Apr 11
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ सोळावा (संपूरà¥à¤£)
शर€—ण‡शाय नमƒ ॥ शर€सरसवतयˆ नमƒ ॥ शर€—रभय‹ नमƒ ॥
विनव€ शिषय नामा‚•ित । सिदधास€ …स‡ पसत । सा‚—ा सवाम€ वƒतता‚त । —रšरितर विसतारनि ॥१॥
शिषय समसत —‡ल‡ यातर‡स€ । राहिल‡ •‹ण —रपाश€‚ । पढ‡‚ •था वरतल€ •ˆस€ । विसताराव‡‚ दातारा ॥२॥
•‹नि शिषयाš€ वाण€ । स‚त‹ष€ ाल‡ सिदध मनि । धनय धनय शिषया शिर‹मणि । —रभ•ता नामधार•ा ॥३॥
…विदयामायासषपत€‚त । निœल‡‚ ह‹त‡‚ मा‡‚ šितत । तœ•रिता‚ œाहल‡‚ š‡त । œžानœय‹ति-‰दय मœ ॥४॥
त‚‚šि माा पराणस–ा । • शिषया नामधार•ा । तœ•रिता‚ œ‹डल‹‚ स–ा । —रšरितर †ठवल‡‚ ॥५॥
…œžानतिमिर‰षणा‚त । प€ड‹नि †ल‹‚ •षŸत । सधामƒतसा—रा‚त । तवा‚ मात‡‚ ल‹Ÿिल‡‚ ॥६॥
तवा‚ •‡ल‡ ‰प•ारास€ । स‚तषŸ ाल‹‚ मानस€‚ । पतरपŒतर€‚ त‚‚ ना‚दस€ । दˆनय नाह€‚ त‡ ˜र€‚ ॥७॥
—र•ƒप‡šा त‚‚ बाळ• । तœ मानित€ स•ळ ल‹• । स‚द‡ह न •र€‚ ˜‡ भा• । …षŸˆशšरय‡ ना‚दस€ ॥८॥
—रšरितर•ामध‡न । सा‚—‡न तœ विसतारन । शर€—र‚ राहिल‡ —Œपय ह‹Šन । वˆœनाथस‚निध‡स€‚ ॥९॥
समसत शिषय त€रथ‡स€ । सवाम€निर‹प‡‚ —‡ल‡ परिय‡स€‚ । ह‹त‹‚ †पण —रपाश€‚ । स‡वा •र€त …न•रम‡‚ ॥१०॥
स‚वतसर • तया सथान€‚ । ह‹त‡ —Œपय शर€—र मनि । …‚बा †र‹—यभवान€ । सनान बरव‡‚ मन‹हर ॥११॥
…सता‚ त‡थ‡‚ वरतमान€‚ । †ला बराहमण • मनि । शर€—रत‡‚ द‡–‹नि । नमन •र€ भ•तिभाव‡‚ ॥१२॥
माथा ठ‡व‚नि šरणा‚वर€ । सत‹तर •र€ पर‹पर€ । सवाम€ मात‡‚ तार€‚ तार€‚ । …œžानसा—र€‚ बडाल‹‚ ॥१३॥
तप •रत‹‚ बह दिवस । सथिर नवह‡ —ा मानस । याšि •ारण‡‚ œžानास । न दिस‡ मार— †पणात‡‚ ॥१४॥
œžानाविण‡‚ तापसा । वƒथा ह‹त€ सायास । तमहा‚ द‡–ता‚ मानसा । हरष œाहला †œि मœ ॥१५॥
—रš€ स‡वा बहत दिवस । •‡ल€ नाह€‚ सायास‡‚ । याšि•ारण‡‚ मानस । सथिर नवह‡ सवामिया ॥१६॥
त‚‚ तार• विशवास€ । œ—द—र‚ त‚‚šि ह‹स€ । ‰पद‡श •रावा †महा‚स€ । œžान ह‹य तवरित‡स€‚ ॥१७॥
•‹नि मन€š‡‚ वšन । शर€—र‚ पसत€ हा‚स‹न । œाहलास€ त‚‚ •‡व€‚ मनि । —रविण‡‚ सा‚— मœ ॥१८॥
स‡‚ महणता‚ शर€—रम‚रति । मन€šया ड‹ळा‚ …शरपात€ । दƒ– दाŸल‡‚ …परमिति । • सवाम€ —रराया ॥१९॥
—र ह‹ता †पणास€ • । …तिनिषठर तयाš‡‚ वा•य । मात‡‚ —ा‚œिल‡‚ …न‡• । …•ƒतय स‡वा सा‚—‡ मœ ॥२०॥
