Feb 14
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ आठवा (संपूरà¥à¤£)
शर€—ण‡शायनमƒ ॥
नामधार• महण‡ सिदधास€ । —‹•रणमहिमा निर‹पिलास€ । शर€—र राहिल‡ •ित€ दिवस€ । वरतल‡ पढ‡ •ाय सा‚— ॥१॥
शर€—रम‚रति •ƒपासि‚ध । मा‡ मन€ ला—ला व‡ध । šरितर •ता‚ महान‚द । …ति‰लहास ह‹तस‡ ॥२॥
परिस‹नि शिषयाš‡ वšन । स‚त‹ष‡ सिदध …ति—हन । सा‚—ता ाला विसतार‹न । शर‹त‡ तमह€ …वधारा ॥३॥
—‹•रण•ष‡तर€ शर€पाद यति । राहिल‡ वरष‡ त€न —पत€ । त‡थ‹नि शर€—िरिपरवता य‡त€ । ल‹•ान—रहा•ारण‡ ॥४॥
œयाš‡ •रिता šरणदरशन । समसत त€रथासमान œाण । 'šरण‚ पवितर‚ वितत‚ पराण‚ । व‡दशरति स‡ ब‹लतस‡ ॥५॥
समसत त€रथ‡ —रšरण€ । त‹ •ा‚ हि‚ड‡ त€रथभवन€ । ल‹•ान—रहाला—न€ । œात …स‡ परिय‡सा ॥६॥
मास šार€ •रम‹नि त‡थ‡ । †ल‡ निवƒततिस‚—मात‡ । दरशन द‡त€ साधभ•ता‚त‡ । पातल‡ तया •रवपरा ॥७॥
•रवपर महा•श‡तर । •ƒषणा —‚—ा वाह‡ न€र । महिमा त‡थ€ल सा‚—ता …पार । भ‚म‚डाळात दरलभ ॥८॥
त‡थ€ल महिमा सा‚—ता । विसतार ह‹ˆल बहत •था । पढ‡ …स‡ šरितर …मƒता । सा‚—‡न •ा •šितत‡ ॥९॥
शर€पाद राहिल‡ •रवपर€ । –याति राहिल€ भ‚म€वर€ । पर—Ÿ‡ महिमा …पर‚पार€ । सा‚—ता‚ विसतार …स‡ द‡–ा ॥१०॥
œ‡ œन भœत€ भ•त€स€ । सŒ–य पावत€ …परयास€ । •नया पतर ल•षम€स€ । šि‚तिल‡ फळ पावत€ ॥११॥
समसत महिमा सा‚—ावयास€ । विसतार ह‹ˆल बहवस€ । नामधार•ा सवसथ परिय‡स€ । सा‚—‡न •ि‚šित तœ †ता‚ ॥१२॥
पढ‡ …वतार वहावया —ति । सा‚—‡न •ा •šितत€ । शर€पाद •रवपरा …सत€ । •ारय•ारणमनषयद‡ह€ ॥१३॥
…वतार वहावयाš‡ •ारण । सा‚—‡न तयाš‡ प‚रव•थन । व‡दशासतरस‚पनन बराहमण । ह‹ता तया —राम€ ॥१४॥
तयाš€ भारया ह‹त€ द‡–ा । नाम तिय‡š‡ …‚बि•ा । सश€ल †šार पतिस‡व•ा । महापणय सत€ द‡–ा ॥१५॥
तिय‡स€ पतर ह‹Šनि मरत€ । प‚रव•रमफळ …रœित€ । …न‡• त€रथ‡ †šरत€ । तिण‡ •‡लि परिय‡सा ॥१६॥
स‡ …सता‚ œ‡ ह‹णार —ति । पतर œाहला म‚दमति । माता सन‡ह •र€ भ•त€ । …प‚रव †पणास€ महण‹नि ॥१७॥
वरधता मातापितया˜र€ । विपरातमœ वाढला पर€ति•र€ । वरतब‚ध •रित€ •ळाšार€ । व‡दाभयास •रावया ॥१८॥
विदया नय‡ तया •मरा । म‚दमति …œžान बहिरा । šि‚ता वरत‡ तया दविœवरा । महण‡ पतर म‚दमति ॥१९॥
