May 23
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ बाविसावा (संपूरà¥à¤£)
शà¥रीगणेशाय नमः ।
नामधारक शिषà¥यराणा । लागे सिदà¥धाचिया चरणा । कर जोडोनिया जाणा । विनवीतसे परियेसा ॥१॥
जय जयाजी योगीशà¥वरा । शिषà¥यजनमनोहरा । तूचि तारक भवसागरा । अजà¥à¤žानतिमिराजà¥योती तू ॥२॥
तà¥à¤ा चरणसंपरà¥à¤• होता । à¤ाले जà¥à¤žान मज आता । परमारà¥थवासना ततà¥तà¥वतां । à¤ाली तà¥à¤à¥‡ पà¥रसादे ॥३॥
दाखविली गà¥रूची सोय । तेणे सकळ जà¥à¤žान होय । तूचि तारक योगिराय । परमपà¥रà¥षा सिदà¥धमà¥नी ॥४॥
गà¥रà¥à¤šरितà¥रकामधेनॠ। सांगितले मज विसà¥तारोनि । अदà¥यापि न धाय माà¤à¥‡ मनॠ। आणिक आवडी होतसे ॥५॥
मागे तà¥मà¥ही निरोपिले । शà¥रीगà¥रॠगाणगापà¥री आले । पà¥ढे कैसे वरà¥तले । विसà¥तारावे दातारा ॥६॥
à¤à¤•ोनि शिषà¥याचे वचन । सांगे सिदà¥ध संतोषोन । मà¥हणे शिषà¥या तू सगà¥ण । गà¥रà¥à¤•ृपेच बाळक ॥७॥
धनà¥य धनà¥य तà¥à¤à¥‡ जीवन । धनà¥य धनà¥य तà¥à¤à¥‡ मन । होसी तूचि पूजà¥यमान । या समसà¥त लोकांत ॥८॥
तà¥वा पà¥रशà¥न केलासी । संतोष माà¤à¥या मानसी । उलà¥हास होतो सांगावयासी । गà¥रà¥à¤šरितà¥रकामधेनॠ॥९॥
पà¥ढे वाढला अनंत महिमा । सांगतां असे अनà¥पमा । शà¥रीगà¥रॠआले गाणगाभà¥वनी । राहिले संगमी गà¥पà¥तरूपे ॥१०॥
भीमा उतà¥तरवाहिनीसी । अमरजासंगमविशेषी । अशà¥वतà¥थ नारायण परियेसी । महावरद सà¥थान असे ॥११॥
अमरजा नदी थोर । संगम à¤ाला भीमातीर । पà¥रयागासमान असे कà¥षेतà¥र । अषà¥à¤Ÿतीरà¥थे असती तेतेह ॥१२॥
तया तीरà¥थांचे महिमान । अपार असे आखà¥यान । पà¥ढे तà¥à¤œ विसà¥तारोन । सांगेन à¤à¤• शिषà¥योतà¥तमा ॥१३॥
तया सà¥थानी शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति । होती गौपà¥य अतिपà¥रीती । तीरà¥थमहिमा करणे खà¥याति । भकà¥तजनतारणारà¥थ ॥१४॥
समसà¥त तीरà¥थे शà¥रीगà¥रà¥à¤šरणी । à¤से बोलती वेदपà¥राणी । तà¥यासी कायसे तीरà¥थ गहनी । पà¥रकाश करी कà¥षेतà¥रांसी ॥१५॥
भकà¥तजनतारणारà¥थ । तीरà¥थे हिंडे शà¥रीगà¥रà¥नाथ । गौपà¥य होती कलियà¥à¤—ात । पà¥रकट केली गà¥रà¥नाथे ॥१६॥
तेथील महिमा अनà¥à¤•à¥रमेसी । सांगो पà¥ढे विसà¥तारेसी । पà¥रकट à¤ाले शà¥रीगà¥रू कैसी । सांगेन à¤à¤•ा à¤à¤•चितà¥ते ॥१७॥
à¤सा संगम मनोहर । तेथे वसती शà¥रीगà¥रà¥वर । तà¥रिमूरà¥तींचा अवतार । गौपà¥य होय कवणेपरी ॥१८॥
सहसà¥तà¥र किरणे सूरà¥यासी । केवी राहवेल गौपà¥येसी । आपोआप पà¥रकाशी । होय सहज गà¥ण तयाचे ॥१९॥
वसती रानी संगमासी । जाती नितà¥य भिकà¥षेसी । तया गाणगापà¥रासी । माधà¥याहà¥नकाळी परियेसा ॥२०॥
तया गà¥रामी दà¥विजवर । असती à¤à¤•शत घर । होते पूरà¥वी अगà¥रहार । वेदपाठक बà¥राहà¥मण असती ॥२१॥
तया सà¥थानी विपà¥र à¤à¤• । राहत असे सà¥à¤•à¥षीण देख । भारà¥या तà¥याची पतिसेवक । पतिवà¥रताशिरोमणी ॥२२॥
वरà¥तत असता दरिदà¥रदोषी । असे à¤à¤• वांठमहिषी । वेसण घातली तियेसी । दंतहीन अतिवृदà¥ध ॥२३॥