न सा‚—‡ व‡दशासतर †पण । तर•भाषयादि वया•रण । महण‡ त‡‚ …‚तƒ•रण । सथिर नवह‡ …दयापि ॥२१॥
महण‹नि सा‚—‡ †णि• •ा‚ह€‚ । †पल‡‚ मन सथिर नाह€‚ । •र€ तयाš‡ ब‹ल वाय€ । †णि• •‹प •र€ मœ ॥२२॥
य‡ण‡‚पर€ बहत दिवश€‚ । ह‹त‹‚ तया —रपाश€‚ । ब‹ल‡ मात‡‚ निषठर‡स€‚ । •‹प‹नि †ल‹‚ तयावर€ ॥२३॥
•‹नि तयाš‡‚ वšन । शर€—रम‚रति हासयवदन । महणत€ •‡‚ बराहमणा । †तम˜ात•€ त‚‚šि ह‹स€ ॥२४॥
–ादा म‚र– †पल‡ ˜र€‚ । मळ विसरœ€ द‡वहार€‚ । †पल‡‚ …दƒषŸ स‡पर€ । महण‹नि सा‚—‡ स•ळि•ा‚ ॥२५॥
तˆस‡‚ त‡‚ …‚तƒ•रण । †पल‡‚ नासि• ›‡द‚न । पढिलयात‡‚ …पश•न । •रनि रहास€ त‚‚šि • ॥२६॥
न विšारिस€ †पल‡ —ण । त‚त‡‚ •ˆ‚š‡‚ ह‹य œžान । —रदर‹ह€ त‚‚šि œाण । …लपबदधि परिय‡सा ॥२७॥
†पल‡ —र‚š‡ —णद‹ष । सदा ‰ššार •रिस€ हरष‡ । œžान •ˆ‚š‡‚ ह‹य मानस । सथिर ह‹य •‡व€‚ †ता‚ ॥२८॥
œवळ€ …सता‚ निधान । •ा‚ हि‚डाव‡‚ रान‹रान । —र …सता‚ •ामध‡न‚ । व‚š‚नि †लास€ †महा‚œवळ€ ॥२९॥
—रदर‹ह€ •वण नर । तयास€ नाह€‚ ‡ह पर । œžान •ˆ‚š‡‚ ह‹य पर‡‚ । तया दिवा‚ध•ास€ ॥३०॥
œ‹ œाण‡ —रš€ स‹य । तयास€ सरव œžान ह‹य । व‡दशासतर सरव ह‹य‡ । —र स‚तषŸ ह‹ता‚šि ॥३१॥
स‚तषŸविता‚ शर€—रस€ । …षŸसिदधि †पल‡ वश€ । •षण न ला—ता‚ परिय‡स€‚ । व‡दशासतर तयास€ साधय ॥३२॥
•‹नि शर€—र‚š‡‚ वšन । माथा शर€—रšरण€‚ ठ‡व‚न । विनव€तस‡ •र œ‹ड‚न । •रणावšन‡‚•रनिया‚ ॥३३॥
œय œया œ—द—र । निर—ण त‚‚ निरवि•ार । œžानसा—र …परा‚पर । ‰दधराव‡‚ †पणात‡‚ ॥३४॥
…œžानमाया व‡षŸ‹न । न‡ण‡ —र •ˆसा •वण । सा‚—ा सवाम€ पर•ाश‹न । œžान ह‹य †पणास€ ॥३५॥
•ˆसा —र “ळ–ावा । •‹ण‡पर€ †ह‡ स‡वा । पर•ाश •र‹नि सा‚—ावा । विशवव‚दय —रम‚रति ॥३६॥
œ‡ण‡‚ मा‡‚ मन सथिर । ह‹Šनि “ळ–‡ स‹य—र । तˆसा •रण‡‚ ‰प•ार । महण‹नि šरण€‚ ला—ला ॥३७॥
•रणावšन •‹नि । शर€—रनाथ स‚त‹ष‹नि । सा‚—ताति विसतार‹नि । —रस‡वाविधान ॥३८॥
शर€—र महणत€ • मनि । —र महणœ‡ œन•œनन€ । ‰पद‡श•रता †ह‡ •‹ण€ । त‹šि œाण परम —र ॥३९॥
—र विरि‚šि हर œाण । सवरप त‹šि नारायण । मन •रनि निरवाण । स‡वा •राव€ भ•त€न‡‚ ॥४०॥
यदरथ€ •था • । सा‚—‹‚ †मह€ ततपर • । †दिपरव€ …स‡ नि• । —रस‡वा भ•तिभाव‡‚ ॥४१॥
दवापारा‚त€‚ परिय‡स€‚ । विपर • धŒमय‹ष€ । ति˜‡ शिषय ह‹त‡ तयास€ । व‡दाभयास •रावया ॥४२॥ • '†रण€' पा‚šाळ । दसरा 'बˆद' •‡वळ । तिसरा '‰पमनय' बाळ । स‡वा •रित€ विदय‡ला—€‚ ॥४३॥
