Jun 20
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ सवà¥à¤µà¤¿à¤¸à¤¾à¤µà¤¾ (संपूरà¥à¤£)
शर€—ण‡शाय नमƒ ।
शर€—र महणत€ बराहमणा‚स€ । न•ा भरम‚ य•त€स€ । व‡दानत न •ळ‡ बरहमयास€ । …न‚त व‡द …सत€ ॥१॥
व‡दवयासासारि–‡ मनि । नारायण …वतर‹नि । व‡द वय•त •र‹नि । वयास नाम पावला ॥२॥
त‡ण‡ह€ नाह€ प‚रण •‡ल‡ । साधारण सा‚—ितल‡ । शिषय ह‹त‡ šŒ˜‡ भल‡ । पर–यात नाम‡ …वधारा ॥३॥
शिषया‚š€ नाम‡ द‡–ा । सा‚—‡न विसतार‡ •ा । परथम पˆल दœा वˆश‚पायन नि•ा । तिसरा नाम‡ œˆमिन€ ॥४॥
šŒथा सम‚त शिषय । •र€न महण‡ विदयाभयास । तया‚स€ महण‡ व‡दवयास । …श•य तमहा शि•ता ॥५॥
• व‡द वय•त शि•ता । पाहिœ‡ दिन•लपा‚ता । šार€ व‡द •‡व€ वाšिता । …न‚त व‡द …स‡ महिमा ॥६॥
बरहम•लप तिनह€ फिरल‡ । वरष‹वरष€ वाšल‡ । बरहमšरय †šरल‡ । व‡द प‚रण शि•‹ महण‹नि ॥७॥
या व‡दा‚š‡ †दय‚त । सा‚—‡न •ा •šितत । प‚रव€ भारदवाœ वि–यात । ‹षि …भयास •र€त ह‹ता ॥८॥
लवल‡श †ल‡ तयास€ । पनरपि •र€ तपास€ । बरहमा परसनन ाला परिय‡स€ । •ाय मा—श€ल महण‹नि ॥९॥
भारदवाœ महण‡ बरहमयास€ । सवाम€ मœ परसनन ह‹स€ । व‡द शि•‡न †दय‚त‡स€ । बरहमšरय †शरम€ ॥१०॥
व‡दानत मœ दावाव‡ । सरव मात‡ शि•वाव‡ । स‡ वरदान दयाव‡ । महण‹नि šरण€ ला—ला ॥११॥
बरहमा महण‡ भारदवाœास€ । मित€ नाह€ व‡दा‚स€ । सरव •ˆसा शि•‹ महणस€ । †महा‚स€ व‡द …—‹šर ॥१२॥
तœ दावित‹ पहा स•ळ । •र‹नि मन निरमळ । श•ति ालिया सरव •ाळ । …भयास •र€ भारदवाœा ॥१३॥
स‡ महण‹नि ‹ष€स€ । बरहमा दाव€ व‡दा‚स€ । दिसतात€ त€न राश€ । —िरिर‚प ह‹व‹नि ॥१४॥
œय‹तिरमय •‹Ÿिस‚रय । पाहता ‹ष€स वाŸ‡ भय । व‡दराश€ —िरिमय । •‡व€ शि•‚ महणतस‡ ॥१५॥
तिनह€ बरहम•लपा‚वर€ । †šरल‡ †शरम šार€ । व‡द शि•ल‡ तावनमातर€ । वढ‡ —िर€ •‡व€ शि•‹ ॥१६॥
महण‹नि भयभ€त ाला । बरहमयाš‡ šरण€ ला—ला । महण‡ सवाम€ …श•य •‡वळा । •षमा •रण‡ महणतस‡ ॥१७॥
या व‡दाšा †दय‚त । †पण पहावया …श•त । त‚šि œाणस€ œ—ननाथ । œ‡ द‡श€ त‡ ˜€न ॥१८॥
त‚ शरणा—ता †धार । मा‡ मन€ वासना थ‹र । व‡द शि•ाव‡ …पार । महण‹नि †ल‹ तœपास€ ॥१९॥
व‡द द‡–‹नि …मित । भय पावल‡ šितत । œ‡ दयाल ‰šित । त‡šि ˜‡Š परिय‡सा ॥२०॥
स‡ वšन •‹न । बरहमद‡व स‚त‹ष‹न । द‡ता ाला मषŸ€ त€न । …भयासावया ॥२१॥
त€न व‡दा‚š‡ म‚तरœाळ । व‡—ळ‡ •‡ल‡ तत•ाळ । स‡ šार€ व‡द परबळ । …भयास€ भारदवाœ€ ॥२२॥
