाहले ॥१८८॥
à¤से करिता लंकानाथ । मागà¥ती गेला तपारà¥थ । खà¥याती à¤ाली गोकरà¥णांत । समसà¥त देव तेथे आले ॥१८९॥
आणिक असे अपार महिमा । सांगतसे अनà¥पमा । सà¥à¤•ंदपà¥राण वरà¥णिली सीमा । पà¥रखà¥याद असे परियेसा ॥१९०॥
à¤à¤•ोनि सिदà¥धाचे वचन । नामधारक संतोषोन । पà¥नरपि चरणा लागे जाण । मà¥हणे सरसà¥वती गंगाधरू ॥१९१॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रपरमकथाकलà¥पतरौ ।
शà¥रीनृसिंहसरसà¥वतà¥यà¥पाखà¥याने सिदà¥धनामधारकसंवादे गोकरà¥णमहिमा वरà¥णनं नाम षषà¥ठोऽधà¥यायः
शà¥रीदतà¥तातà¥रेयारà¥पितमसà¥तॠ।
ओवीसंखà¥या ॥१९१॥
॥शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पणमसà¥तà¥॥
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