प‚रव€ —रš€ स€ र€ति । शिषया•रव€‚ स‡वा ˜‡त€ । …‚तƒ•रण तयाš‡‚ पहात€ । निरवाणवर€ शिषयाš‡‚ ॥४४॥
पाह‹निया‚ …‚तƒ•रण । …स‡ भ•ति निरवाण । •ƒपा •रित€ तत•षण । मन•ामना परवित€ ॥४५॥
सा धŒमयमनि भला । तया †र‚ण€-पा‚šाळा । •‡ दिवश€‚ निर‹प दिलहा । • दविœा •šितत‡‚ ॥४६॥
शिषयास€ महण‡ धŒमयमनि । †œि तवा‚ œाव‹नि रान€‚ । वƒतत€स€ नयाव‡‚ तŸा•पाण€ । œ‚ववर€ ह‹य तƒपत भ‚मि ॥४७॥
…स‡ वƒतति तळ‡‚ –ाल€‚ । त‡थ‡‚ प‡रिल€ …स‡ साळ€ । त‡थ‡‚ न‡व‹नि ‰द• ˜ाल€‚ । श€˜र महण‡ शिषयास€ ॥४८॥
सा —रšा निर‹प ह‹ता‚ । —‡ला शिषय धा‚वत । तŸा• …स‡ पाहता‚ । •ालवा थ‹र वहातस‡ ॥४९॥
œ‡थ‡‚ ‰द• …स‡ वहात । …तिदरारा —रœत । वƒततिभ‚मि ‰ननत । ‰द• •‡व€‚ šढ‹‚ पाह‡ ॥५०॥
महण‡ †ता‚ •ाय •र‚ । •‹पत€ल मात‡‚ शर€—र । ‰द• œातस‡ दरार‚ । •‡व€‚ बा‚ध‚‚ महणतस‡ ॥५१॥
†ण‚निया‚ शिळा द—ड । बा‚धिता œाहला ‰द•ा †ड । पाण€ œातस‡ धडाड । œात€ पाषाण वाह‹निया‚ ॥५२॥
परयतन •र€ नानापर€ । •ा‚ह€‚ •‡लिया न šढ‡ वार€ । महण‡ द‡वा शर€हरि । •ाय •र‚ महणतस‡ ॥५३॥
म— मन€‚ विšार •र€ । —र‚š‡ श‡त€‚ न šढ‡ वार€ । पराण तयœ€न निरधार€‚ । —रš‡ वƒतत€निमितत ॥५४॥
निशšय •रनि मानस€‚ । मन€‚ धयाˆ शर€—रस€ । महण‡ †ता‚ ‰पाय यास€ । य‹œ‚नि यतन •रावा ॥५५॥
˜ालिता‚ ‰द•परवाहा‚त । œात€ पाषाण वहात । †पण †ड पड‹‚ महणत । निरधारिल‡‚ तया व‡ळ€‚ ॥५६॥
द‹नह€ हात€‚ धर€‚ दरड€ । पाय Ÿ‡•€ दसर‡•ड€ । ाला †पण ‰द•ा†ड । मन€‚ शर€—रस€ धयातस‡ ॥५७॥
सा शिषयशिर‹मणि । निरवाण मन •रिता‚•षण€‚ । वƒतत€•ड‡ —‡ल‡‚ पाण€ । परवाहाš‡‚ …रध द‡–ा ॥५८॥
…रध पाण€ œˆस‡‚ तˆस‡‚ । वाहतस‡ नितयसरिस‡‚ । तयामधय‡‚ शिषय स‚त‹ष‡‚ । बडाला …स‡ …वधारा ॥५९॥
सा शिषय तया सथान€‚ । बडाला …स‡ परवाहपाण€‚ । —रš€ वƒतति œाहल€ धण€ । ‰द•प‚रण परिय‡सा ॥६०॥
तयाšा —र धŒमयमनि । विšार •र€ †पल‡ मन€‚ । दिवस —‡ला …सतमान€‚ । …दयापि शिषय न य‡ महण‡ ॥६१॥
स‡‚ †पण विšार€त । —‡ला †पल‡ वƒतत€‚त । œाहल‡‚ …स‡ ‰द• बहत । न द‡–‡ शिषय तया सथान€‚ ॥६२॥
महण‡ शिषया •ाय œाहल‡‚ । •ि‚वा भ•षिल‡‚ वया˜रवयाळ‡‚ । ‰द•ानिमितत •षŸ •‡ल‡ । •‹ठ‡‚ …स‡ महणतस‡ ॥६३॥
स‡‚ मन€‚ विšार€त । ‰‚š सवर‡‚ पाšार€त । …र‡ शिषया स–या महणत । पर‡मभाव‡‚ ब‹लाव€ ॥६४॥