नदीतीरी मळियासी । कà¥षारमृतà¥तिका वहावयासी । नितà¥य दà¥रवà¥य देती तà¥यासी । मृतà¥तिका कà¥षार वहावया ॥२४॥
तेणे दà¥रवà¥ये वरो घेती । येणे रीती काळ कà¥रमिती । शà¥रीगà¥रà¥नाथ अतिपà¥रीती । येती भिकà¥षेसी तà¥याचे घरा ॥२५॥
विपà¥र लोक निंदा करिती । कैचा आला यति मà¥हणती । आमà¥ही बà¥राहà¥मण असो शà¥रोती । न ये भिकà¥षा आमà¥à¤šà¥‡ घरी ॥२६॥
नितà¥य आमà¥à¤šà¥‡ घरी देखा । विशेष अनà¥न अनेक शाका । असे तà¥यजà¥नी यति à¤à¤•ा । जातो दरिदà¥रियाचे घरी ॥२७॥
à¤से बोलती विपà¥र समसà¥त । भकà¥तवतà¥सल शà¥रीगà¥रà¥नाथ । पà¥रपंचरहित परमारà¥थ । करणे असे आपà¥लà¥या मनी ॥२८॥
पाहे पा विदà¥राचà¥या घरा । पà¥रीती कैसी शारà¥à¤™à¤—धरा । दà¥रà¥योधनराजदà¥वारा । कधी न वचे परियेसा ॥२९॥
सातà¥तà¥विकबà¥दà¥धी जे वरà¥तती । शà¥रीगà¥रूची तà¥यांसी अतिपà¥रीति । इह सौखà¥य अपरा गति । देतो आपलà¥या भकà¥तांसी ॥३०॥
à¤सा कृपाळू परम पà¥रà¥ष । भकà¥तावरी पà¥रेम हरà¥ष । तà¥यासी दà¥रà¥बळ काय दोष । रंका राजà¥य देउ शके ॥३१॥
जरी कोपे à¤à¤–ादà¥यासी । भसà¥म करील परियेसी । वर देता दरिदà¥रियासी । राजà¥य होय कà¥षितीचे ॥३२॥
बà¥रहà¥मदेवे आपà¥लà¥या करे । लिहिली असती दà¥षà¥à¤Ÿ अकà¥षरे । शà¥रीगà¥रà¥à¤šरणसंपरà¥à¤•े । दà¥षà¥à¤Ÿाकà¥षरे ती शà¥भ होती ॥३३॥
à¤से बà¥रीद शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥‡ । वरà¥णू न शके माà¤à¥‡ वाचे । थोर पà¥णà¥य तà¥या बà¥राहà¥मणाचे । शà¥रीगà¥रॠजाती तया घरा ॥३४॥
वरà¥तत असता à¤à¤•े दिवसी । न मिळे वरू तà¥या बà¥राहà¥मणासी । घरी असे वांठमहिषी । नेली नाही मृतà¥तिकेसी ॥३५॥
तया विपà¥रमंदिरासी । शà¥रीगà¥रॠआले भिकà¥षेसी । महा उषà¥ण वैशाखमासी । माधà¥याहà¥नकाळी परियेसा ॥३६॥
à¤से शà¥रीगà¥रà¥à¤•ृपामूरà¥ति । गेले दà¥विजगृहापà¥रती । विपà¥र गेला याचकवृतà¥ती । वनिता तà¥याची घरी असे ॥३७॥
भिकà¥षा मà¥हणता शà¥रीगà¥रà¥नाथ । पतिवà¥रता आली धावत । साषà¥à¤Ÿांगी दंडवत । करिती à¤ाली तये वेळी ॥३८॥
नमन करूनि शà¥रीगà¥रूसी । विनवीतसे भकà¥तीसी । आपला पती याचकवृतà¥तीसी । गेला असे अवधारा ॥३९॥
उतà¥à¤•ृषà¥à¤Ÿ धानà¥य घरी बहà¥त । घेवोनि येतिल पती तà¥वरित । तववरी सà¥वामी बैसा मà¥हणत । पिढे घातले बैसावया ॥४०॥
शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति हासà¥यवदन । बैसते à¤ाले शà¥भासन । तिये विपà¥रसà¥तà¥रियेसी वचन । बोलती कà¥षीर का वो न घालिसी ॥४१॥
तà¥à¤à¥‡ दà¥वारी असता महिषी । कà¥षीर काहो न घालिसी भिकà¥षेसी । आमà¥हाते तू का चाळविसी । नाही वरू मà¥हणोनिया ॥४२॥
शà¥रीगà¥रà¥वचन à¤à¤•ोन । विपà¥रवनिता करी नमन । वांठमहिषी दंतहीन । वृदà¥धतà¥व à¤ाले तियेसी ॥४३॥
उपजतांची आमà¥à¤šà¥‡ घरी । वांठà¤ाली दगडापरी । गाभा न वाचे कवणेपरी । रेडा मà¥हणोनि पोशितो ॥४४॥