…न‡• द‡व †राध‹नि । पतर लाधल‹ •षŸ‹नि । पराš€न •रम न सŸ‡ महण‹नि । šि‚ता •र€ …ह‹रातर ॥२०॥
…न‡• पर•ार‡ शि•व€ तयास€ । ताडन •र€ बहवस€ । ह‹तस‡ दƒ– œनन€स€ । वरœ€ †पल‡ पत€त‡ ॥२१॥
पत€स€ महण‡ त‡ नार€ । पतर नाह€त †महा ˜र€ । •षŸ •र‹नि नानापर€ । प‹सिल‡ •ा बाळ•ास€ ॥२२॥
विदयान य‡šि व‡द तयास€ । वाया मार‚न •ा •षŸस€ । पराš€न •रम न सŸ‡ तयास€ । •€ म‚ढ ह‹Šनि ‰पœाव‡ ॥२३॥
†ता‚ œर€ तमह€ यास€ । ताडन •राल …हरनिश€ । पराण तयœ€न म€ भरवस€ । महण‹नि विनव€ पत€त‡ ॥२४॥
सतरिय‡š‡ वšन •‹नि । विपर राहिला निšि‚त मन€ । सा •ाह€ •ाळ •रम‹नि । ह‹त€ तया —रामा‚त ॥२५॥
वरतता स‡ तया सथान€ । विपर पडला …समाधान€ । दˆववश‡•र‚नि । प‚šतव पावला परिय‡सा ॥२६॥
म— पतरासहित त‡ नार€ । ह‹त€ त‡थ‡ •रवपर€ । याš‚नि †पल‡ ‰दर भर€ । य‡ण‡पर€ œ€वितव र•ष€ ॥२७॥
विपरसतरिय‡šा पतर द‡–ा । विवाहाहाय‹—य ाला नि•ा । नि‚दा •रित€ स•ळ€•ा । मतिह€न महण‹निया ॥२८॥
•नया न द‡त€ तयास€ •‹ण€। महणत€ •ाषठ‡ वाहत‹ •ा पाण€ । समसत महणत€ …स‡ द‚षण€ । ‰दर भर€ य‡ण‡ विदय‡ ॥२९॥
समसत ल‹• महणत€ तयास€ । त‚ द—डापर€ वयरथ œनमलास€ । ला‚›न लाविल‡ व‚शास€ । …र‡ म‚र–ा •ळनाश•ा ॥३०॥
तया पितयाšा †šार । –याति …स‡ šार€ राषŸर । œाण‡ धरम व‡द शासतर । तयाš‡ प‹Ÿ€ …वतरलास€ ॥३१॥
ब‹ल †णिलास€ तवा पितरा‚स€ । ˜ातल‡ तया …ध‹—त€स€ । भि•षा मा—‹नि ‰दर भरिस€ । लाœ •ˆस€ तœ न वाŸ‡ ॥३२॥
œनम‹निया स‚सार€ । •ाय वयरथ पश‚šिय‡ पर€ । …थवा —‚—‡त परव‡श •र€ । •ाय œनम‹नि सारथ• ॥३३॥
स‡ •‹नि बरहमšार€ । दƒ– •र€त नाना पर•ार€ । मात‡सि महण‡ त‡ …वसर€ । पराण तया—€न म€ †ता ॥३४॥
नि‚दा •रित€ सरवह€ मœ । …स‹नि द‡ह •वण •ाœ । प‹स‚ न श•‡ मात‡ तœ । œाˆन …रणयवासास€ ॥३५॥
•‹नि पतराš‡ वšन । माता •र€ šि‚ता —हन । श‹•दƒ–‡•र‚न । विलाप •र€ त‡ नार€ ॥३६॥
माता सत दƒ– •र€त । —‡ल€ —‚—ापरवाहात । त‡थ‡ द‡–िल‡ œ—ददधरित । शर€पाद य‹—€ सनान •रिता ॥३७॥
œाŠनि द‹˜‡ ला—त€ šरण€ । विनवितात€ •र œ‹डन€ । वासना …स‡ †मš‡ मन€ । पराण तयœावा —‚—‡त ॥३८॥