य‡ण‡‚पर€ •रणावšन€‚ । पाšार€तस‡ धŒमयमनि । शबद पड‡ शिषय•ान€‚ । त‡थ‚नि म— नि˜ाला ॥६५॥
य‡व‹निया‚ शर€—रस€ । नमन •‡ल‡‚ भाव‡स€‚ । धŒमयमन€‚ महाहरष€ । †लि‚—‹नि †शवासिल‡‚ ॥६६॥
वर दिधला तया व‡ळ€‚ । • शिषया सत‹ममŒळ€ । त‚त‡‚ विदया †ल€ स•ळ€ । व‡दशासतरादि वया•रण ॥६७॥
स‡‚ महणता‚ तत•षण€‚ । ाला विदयाव‚त œžान€ । ला—तस‡ —रšरण€‚ । भ•तिभाव‡‚•रनिया‚ ॥६८॥
•ƒपानिधि धŒमयमनि । †पल‡ †शरमा न‡Šनि । निर‹प दिलहा स‚त‹ष‹नि । विवाहादि †ता‚ •र€‚ महण‡ ॥६९॥
निर‹प ˜‡Šनि शिषयराणा । —‡ला †पल‡ सथाना । †णि• द‹˜‡ शिषय œाणा । ह‹त‡ तया —रœवळ€ ॥७०॥
दसरा शिषय 'बˆद' œाणा । —रš€ •र€ शशर‚षणा । तयाš‡ पहावया …‚तƒ•रणा । धŒमय —र महणतस‡ ॥७१॥
धŒमय महण‡ शिषयास€ । सा‚—‡न • तœस€ । तवा‚ œाŠनि …हरनिश€‚ । वƒतति †मš€ र•षिœ‡ ॥७२॥
र•ष‚निया‚ वƒतत€स€ । †णाव‡‚ धानय ˜रास€ । स‡‚ महणता‚ महाहरष€ । —‡ला तया वƒतत€•ड‡ ॥७३॥
वƒतति पि•‡ œ‚ववर€ । …ह‹रातर€‚ •षŸ •र€ । राश€ ह‹ता‚ …वसर€‚ । †ला †पल‡ —रपाश€‚ ॥७४॥
सा‚—ता œाहला शर€—रस€ । महण‡ वर€ह€ भरल‡ राश€‚ । †ता‚ †णाव‡‚ ˜रास€ । •ाय निर‹प महणतस‡ ॥७५॥
म— महण‡ धŒमयमनि । बा र‡ शिषया शिर‹मणि । •षŸ •‡ल‡ बहत रान€‚ । †ता‚ धानय †णाव‡‚ ॥७६॥
महण‹नि द‡त€ • —ाडा । तया œ‚प‹नि • र‡डा । —र महण‡ œाव‡‚ पढा । श€˜र याव‡‚ महणतस‡ ॥७७॥
•€•ड‡ œ‚प€ र‡डा । †पण “ढ€ दसर€•डा । य‡ण‡‚पर€ ˜‡व‹नि —ाडा । †ला तया वƒतत€œवळ€ ॥७८॥
द‹न€ –‚ड€ साळ€स€ । भर€ शिषय —ाडियास€ । •€•ड‡ र‡डियास€ । œ‚प‹नि “ढ€ †पण द‡–ा ॥७९॥
र‡डा šाल‡ श€˜र‡‚स€‚ । †पण न य‡ तयासरस€ । म— †पल‡ •‚ठास€ । बा‚धिता ाला œ‚‚ द‡–ा ॥८०॥
सतराण‡‚ तयासरस€ । šालत †ला मार—ास€ । रतला र‡डा šि–ल‡‚स€‚ । †पल‡ —ळा‚ “ढ€तस‡ ॥८१॥
šि–ल€‚ रतला र‡डा महण‹नि । šि‚ता •र€ बह मन€‚ । †पण “ढ€ सतराण€‚ । —ळा‚ फा‚स पड‡ œˆसा ॥८२॥
स‹ड‚निया‚ र‡डियास€ । •ाढिल‡‚ शिषय‡‚ —ाडियास€ । “ढिता‚ †पल‡ —ळा‚ फा‚स€ । पड‚नि पराण तयœ‚‚ पाह‡ ॥८३॥
‡त•‡‚ ह‹ता‚ निरवाण€‚ । सनम– पातला धŒमयमनि । तया शिषयात‡‚ पाह‹नि नयन€‚ । •ƒपा …धि• ‰पœल€ ॥८४॥
स‹ड‚निया‚ शिषयात‡‚ । †लि‚—‹नि •र‚णाभरित‡‚ । वर दिधला …भिमत‡‚ । स‚पनन ह‹स€ व‡दशासतर€‚ ॥८५॥