…œ‚न परत‡ नाह€ तयास€ । •‡व€ शि•‹ पाहत€ व‡दास€ । सा‚—ा तमह€ परिय‡स€ । šŒ˜‡ वाšा šार€ व‡द ॥२३॥
प‚रण • • व‡दास€ । शि•ता परयतन म‹ठा तयास€ । सा‚—‡न थ‹ड‡ तमहास€ । वय•त •रावया …भयास ॥२४॥
शिषय महणत€ वयासास€ । • • व‡द †महा‚स€ । विसताराव‡ †दय‚त‡स€ । श•तयनसार …भयास •र‚ ॥२५॥
स‡ विनवित€ šŒ˜‡œण । नमन€ वयासšरण । •ƒपा •राव€ œाण । †महा‚ला—€ वयासमनि ॥२६॥
•रणावšन •‹नि । वयास सा‚—‡ स‚त‹ष‹नि । पˆल शिषय ब‹लाव‹नि । ‹—व‡द निर‹पित ॥२७॥
• पˆल शिषय‹ततमा । सा‚—‡न ‹—व‡दमहिमा । पठण •र€ —ा धरम•रम€ । धयानप‚रव• •र‹नि ॥२८॥
पˆल शिषय महण‡ वयासास€ । बरव‡ विसताराव‡ †महा‚स€ । धयानप‚रव• ल•षण‡स€ । भ‡दाभ‡द निर‹पाव‡ ॥२९॥
तयात œ‡ …वशय †महा‚स€ । त‡šि शि•‹ भ•त€स€ । त‚ •ामध‡न †महा‚स€ •ƒपा •र€ —ा —रम‚रत€ ॥३०॥
वयास सा‚—‡ पˆल शिषयास€ । ‹—व‡दधयान परिय‡स€ । वरणर‚प वय•ति •ˆस€ । भ‡दाभ‡द सा‚—‡न ॥३१॥
‹—व‡दाšा ‰पव‡द । …स‡ पर–यात †यरव‡द । …तरि —‹तर …स‡ शदध । बरहमा द‡वता œाणाव€ ॥३२॥
—ायतर€ ›‚दास€ । र•तवरण परिय‡स€ । न‡तर पदमपतरसदƒश€ । विसत€रण —र€वा •‚ब•‚ठ ॥३३॥
•‚š•‡श€ शमशर परमाण । दवयरतन€ द€र˜ œाण । ‹—व‡द …स‡ र‚पधारण । म‚रति धयाव€ य‡ण‡पर€ ॥३४॥
†ता भ‡द सा‚—‡न •ा । परथम šरšा शराव•ा । दवित€य šरšा शरवणिया •ा । œŸा शफŸ द‹न€ शा–ा ॥३५॥
पाठ•रमशा–ा द‹न€ । सातवा दणड महण‹नि । भ‡द सपत निर—ण€ । पाš भ‡द †णि• …सत€ ॥३६॥
…शवलायन€ शा‚–ायन€ । शा•ला बाष•ला द‹न€ । पा‚šव€ माणड‚•ा महण‹नि । …स‡ भ‡द दवादश ॥३७॥
शर€—र महणत€ बराहमणा‚स€ । वयास‡ सा‚—ितल‡ शिषयास€ । शिया ‹—व‡दास€ । दवादश भ‡द विसतार‡ ॥३८॥
या •लिय—ाभ€तर€ । महणविस€ व‡द šार€ । •€रति मिरवा ल‹•ा‚तर€ । …धयाप• महण‹नि ॥३९॥
तया दवादश भ‡दा‚त । • शा–ा …स‡ वि–यात । सल•षण र‚प वय•त । •‹ण œाण‡ सा‚— मœ ॥४०॥
नारायण वयासमनि । शा–ा दवादश विसतार‹नि । सा‚—ितलया स‚त‹ष‹नि । पˆल शिषयास€ ॥४१॥
‹—व‡दाš‡ भ‡द …स‡ । सा‚—ितल‡ व‡दवयास‡ । शर€—र महणत€ हरष‡ । मद‹नमतत दविœा‚स€ ॥४२॥
यœरव‡दविसतार । सा‚—‡न •ा …पार । वˆश‚पायन शिषय थ‹र । …भयास •र€ परिय‡सा ॥४३॥
वयास महण‡ शिषयास€ । • •šितत‡स€ । सा‚—त‹ यœरव‡दास€ । ‰पव‡द धनरव‡द ॥४४॥
भारदवाœ —‹तर œाणा । …धिदˆवत विषण œाणा । तरिषŸप ›‚दास€ तमह€ महणा । †ता धयान सा‚—‡न ॥४५॥