याचि कारणे तियेसी । वेसण घातली परियेसी । वाहताती मृतà¥तिकेसी । तेणे आमà¥à¤šा योगकà¥षेम ॥४५॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी । मिथà¥या बोलसी आमà¥हांसी । तà¥वरित जावोनिया महिषीसी । दà¥हूनि आणी कà¥षीर आमà¥हा ॥४६॥
à¤से वचन à¤à¤•ोनि । विशà¥वास à¤ाला तिचे मनी । काषà¥ठपातà¥र घेवोनि । गेली à¤à¤•ा दोहावया ॥४७॥
शà¥रीगà¥रà¥वचन à¤à¤•ोन । विपà¥रवनिता जाता कà¥षण । दà¥भली कà¥षीर संतोषोन । भरणे दोन तये वेळी ॥४८॥
विसà¥मय करी विपà¥रवनिता । मà¥हणे ईशà¥वर हा ततà¥तà¥वता । याचे वाकà¥य परिसता । काय नवल मà¥हणतसे ॥४९॥
कà¥षीर घेवोनि घरात । आली पतिवà¥रता तà¥वरित । तापविती à¤ाली अगà¥नीत । सवेचि विनवी परियेसा ॥५०॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी । घाली हो कà¥षीर भिकà¥षेसी । जाणे आमà¥हा सà¥वसà¥थानासी । मà¥हणोनि निरोपिती तये वेळी ॥५१॥
परिसोनि सà¥वामीचे वचन । घेवोनि आली कà¥षीरभरण । केले गà¥रà¥नाथे पà¥राशन । अतिसंतोषे करूनिया ॥५२॥
संतोषोनि शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति । वर देती अतिपà¥रीती । तà¥à¤à¥‡ घरी अखंडिती । लकà¥षà¥मी राहे निरंतर ॥५३॥
पà¥तà¥रपौतà¥री शà¥रियायà¥à¤•à¥त । तà¥मà¥ही नांदाल निशà¥à¤šित । मà¥हणोनि निघाले तà¥वरित । संगमसà¥थानासी आपà¥लà¥या ॥५४॥
शà¥रीगà¥रॠगेले संगमासी । आला विपà¥र घरासी । à¤à¤•ता à¤ाला विसà¥तारेसी । महिमा शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥तीचा ॥५५॥
मà¥हणे अभिनव à¤ाले थोर । होईल ईशà¥वरी अवतार । आमà¥à¤šà¥या दृषà¥à¤Ÿà¥€ दिसे नर । परमपà¥रà¥ष तोचि सतà¥य ॥५६॥
विपà¥र मà¥हणे सà¥तà¥रियेस । आमà¥à¤šà¥‡ गेले दरिदà¥रदोष । भेट जाहली शà¥रीगà¥रà¥विशेष । सकळाभीषà¥à¤Ÿà¥‡ साधली ॥५७॥
मà¥हणोनि मनी निरà¥धार करिती । भेटी जाऊ कैचा यति । हाती घेवोनि आरती । गेले दंपती संगमासी ॥५८॥
भकà¥तिपूरà¥वक शà¥रीगà¥रूसी । गंधाकà¥षताधूपदीपेसी । नैवेदà¥यतांबूलपà¥रदकà¥षिणेसी । पूजा करिती सदà¥भावे ॥५९॥
येणेपरी दà¥विजवर । लाधता जाहला जैसा वर । कनà¥यापà¥तà¥र लकà¥षà¥मी सà¥थिर । पूरà¥ण आयà¥षà¥य à¤ाले जाण ॥६०॥
सिदà¥ध मà¥हणे शिषà¥यासी । शà¥रीगà¥रà¥à¤•ृपा होय जà¥यासी । दैनà¥य कैसे तà¥या नरासी । अषà¥à¤Ÿà¥ˆशà¥वरà¥यै भोगीतसे ॥६१॥
मà¥हणे सरसà¥वतीगंगाधर । सांगे गà¥रà¥à¤šरितà¥रविसà¥तार । à¤à¤•ता होय मनोहर । दैनà¥यावेगळा होय तà¥वरित ॥६२॥
इतिशà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रामृत । वंधà¥या महिषी दà¥à¤—à¥ध देत । निशà¥à¤šयाचे बळे सतà¥य । भागà¥य आले विपà¥रासी ॥६३॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रपरमकथाकलà¥पतरौ शà¥रीनृसिंहसरसà¥वतà¥यà¥पाखà¥याने सिदà¥धनामधारकसंवादे वंधà¥यामहिषीदोहनं नाम दà¥वाविंशोऽधà¥यायः
शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पितमसà¥तॠ।
ओवीसंखà¥या ॥६३॥
॥शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पणमसà¥तà¥॥
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