निर‹प दयावा œ€ †महा‚स€ । सद—ति वहावया •ारणास€ । †तमहतया महाद‹ष€ । महण‹नि विनवित‹ •ƒपासि‚ध ॥३९॥
•‹नि विपरसत€š‡ वšन । पसत€ शर€पाद •ƒपायमान । •ा‚ स‚•Ÿ€ तमš‡ मन । तयœिता पराण •ाय निमितत ॥४०॥
विपरसतर€ तया व‡ळा । सा‚—तस‡ दƒ–ा स•ळा । महण‡ सवाम€ भ•तवतसला । ताराव‡ †महा बाळ•ात‡ ॥४१॥
पतराव€ण •षŸ भार€ । …न‡• त€रथ‡ पादšार€ । •‡ल‡ वरत प‚œा œर€ । स•ळ द‡व †राधिल‡ ॥४२॥
वरत‡ ‰पवास सा‚—‚ •ित€ । •रित‡ ाल‡ …परिमित€ । ाला पतर हा दरमति । नि‚दा •रित€ स•ळ œन ॥४३॥
व‡दशासतरस‚पनन । पति माा ह‹ता बराहमण । तयाšिय‡ प‹Ÿ€ ाला ह€न । म‚दमति दरातमा हा ॥४४॥
•ƒपा •र€ —ा शर€पाद यति । œनम‹œनम€ दˆव—ति । पतर न वहावा म‚दमति । सा पर•ार सा‚—ावा ॥४५॥
•ƒपासा—र दˆनयहरण । महण‹नि धरिल‡ त‡ šरण । शरणा—ताš‡ •रावया र•षण । †लासि †œि •ƒपासि‚ध ॥४६॥
œनम‹निया स‚सार€ । •षŸ •‡ल‡ नानापर€ । न द‡–‡šि सŒ–य•सर€ । पर€ œाहल‡ पतर न राहत€ ॥४७॥
वाš‹निया हा • सत । श‡ळ€š‡ —ळा सतन ल‹‚बत । वƒथा œनमला महणत । विनव€तस‡ शर€—र‚स€ ॥४८॥
द‡वा †ता स‡ •रण‡ । पढ€ल œनम€ मनषयपण‡ । प‚œयमान पतर पावण‡ । œˆसा प‚œय त‚ œ—ततरयास€ ॥४९॥
स•ळ ल‹• œयासि व‚दित€ । सा पतर वहावा महण‡ त€ । ‰पाय सा‚—ा शर€—र यत€ । महण‹नि šरणा‚ ला—ल€ ॥५०॥
तयाš‡नि मात‡ ‰दधार—ति । मा—त€ न ह‹य पनरावƒतति । पितरा‚ स•ळा सवर—परापति । लाध‡ स‡ निर‹पाव‡ ॥५१॥
वासना …स‡ मा‡ मन€ । पतर वहावा बरहमœžान€ । बाळपणिš पाह‹ नयन€ । प‚œयमान समसता‚स€ ॥५२॥
•‹नि तिय‡š‡ वšन । सा‚—त€ •ƒपा भ•ति पाह‹न । •र€ व‹ ˆशवर†राधन । पतर ह‹ˆल शर€हर€सा ॥५३॥
—Œळियाš‡ ˜र€ द‡–ा । •ƒषण ‰पœला •ारणि•ा । वरत •‡ल‡ —Œळ€ •ा । ˆशवराš€ †राधना ॥५४॥
तˆसा त‚ †राध€ ˆशवर । पतर पावश€ल हा निरधार । ता मन‹रथ साšार । पाव‡ल सिदधि शर€पाद महणत€ ॥५५॥
विपरसतर€ महण‡ त‡ व‡ळ€ । •ˆस‡ वरत †šरल‡ —Œळ€ । •ˆसा प‚œिला š‚दरमŒळ€ । विसताराव‡ मœपरत€ ॥५६॥
तˆस‡š वरत •र€न †पण । महण‹नि धर€ सद—रšरण । •ƒपाम‚रति सद—र œाण । सा‚—ता ाला त‡ व‡ळ€ ॥५७॥
महणत€ शर€पाद यति तिय‡स€ । ˆशवर प‚œ€ ह‹ परद‹ष€ । म‚दवार€ त‚ विश‡ष€ । प‚œा •र€ भ•त€न‡ ॥५८॥