•ƒशमधय निरधार€ । सथ‚ल —र€वा •पाल œर€ । •ा‚šनवरण मन‹हर€ । न‡तर …सत€ पि‚—Ÿ ॥४६॥
शर€र तामर †दितयवरण । पाš …रतन€ द€र˜ œाण । यœरव‡दा स‡ धयान । वˆश‚पायना निरधार€ ॥४७॥
शिया यœरव‡दास€ । …सत€ भ‡द शायस€ । महण‡ वयास शिषयास€ । सा‚—‡न •ाšिपर€ ॥४८॥
परथम šर•ा †ह‚र•ा । तिसरा नाम•ठा •ा । पराšय•ठा šतरथि•ा । •पिल•ठा पाšव€ पˆ ॥४९॥
सहाव€ …स‡ …रायण€या । सातव€ –ण€ वारतातव€या । शव‡त महणिœ‡ œाण †ठव€या । शव‡ततर नवम€ ॥५०॥
मˆतरायण€ …स‡ नाम । शा–ा …स‡ ह‹ दशम । तिस€ भ‡द ‰ततम । …सत€ सात परिय‡सा ॥५१॥
मानवा द‚दभा द‹न€ । तिसरा •‡या महण‹नि । वाराहा नाम šतरथपण€ । भ‡द …स‡ परिय‡सा ॥५२॥
हरिदरव‡या œाण पाšवा । शयाम महणिœ‡ सहावा । सातवा शयामायण€या œाणावा । दशम शा–ा परिय‡सा ॥५३॥
वाœसन‡या शा–‡स€ । भ‡द …सत€ …षŸादश€ । नाम‡ सा‚—‡न परिय‡स€ । शर€—र महणत€ तया‚स€ ॥५४॥
वाœसन‡या नाम •ा । दवित€या œाबला नि•ा । बहध‡या नाम‡ तƒत€य•ा । šतरथ •णव परिय‡सा ॥५५॥
माधय‚दिना पाšव‡स€ । शापिया नाम षषठ‡स€ । सथापायन€ सपतम‡स€ । •ापाला …षŸम वि–यात ॥५६॥
पŒडरवतसा वि–यात । †वŸि•ा नाव‡ ‰ननत । परमावŸि•ा परम –यात । •ादश भ‡द œाणा ॥५७॥
पाराशरया दवादश€ । वˆदय‡या नाम‡ तरय‹दश€ । šतरदश भ‡द पसस€ । वˆन‡या महणत€ तयात‡ ॥५८॥
”‚ध‡या नाम‡ विश‡ष€ । œाण शा–ा प‚šदश€ । —ालवा महणिœ‡ ष‹डश€ । बˆœवा नाम सपतदश€ ॥५९॥
•ातयायन€ विश‡ष€ । œाण शा–ा …षŸादश€ । वाœसन€य शा–‡स€ । भ‡द …सत€ …षŸादश ॥६०॥
तˆततिर€य शा–ा भ‡द द‹न€ । वयास सा‚—‡ विसतार‹नि । ”–या •ाणडि•‡या महण‹नि । यास€ भ‡द पाš …सत€ ॥६१॥
†पसत‚ब€ …स‡ थ‹र । शा–ा …स‡ मन‹हर । यœžादि •रम‡ †šार । विœžान …स‡ तयात ॥६२॥
दसरा œाण बŒधायन€ । सतयाषाढ€ …˜नाशिन€ । हिरणय•‡श€ महण‹नि । šŒथा भ‡द परिय‡सा ॥६३॥
”‚ध‡य€ महण‹नि नाव । भ‡द …स‡ पाšवा । …न•रम‡ पढावा । महण‡ वयास शिषयास€ ॥६४॥
षड‚—‡ …सत€ विश‡ष‡ । नाम‡ तया‚š€ सा‚—‡न •‡ । शि•षा वया•रण •लप‡ । निर•त ›‚द œय‹तिष ॥६५॥
यात‡ ‰पा‚—‡ …सत€ माणि• । †णि तया‚š€ नाम‡ त‚ • । परतिपद …नपद द‡– । ›‚द तिसरा परिय‡सा ॥६६॥
भाषाधरम प‚šम । म€मा‚सा नयाय सपतम । •रमस‚हिता …षŸम । ‰पा‚—‡ ह€ œाणाव€ ॥६७॥
परिशिषŸ‡ …षŸावि‚श । …सत€ •ा विश‡ष । विसतार •रन€ परिय‡स । वयास सा‚—‡ शिषयास€ ॥६८॥
प‚रव€ ह‹तया व‡दराश€ । शि•ता …श•य मानवा‚स€ । महण‹नि ल‹•‹प•ारास€ । सा •‡ला विसतार ॥६९॥