वर द‡ता‚ तत•षण‡स€‚ । सरव विदया †ल€ तयास€ । निर‹प ˜‡Šनिया‚ ˜रास€ । —‡ला शिषय परिय‡सा ॥८६॥
तिसरा शिषय ‰पमनय । स‡व‡विषय€‚ महानिपण । —रš€ स‡वा-शशर‚षण । बह •र€ परिय‡सा ॥८७॥
तयास€ वहावा बहत †हार । महण‹नि विदया न‹ह‡ सथिर । तयास€ विšार •र€त त‹ —र । यात‡‚ •रावा ‰पाय • ॥८८॥
तयास€ महण‡ धŒमयमनि । तœ सा‚—त‹‚ महण‹नि । नितय —र‡‚ न‡Šनि रान€‚ । र•षण •र€‚ तƒणšार‡‚ ॥८९॥
स‡‚ महणता‚ —रमनि । नमन •र€ तयाš‡ šरण€‚ । —र‡‚ न‡Šनिया‚ रान€‚ । šारव€त बहवस ॥९०॥
•षधा ला—ता‚ †पणास€ । श€˜र †णिल€‚ ˜रास€ । •‹प‡‚ —र तयास€ । महण‡ श€˜र य‡त‹सि •ा‚ र‡ ॥९१॥
स‚रय œाय …सतमान€‚ । त‚ववर€ रा–€‚ —र‡‚ रान€‚ । य‡ण‡‚पर€ परतिदिन€‚ । वरताव‡‚ तवा‚ महणतस‡ ॥९२॥
…‚—€•ार‹नि शिषयराणा । —र‡‚ ˜‡व‹नि —‡ला राना । •षधा•रा‚त ह‹Šनि œाणा । šि‚त€तस‡ शर€—रस€ ॥९३॥
šरत€ —र‡‚ नद€त€र€‚ । †पण त‡थ‡‚ सनान •र€ । तयाœवळ€ ˜र‡‚ šार€ । …सत€ विपर†शरम त‡थ‡‚ ॥९४॥
œाŠनिया‚ तया सथाना । भि•षा मा—‡ परिप‚रण । भ‹œन •र€ सावधान । —‹धन र•ष€ य‡ण‡‚पर€ ॥९५॥
य‡ण‡‚पर€ परतिदिवश€‚ । र•ष‚नि †ण€ —र‡‚ निश€‚ । वरतता‚ स‡‚ य‡र‡ दिवश€‚ । पसता ाला धŒमयमनि ॥९६॥
—र महण‡ शिषयास€ । त‚‚ नितय ‰पवास€ । ता द‡ह पषŸ€स€ । •वण‡पर€ ह‹तस‡ ॥९७॥
•‹नि शर€—रš‡‚ वšन । सा‚—‡ शिषय ‰पमनय । भि•षा •रित‹‚ परतिदिन । विपरा‚˜र€‚ त‡थ‡‚ द‡–ा ॥९८॥
भ‹œन •रनि परतिदिवस€‚ । —र‡‚ ˜‡व‹नि य‡त‹‚ निश€‚ । शर€—र महणत€ तयास€ । †महा‚ सा‚ड‚नि •‡व€‚ भ•त€ ॥९९॥
भि•षा मा—‹नि ˜रास€ । †ण‹नि दयाव€ परतिदिवस€‚ । मा—त€ œाव‡‚ —रा‚पाश€‚ । ˜‡Šन याव‡‚ निशि•ाळ€‚ ॥१००॥
—रनिर‹प‡‚ य‡र‡ दिवश€‚ । —र‡‚ न‡Šनि रानास€ । मा—‡ भि•षा नितय œˆस€ । न‡Šनि दिधल€ ˜रा‚त ॥१०१॥
˜र€‚ तयास€ भ‹œन । •ध€‚ नवह‡ परिप‚रण । पनरपि œाˆ तया सथाना । भि•षा •रनि œ‡व€तस‡ ॥१०२॥
नितय भि•षा व‡ळा‚ द‹न€ । पहिल€ भि•षा द‡व‹नि सदन€‚ । दसर€ †पण भ•ष‚नि । •ाळ सा •‚ठ€तस‡ ॥१०३॥
य‡ण‡‚पर€ •ि‚šित•ाळ । वरतता‚ œाहला महासथ‚ळ । •‡ दिवश€‚ —र •ƒपाळ । पसतस‡ शिषयात‡‚ ॥१०४॥
शिषय सा‚—‡ वƒतता‚त । œ‡ण‡‚ †पल€ •षधा शमत । नितय भि•षा मा—त । व‡ळ द‹न€ महणतस‡ ॥१०५॥
• व‡ळ ˜रास€ । †ण‹नि द‡त‹‚ परतिदिवस€‚ । भि•षा दसर‡ –‡प‡स€ । •रित‹‚ भ‹œन †पण ॥१०६॥