प‚œा •र€ œ‡ —Œळण€ । विसतार …स‡ स•‚दपराण€ । •था सा‚—‡न • •ान€ । महणत€ शर€—र तिय‡स€ ॥५९॥
•‹न शर€—र‚š‡ वšना । स‚त‹षल€ विपरा‚—ना । पढत€ ˜ाल€ ल‹Ÿा‚—णा । तया शर€पाद शर€—र‚परत€ ॥६०॥
विपरसतर€ महण‡ सवाम€स€ । …भिनव मात‡ निर‹पिल‡स€ । द‡–ता प‚œा परद‹ष€ । पतर ाला •ƒषणा स ॥६१॥
†पण •‡लिया प‚œा œर€ । फळ पाव‡न निरधार€ । परव€ •वण‡ पर€ । विसताराव‡ दातारा ॥६२॥
शर€—र सा‚—त€ तिय‡स€ । सा‚—‡न • •šितत‡स€ । ‰œœन€ नाम न—र€स€ । œाहल‡ विšितर परिय‡सा ॥६३॥
तया न—र€ š‚दरस‡न । राœा ह‹ता धरमपरायण । तयाšा स–ा …स‡ पराण । मणिभदर नाम‡ परिय‡सा ॥६४॥
सदा ˆशवरभ•ति •र€ । नाना पर•ार‡ …पर‚पार€ । भ‹ळा द‡व परसनन •र€ दिधला šि‚तामणि • ॥६५॥
•‹Ÿिस‚रया‚šा पर•ाश । माणि• श‹भ‡ महासरस । •‚ठ€ ˜ालिता महाहरष । तया मणिभदररायास€ ॥६६॥
तया मणयाš‡ ल•षण । सवरण ह‹य ल‹ह पाषाण । त‡œ फा•ल‡ œयावर€ œाण । त‡ •न• ह‹य परिय‡सा ॥६७॥
œ‡ œ‡ šि‚त€त मानस€ । त‡ त‡ पावत तवरित‡स€ । श€ –याति माणि•ास€ । समसत राœ‡ •ा‚•षा •रित€ ॥६८॥
‡षŸतव‡ मा—त€ •ित€ • । मा—‹ पाठवित€ त‡ माणि• । बलात•ार‡ ‡š›ित€ • । राœ‡ वा‚›ित€ परिय‡सा ६९॥
महणत€ वि•रय •र‚नि द‡–ा । †पणा दयाव‡ त‡ माणि•ा । œर€ न द‡श€ सवाभावि•ा । तर€ यदधाला—€ य‡Š महणत€ ॥७०॥
राœ‡ समसत मिळ‹नि । पातल‡ न—रात‡ ‰œœन€ । …पार सˆनय मिळव‚नि । व‡ढिल‡ तया न—रास€ ॥७१॥
त‡ दिवश€ शनिवार तरय‹दश€ । राœा बˆसला प‚œनास€ । श‚•ा न धरिता‚ मानस€ । •šितत‡ प‚œ€तस‡ ॥७२॥
महाबळ‡शवरलि‚—ास€ । प‚œा •र€ त‹ राœा हरष€ । —Œळियाšा •मर पहावयास€ । †ला तया शिवालया ॥७३॥
प‚œा पाह‹नि शिवाš€ । मल‡ महणत€ —Œळिया‚š€ । –‡ळ‚ šला †मह€ …स‡š€ । लि‚— •रनि पœ‚ †ता ॥७४॥
महण‹नि विन‹द‡•र‚नि । †पल‡ —ƒहासननिधान€ । •वŸ‹नि पाषाण€ । •लपिल‡ त‡थ‡ शिवालय ॥७५॥
पाषाणाš‡ •र‚नि लि‚— । प‚œा •र€त बाळ•‡ šा‚— । नानापर€š€ पतर€ सा‚— । •लपिल€ त‡थ‡ प‚œ‡स€ ॥७६॥
ष‹डश‹पšार‡ प‚œा •रित€ । ‰द• नˆव‡दय समरपित€ । स‡ •Œत•‡ –‡ळत€ । —‹प•मर तय‡ व‡ळ€ ॥७७॥
—‹पि•ा सतरिया य‡‰न€ । पतरा‚त‡ न‡त€ ब‹लावन€ । भ‹œना•ारण‡ महण‹नि । —‡ल‡ स•ळह€ बाळ• ॥७८॥