शा–ाभ‡द€ य‡ण‡पर€ । विसतार •‡ला पर•ार€ । œित•‡ मति ‰ššार€ । तित•‡ शि•‹ महण‹नि ॥७०॥
य‡ण‡पर€ विसतार€ । सा‚—‡ वयास परि•र€ । वˆश‚पायन …वधार€ । विनव€तस‡ तयाœवळ€ ॥७१॥
यœरव‡द विसतार‡स€ । निर‹पिला †महा‚स€ । शा–ाभ‡द •रम‡स€ । व‡—ळाल‡ •र‹नि ॥७२॥
स‚द‡ह ह‹त‹ †महास€ । म‚ळ शा–ा •‹ण •ˆस€ । विसतार‹नि पर€त€स€ । निर‹पाव‡ सवामिया ॥७३॥
वयास महण‡ शिषयास€ । बरव‡ पसिल‡ †महा‚स€ । या यœरव‡दास€ । म‚ळ तमहा‚ सा‚—‡न ॥७४॥
म‚तर बराहमण स‚हिता । मिळ‹नि पढता मिशरिता । त‹šि म‚ळ पर–याता । यœरव‡द œाणिœ‡ ॥७५॥
†णि• …स‡ • –‚ण । स‚हिता मिळ‹नि बराहमण । त‹šि यœरव‡द म‚ळ œाण । वर•ड शा–ा पललव ॥७६॥
यœžादि •रम•रिय‡स€ । ह‡ म‚ळ —ा परिय‡स€ । …भयास •र€ —ा निशšय‡स€ । महण‡ वयास शिषयात‡ ॥७७॥
•‹निया वयासवšन । वˆश‚पायन महण‡ •र œ‹ड‚न । यœरव‡दम‚ळ विसतार‹न । निर‹पाव‡ सवामिया ॥७८॥
वयास महण‡ शिषयास€ । सा‚—‡न • विसतार‡स€ । —र‚थतरय …सत€ œयास€ । …भयास •र€ महणतस‡ ॥७९॥
सपत …षŸ• स‚हित‡स€ । •ा•ाš‡ विसतार‡स€ । सा‚—‡न तœ भरवस€ । महण‡ वयास शिषयात‡ ॥८०॥
परथम ‡ष‡तवा परशनास€ । …नवा• …सत€ šतरदश€ । †ठ …धि• विसा‚स€ । पननासा …सत€ ॥८१॥
…पŠरधव परशनास€ । …नवा• …सत€ šतरदश€ । šार€ …धि• तिसा‚स€ । परननासा तमह€ œाणावया ॥८२॥
द‡वसयतवा परशनास€ । …नवा• …सत€ •ादश€ । • …धि• तिसा‚स€ । पननासा …सत€ ॥८३॥
†दद‡नामा परशन šतरथ । षŸšतवारि‚शत …नवा• वि–यात । पननासा œाण तयात । व‡दाधि• पननास ॥८४॥
द‡वासर नाम• परशनास€ । …नवा• …सत€ •ादश€ । …सत€ •ावनन पननास€ । प‚šम परशना‚त …वधारा ॥८५॥
’स‚तवासि‚šा’ ‡ति परशन । दवादश …नवा• …सत€ प‚रण । पननासा …सत€ •ावनन । …सत€ सहाव‡ परशनास€ ॥८६॥
पा•यœž नाम• परशन । तरय‹दश€ …नवा•€ स‚पनन । पननासा …सत€ •ावनन । सपतम परशन विसतार ॥८७॥
…नमतय ‡ति परशनास€ । …नवा• œाणा दवाविश‚त€ । दविšतवारिशत पननासा …सत€ । परथम …षŸ• य‡ण‡पर€ ॥८८॥
परथम …षŸ• परिय‡स€ । स‚–या सा‚—‡न स‚हित‡स€ । …नवा• …सत€ –यात€स€ । •šितत‡ परिय‡सा ॥८९॥
•शत †णि šतवारि‚शत वर€ । …धि• तयावर€ त€न निरधार€ । …नवा• …सत€ परि•र€ । …‚तƒ•रण€ धराव‡ ॥९०॥
पननासा …सत€ तयास€ । तरिशताधि• ब‡šाळिस€ । परथम …षŸ•€ परिय‡स€ । महण‹नि सा‚—‡ वयासमनि ॥९१॥