स‡‚ महणता‚ धŒमयमनि । तया शिषयावर€ •‹प‹नि । महण‡ भि•षा व‡ळ द‹न€ । †ण‚नि ˜र€‚ द‡ˆ‚ पा‚ ॥१०७॥
—रनिर‹प œ‡ण‡‚पर€ । द‹न€ भि•षा †ण‚नि ˜र€‚ । द‡ता œाहला पर€ति•र€‚ । मन€‚ •ल‡श न •र€š ॥१०८॥
—र‡‚सहित राना‚त । …स‡ शिषय •षधा•रा‚त । —‹वतस ह‹त‡‚ सतन प€त । द‡–ता œाहला तयास€ ॥१०९॥
सतन प€ता‚ वा‚सरास€ । ‰š›िषŸ —ळ‡ स‚ध€‚स€ । वाया‚ œात‡‚ भ‚म€स€ । महण‹नि †पण œवळ€ —‡ला ॥११०॥
†पण …स‡ •षधा•रा‚त । महण‹नि —‡ला धा‚वत । पसरनिया द‹न€ हात । धर€ ‰š›िषŸ •ष€र द‡–ा ॥१११॥
स‡‚ •ष€रपान •र€‚ । ˜‡Šनि †पल‡‚ ‰दर भर€ । द‹न€ व‡ळ भि•षा ˜र€‚ । द‡तस‡ भावभ•त€न‡‚ ॥११२॥
…धि• पषŸ œाहला तयाण‡‚ । महण‡ —र …वल‹•‚न । पहा ह‹ याš‡‚ शर€रल•षण । •ˆसा सथ‚ळ ह‹तस‡ ॥११३॥
मा—त€ पस‡ तयास€ । •वण‡पर€ पषŸ ह‹स€ । सा‚—‡ †पल‡ वƒतता‚तास€ । ‰š›िषŸ •ष€र पान •रित‹‚ ॥११४॥
•‹नि महण‡ शिषयास€ । मतिह€न ह‹य ‰š›िषŸ‡स€‚ । द‹ष …स‡ बहवस€ । भ•ष‚‚ न•‹ †œिš‡न€ ॥११५॥
भ•ष‚‚ न•‹ महण‡ —र‚ । नितय नाह€‚ तया †हार । दसर‡ दिवश€‚ महण‡ य‡र । •ाय •र‚ महणतस‡ ॥११६॥
य‡ण‡‚पर€ —र‡‚सहित । œात ह‹ता राना‚त । —ळत ह‹त‡‚ •ष€र बहत । •ा रˆš‡ ाडास€ ॥११७॥
महण‡ बरव‡‚ …स‡ •ष€र । ‰š›िषŸ नवह‡ निरधार । पान •र‚‚ धण€वर । महण‹नि त‡थ‡‚ बˆसला ॥११८॥
पान‡‚ त‹ड‚नि •सर€‚ । तयामधय‡‚ •ष€र भर€ । ˜‡त ह‹ता धण€वर€ । त‚व भरिल‡‚ …•षिया‚त ॥११९॥
त‡ण‡‚ —‡ल‡ न‡तर द‹न€ । हि‚डतस‡ रान‹वन€‚ । —र‡‚ न दिसत€ नयन€‚ । महण‹नि šि‚ता •र€तस‡ ॥१२०॥
•ाषŸ नाह€‚ …•षिह€न । •र€तस‡ šि‚ता —‹धना । —र‡‚ पाह‹‚ œाता‚ राना । पडिला •ा †डा‚त ॥१२१॥
पड‹निया‚ †डा‚त । šि‚ता •र€ त‹ …तय‚त । †ता‚ —र‡‚ —‡ल€‚ सतय । ब‹ल —रšा †ला मœ ॥१२२॥
पडिला शिषय तया सथान€‚ । दिवस —‡ला …सतमान€‚ । šि‚ता •र€ धŒमयमनि। …œ‚नि शिषय न य‡šि •ा‚ ॥१२३॥
महण‹नि —‡ला रानास€ । द‡–‡ त‡थ‡‚ —‹धनास€ । शिषय नाह€‚ महण‹नि •ल‡श€‚ । द€र˜सवर‡‚ पाšार€ ॥१२४॥
पाšारिता‚ धŒमयमनि। धवनि पडला शिषय•ान€‚ । परतय‹ततर द‡ता‚•षण€‚ । œवळ€ —‡ला •ƒपाळ‚ ॥१२५॥
•‹निया‚ वƒतता‚त । ‰पœ‡ •ƒपा …तय‚त । …शविन€ द‡वा सतव€‚ महणत । निर‹प दिधला तय‡ व‡ळ€‚ ॥१२६॥
निर‹प द‡ता‚ तय‡ •षण€‚ । …शविन€ द‡वता धयाय मन€‚ । दƒषŸि †ल€ द‹न€ नयन€‚ । †ला शर€—रसनम–‡स€‚ ॥१२७॥