तयात€ल • —‹प€सत । लि‚—भवन न स‹डित । तयाš€ माता œवळ€ य‡त । मार€ †पल‡ पतरास€ ॥७९॥
महण‡ •मारा भ‹œनास€ । šाल —ƒहास€ ाल€ निश€ । •ाह€ •‡लया न œाय परिय‡स€ । त‹ —‹प•मार• ॥८०॥
•‹प‡•र‚नि त‡ —Œळिण€ । म‹ड€ प‚œा –‡ळ …‚—ण€ । पाषाण द‚र Ÿा•न€ । —‡ल€ †पल‡ सदनास€ ॥८१॥
प‚œा म‹डिता त‹ बाळ• । परलाप •र€ …न‡• । म‚रš›ा य‡Šनि •षण‡• । पडिला भ‚म€ …वधार ॥८२॥
लय लाव‚न€ लि‚—सथान€ । पराण तयœ‚ पाह‡ निरवाण€ । परसनन ाला श‚लपाण€ । तया —‹पसता•ारण‡ ॥८३॥
शिवालय रतन–šित । स‚रयासमान परभाव‚त । लि‚— दिस‡ रतन–šित । œा—ƒत ाला त‹ बाळ ॥८४॥
निœर‚प धर€ —Œर€रमण । ‰ठव€ बाळ •र€ धर‚न । वर मा— महण‡ म€ ाल‹ परसनन । द‡ˆन œ‡ वा‚›िस€ त‡ ॥८५॥
बाळ•‡ नमिल‡ ˆशवरास€ । •‹प न •रावा मात‡स€ । प‚œा बि˜डल€ तव परद‹ष€ । •षमा •रण‡ महणतस‡ ॥८६॥
ˆशवर भ‹ळा š•रवरत€ । वर दिधला बहपर€त€ । परद‹षसमय€ प‚œा द‡–त€ । —Œळिण€ ह‹य द‡वœनन€ ॥८७॥
तिš‡ प‹Ÿ€ ह‹ˆल सत । त‹šि विषण …वतार –यात । न •र€ प‚œा पाहिल€ महणत । प‹ष€ल †पल‡ पतरास€ ॥८८॥
œ‡ œ‡ मानस€ त‚ ‡š›िस€ । पाव‡ल त‡ त‡ धर€ मानस€ । …–िल सŒ–य तिया व‚शास€ । पतरपŒतर‡स€ ना‚दस€ल ॥८९॥
परसनन ह‹व‹नि —िरिœापत€ । —‡ल‡ लि‚—ालय€ —पत€ । लि‚— राहिल‡ रतन–šित€ । —Œळिया˜र€ याšिपर€ ॥९०॥
•‹Ÿिस‚रयपर•ाश । शिवालय दिस‡ …ति सरस । ल‹• महणत€ •ाय पर•ाश । ‰दय ाला दिन•रा ॥९१॥
†ल‡ ह‹त‡ परराषŸरराœ‡ । विसमय •रित€ š‹œ‡ । सा‚ड‚नि दव‡ष ब‹लत€ सहœ‡ । भ‡Ÿ‚ महणत€ रायास€ ॥९२॥
पाह‡ या पवितर न—रा‚त । स‚रय ाला …स‡ ‰दित । राœा …स‡ बह पणयव‚त । सियास€ विर‹ध न •रावा ॥९३॥
महण‹नि पाठवित€ स‡व•ास€ । भ‡Ÿ‚ महणत€ रायास€ । राœा ब‹लव€ तया‚स€ । †पल‡ —ƒहास€ न—रा‚त ॥९४॥
‡त•‡ ह‹ता त‡ …वसर€ । राœा पसतस‡ पर€ति•र€ । रातर€ …सता‚ …‚ध•ार€ । ‰दय पावला •‡व€ स‚रय ॥९५॥
राœा š‚दरस‡नसहित । पाहावया य‡त€ •Œत•ारथ । दिस‡ विšितर रतन–šित । शिवालय …नपम ॥९६॥
य‡ण‡šि पर€ —Œळयाš‡ सदन । …तिरमय विराœमान । पसता ाला †पण । तया —Œळि•मार•ात‡ ॥९७॥
सा‚—ितला स•ळ वƒततानत । स‚त‹ष •रित€ राœ‡ समसत । —Œळिया‚त राœा त‚ महणत । द‡त€ नानाद‡शस‚पदा ॥९८॥