य‡व‹नि शर€—रस€ । नमन •‡ल‡‚ भ•त€स€‚ । सतति •‡ल€ बहवस€ । शिषय‹ततम‡‚ तय‡ व‡ळ€‚ ॥१२८॥
स‚त‹ष‹नि धŒमयमन€ । तया शिषया †लि‚—‹नि । महण‡ शिषया शिर‹मण€ । तषŸल‹‚ तया भ•त€स€ ॥१२९॥
परसनन ह‹Šनि शिषयास€ । हसत सपरश€ मसत•‡स€ । व‡दशासतरादि तत•षण‡स€‚ । †ल€‚ तया शिषयात‡‚ ॥१३०॥
—र महण‡ शिषयास€ । œाव‡‚ †पल‡ ˜रास€ । विवाहादि •रनि स–‡स€‚ । ना‚दत स महणतस‡ ॥१३१॥
ह‹ˆल त€ बह •€रति । शिषय ह‹त€ल तœ …तय‚त€ । '‰तत‚•' नाम वि–याति । शिषय ता परिय‡स€‚ ॥१३२॥
त‹šि तया द•षिण‡स€ । †ण€ल •‚डल‡‚ परिय‡स€‚ । œि‚•‹निया‚ श‡षास€ । •€रतिव‚त ह‹ˆल ॥१३३॥
œनम‡œय रायास€ । त‹š •र€ल ‰पद‡श€ । मारव€ल समसत सरपा‚स€ । या— •रनि परिय‡सा ॥१३४॥
त‹šि ‰तत‚• œाŠन । पढ‡‚ •‡ला सरपयœž । œनम‡œयात‡‚ पर‡रन । समसत सरप मारविल‡ ॥१३५॥
–याति œाहल€ तरिभवना‚त । त•ष• †णिला ‡‚दरासहित । —र•ƒप‡š‡‚ सामरथय । स‡‚ …स‡ परिय‡सा ॥१३६॥
œ‹ नर …स‡ल —रद‚ष• । तयास€ •ˆ‚šा परल‹• । …‚त€‚ ह‹य •‚भ€पा• । —रदर‹ह-पात•यास€ ॥१३७॥
स‚तषŸ •रिता‚ —रस€ । •ाय न साध‡ तयास€ । व‡दशासतर तयास€ । ला˜‡ •षण न ला—ता‚ ॥१३८॥
स‡‚ त‚‚ œाण‹नि मानस€‚ । वƒथा हि‚डस€ …विदय‡स€‚ । œाव‡‚ †पल‡ —रपाश€‚ । त‹šि तœ तार€ल सतय ॥१३९॥
तयाš‡‚ मन स‚तषŸविता‚ । तœ म‚तर साधय तततवता । मन •रनि सनिशšिता । तवरित œाˆ‚ महणितल‡‚ ॥१४०॥
सा शर€—र‚ निर‹प द‡ता‚ । विपर œाहला …तिœžाता । šरणा‚वर€ ठ‡व‚नि माथा । विनव€तस‡ तया व‡ळ€‚ ॥१४१॥
œय œया —रम‚रति । त‚‚šि साधन परमारथ€ । मात‡‚ निर‹पिल‡‚ पर€त€‚ । तततवब‹ध •ƒप‡न‡‚ ॥१४२॥
—रदर‹ह€ †पण सतय । …पराध ˜डल‡ मœ बहत । —रš‡‚ द–विल‡‚ šितत । †ता‚ •‡व€‚ स‚तषŸवाव‡‚ ॥१४३॥
सवरणादि ल‹ह स•ळ । भिनन ह‹ता‚ सा‚धव‡ल । भिनन ह‹ता‚ म•ताफळ । •‡व€‚ पनहा •य ह‹य ॥१४४॥
…‚तƒ•रण भिनन ह‹ता‚ । परयास …स‡ •य •रिता‚ । स‡‚ मा‡‚ मन पतित । •ाय ‰पय‹— œ€व‚नि ॥१४५॥
स‡‚ शर€र मा‡‚ दर‹ह€ । •ाय ‰पय‹— वा‚š‚न पाह€‚ । œ€वितवाš€ वासना नाह€‚ । पराण तयœ€न —रपरति ॥१४६॥
स‡पर€ शर€—रस€ । विनवित‹ बराहमण हरष€ । नम‚नि नि˜‡ वˆरा—य‡स€‚ । निशšय •‡ला पराण तयœ‚‚ ॥१४७॥
…नतपत œाहला त‹ बराहमण । निरमळ œाहल‡‚ …‚तƒ•रण । …—नि ला—ता‚ œˆस‡‚ तƒण । भसम ह‹य तत•षण€‚ ॥१४८॥
œˆसा •ाप‚रराश€स€ । वनहि ला—ता‚ परिय‡स€‚ । œळ‹नि œाय तवरित‡स€‚ । तˆस‡‚ तयास€ œहाल‡‚ ॥१४९॥