नि˜‹नि —‡ल‡ राœ‡ स•ळ । राहिला š‚दरस‡न निरमळ । शनिपरद‹ष प‚œा सफळ । भय •ˆš‡ तया राœा ॥९९॥
—Œळ€•मर य‡Šनि ˜रा । सा‚—‡ मात‡ सविसतरा । पढ‡ य‡ˆल तया ‰दारा । नारायण …वतर‹नि ॥१००॥
सा ˆशवर‡ दिधला वर । स‚शय न •र€ त‚ निरधार । स‚त‹षला •रप‚र—Œर । द‡–िल€ प‚œा परद‹षाš€ ॥१०१॥
म‹डिल€ प‚œा महण‹नि । मया‚ विनविला श‚लपाण€ । •षमा •र‚नि ˜‡तल‡ महण‹नि । सा‚—‡ वƒततानत मात‡स€ ॥१०२॥
सा ˆशवर परसनन ाला । परद‹षप‚œन‡ तया फळला । शर€पाद सा‚—त€ तया व‡ळा । विपरसतरिय‡•ारण‡ ॥१०३॥
त‡ मन€ …स‡ल œर€ । ह‹ˆल पतर मœसर€ । स‚शय सा‚ड‚नि निरधार€ । शनिपरद‹ष€ प‚œ€ श‚भ‚ ॥१०४॥
स‡ महण‹नि शर€पादद‡व । š•रवरत€ भ‹ळा शिव । विपरसतरिय‡šा पाह‹नि भाव । परसनन ह‹त तया व‡ळ€ ॥१०५॥
ब‹लाव‚नि तिš‡ •मारास€ । हसत ठ‡वित€ मसत•‡स€ । œžान œाहल‡ तत•ाळ‡स€ । तरिव‡द€ ाला त‹ बराहमण ॥१०६॥
व‡दशासतरादि तर•भाषा । महणता ाला …तिपर•ाशा । विसमय ाला …स‡ सहसा । विपर महणत€ †शšरय ॥१०७॥
विसमय •र‹नि विपरवनिता । महण‡ ˆशवर हाšि निशšिता । •ारया•ारण‡ …वतार ह‹ता । †ला नरद‡ह धर‹नि ॥१०८॥
प‚रवœनम€š‡ पणयारœित । œ‹डला †महा हा निशšित । भ‡Ÿला …स‡ शर€—रनाथ । महण‹नि नमित€ •षण‹•षणा ॥१०९॥
महण‡ ˆशर त‚šि ह‹स€ । प‚œा •र€न त€ म€ परद‹ष€ । मिथया न‹ह‡ त‡ वा•यास€ । पतर वहावा तœ सा ॥११०॥
सा निशšय •र‹नि । प‚œा •रित€ नितय य‡Šनि । परद‹षप‚œा …ति —हन€ । •र€ शर€पादरायास€ ॥१११॥
पतर तिšा ाला œžान€ । व‡दशासतरारथस‚पनन€ । प‚œया œाहला सरवा‚ह‚नि । बरहमवƒ‚द मानित ॥११२॥
विवाह ाल म— यास€ । पतरपŒतर€ ना‚द‡ हरष€ । शर€—र•ƒपा ह‹य œयास€ । स‡ ह‹य …वधारा ॥११३॥
सा शर€—र •ƒपाव‚त । भ•तœना …स‡ स‚र•षित । • शिषया •šितत । नामधार•ा शर€मता ॥११४॥
नामधार• भ•तास€ । सा‚—‡ सिदध विसतार‡स€ । परिय‡सा समसत …हरनिश€ । महण‡ सरसवत€—‚—ाधर‚ ॥११५॥
‡ति शर€—रšरितरपरम•था•लपतरŒ शर€नƒसि‚हसरसवतयपा–यान‡सिदधनामधार•स‚वाद‡ परद‹षवरतमाहातमय•थन‚ नाम …षŸम‹ऽधयायƒ
शर€दततातर‡यारपितमसत ।
“व€स‚–या ॥११५॥
॥शर€—रदततातर‡यारपणमसत॥
शर€ —रद‡व दतत...!!!