या•ारण‡‚ पापास€ । …नतपत ह‹ता‚ मानस€‚ । •षालण ह‹य तवरित‡स€‚ । शतœनम€‚š‡‚ पाप œाय ॥१५०॥
निरवाणरप‡‚ दविœवर । नि˜ाला तयœ‚‚ •ल‡वर । “ळ–‹निया‚ œ—द—र । पाšारित€ तयाव‡ळ€‚ ॥१५१॥
ब‹लाव‹नि बराहमणास€ । निर‹प द‡त€ •ƒप‡स€‚ । न •र€‚ šि‚ता त‚‚ मानस€‚ । —‡ल‡ त‡ दरितद‹ष ॥१५२॥
वˆरा—य ‰पœल‡‚ तया मन€‚ । दष•ƒत‡‚ —‡ल€‚ œळ‹नि । •šितत •रनि मन€‚ । समर‡‚ †पल‡ —रšरण ॥१५३॥
तय‡ व‡ळ€‚ शर€—रस€ । नमन •‡ल‡‚ šरणास€ । œ—द—र त‚‚šि ह‹स€ । तरिम‚रत€šा …वतार ॥१५४॥
त€ •ƒपा ह‹य œर€ । पाप‡‚ •ˆ‚š€‚ या शर€र€‚ । ‰दय ह‹ता‚ भास•र€‚ । …‚ध•ार राह‡ •‡व€‚ ॥१५५॥
स‡पर€ शर€—रस€ । सतति •र€ त‹ भ•त€स€‚ । र‹मा‚šळ ‰ठत€ हरष€ । सददित •‚ठा œाहला ॥१५६॥
निरमळ मानस€‚ तयाव‡ळ€‚ । माथा ठ‡व€ šरण•मळ€‚ । विनव€तस‡ •रणाबहाळ€‚ । महण‡ तार€‚ तार€‚ शर€—रम‚रति ॥१५७॥
निरवाण द‡–‹नि …‚तƒ•रण । परसनन œाहला शर€—र †पण । मसत•€‚ ठ‡वित€ •र द•षिण । तया बराहमणास€ परिय‡सा ॥१५८॥
पर€स ला—ता‚ ल‹हास€ । सवरण ह‹य बावन•स€ । तˆस‡‚ तया दविœवरास€ । œžान œहाल‡‚ परिय‡सा ॥१५९॥
व‡दशासतरादि तात•ाळ€ । म‚तरशासतर‡‚ †ल€‚ स•ळ€‚ । परसनन œहाला š‚दरमŒळ€ । •ाय सा‚—‚‚ दˆव तया दविœाš‡‚ ॥१६०॥
†न‚द œाहला बराहमणास€ । शर€—र निर‹पित€ तयास€ । †मš‡‚ वा•य त‚‚ परिय‡स€‚ । œाय तवरित †पल‡ —रपाश€‚ ॥१६१॥
œाव‹निया‚ —रपाश€‚ । नमन •र€‚ भाव‡स€‚ । स‚त‹ष€ ह‹ˆल भर‚वस€‚ । त‹šि †पण सतय मान€‚ ॥१६२॥
स‡पर€ शर€—रम‚रति । तया बराहमणा स‚भाषित€ । निर‹प ˜‡Šनिया‚ तवरित€ । —‡ला †पलया —रपाश€‚ ॥१६३॥
निर‹प द‡Šनि बराहमणास€ । शर€—र नि˜ाल‡ परिय‡स€‚ । 'भिललवड€' —रामास€ । †ल‡ भवन‡शवर€-स‚निध ॥१६४॥
•ƒषणापशšिमतŸा•‡स€ । ”द‚बर वƒ•ष परिय‡स€‚ । शर€—र राहिल‡ —पत‡स€‚ । •šितत‡‚ परिय‡सा ॥१६५॥
सिदध महण‡ नामधार•ास€ । राहिल‡ शर€—र भिललवड€स€ । महिमा œाहल€ बहवस€ । पर–यात तœ सा‚—‡न ॥१६६॥
महण‹नि सरसवत€—‚—ाधर । सा‚—‡ —रšरितरविसतार । •ता‚ ह‹य मन‹हर । स•ळाभ€षŸ‡‚ साधत€ ॥१६७॥
‡ति शर€—रšरितरामƒत‡ परम•था•लपतरŒ शर€नƒसि‚हसरसवतयपा–यान‡ सिदध-नामधार•स‚वाद‡ —रशशर‚षणमाहातमयवरणन‚ नाम ष‹डश‹ऽधयायƒ
शर€—रदततातर‡यारपितमसत ।
“व€स‚–या ॥१६७॥
॥शर€—रदततातर‡यारपणमसत॥
शर€ —रद‡व दतत...!!!