दवित€य …षŸ•ाšा विšार । सा‚—‡न त‹ परि•र । परथम परशनाš‡ नाम थ‹र । वायवय …स‡ महणाव‡ ॥९२॥
परथम परशना‚त विश‡श । …नवा• œाण •ादश । प‚šषषŸि …सत€ पननास । •šितत‡ परिय‡सा ॥९३॥
पढ‡ …स‡ दवित€य परशन । नाम …स‡ परœापति—हान । दवादश …नवा• …सत€ œाण । •सपतति पननासा ॥९४॥
†दितय नाम• परशनास । …नवा• œाणा šतरदश । षŸ …धि• प‚šाशत । पननासा तमह€ पढावया ॥९५॥
पढ€ल परशन द‡वामनषया । …नवा• œाणा šतरदशा । …षŸ …धि• šतवारि‚शा । पननासा तवा œाणिœ‡ ॥९६॥
महणता œाय महापाप । परशन …स‡ विशवर‚प । दवादश …नवा• सवर‚प । šार€ …धि• सपतति पननासा ॥९७॥
समिधा नाम परशनास । निरत‡ …नवा• दवादश । सपतति पननासा …सत€ तयास । •šितत‡ परिय‡सा ॥९८॥
स‡ दवित€य …षŸ•ास€ । षषठ परशन परिय‡स€ । पाš …धि• सपतत€स€ । …नवा• तमह€ œाणाव‡ ॥९९॥
पननासा‚š€ —णना । सा‚—‡न तœ विसतार‹न । त€न शता‚वर€ …श€ति œाण । …षŸ …धि• परिय‡सा ॥१००॥
तिसरा …षŸ• सविसतर । सा‚—‡न तमहा परि•र । वˆश‚पायन शिषय थ‹र । —रम–‡ •तस‡ ॥१॥
तिसरया …षŸ•ाšा परशन परथम । नाम ’परœापतिर•ाम’ ॥ …नवा• तया •ादश‹ततम । दविšतवारि‚शत पननासा तयास€ ॥१०२॥
दवित€य परशनास …स‡ œाण । नाम ’य‹ वˆ पवमान’ । •ादश …नवा• œाण । षŸšतवारिश‚त पननासा तयास€ ॥१०३॥
तƒत€य परशना बरव€यास€ । नाम …स‡ ’…—न‡ त‡œसव€’ । …नवा•ा‚š€ •ादश€ । षŸšतवारि‚शत पननासा तयास€ ॥१०४॥
šŒथा परशन ’विवात’ । •ादश …नवा• –यात । षŸšतवारिशत पननासा तया‚त । •šितत‡ परिय‡सा ॥१०५॥
पढ‡ …स‡ परशन प‚šम । महणाव‡ नाम प‚रणा परथम । …नवा• …•रा ‰ततम । षडवि‚शति पननासा तयास€ ॥१०६॥
स‡ तƒत€याषŸ•ास€ । …नवा• प‚šप‚šाशत तयास€ । दविशत …धि• सहा तयास€ । पननासा …सत€ …वधारा ॥१०७॥
šŒथया …षŸ•ाšा परथम परशन । नाम‡ …स‡ य‚œान । •ादश …नवा• –‚ण । षŸšतवारि‚शत पननासा ॥१०८॥
परशनास स‚œžा विषण‹ƒ •रम स€ । •ादश …नवा• परिय‡स€ । …षŸ …धि• šतवारि‚शत€स€ । पननासा तयात विसतार ॥१०९॥
तिसर‡ परशना ‰ततम । œाणा तमह€ †पा‚तवा नाम । तरय‹दश …नवा• ‰ततम । षŸतरि‚शत पननासा तयास€ ॥११०॥
šŒथा परशन रशमिरस€ । …नवा• …सत€ दवादश€ । सपताधि• तरि‚शत तयास€ । पननासा …सत€ तमह€ œाणा ॥१११॥
नमसत‡ रदर ‰ततम । परशन ह‹य œाण प‚šम । •ादश …नवा• œाण । सपताधि• व€स पननासा ॥११२॥
’…शमनन‚रœ’ परशनास । नव …नवा• परिय‡स । षŸšतवारि‚शत पननासा तयास । •šितत‡ परिय‡सा ॥११३॥
परशन ’…—नाविषण‚’स€ । …नवा•ा‚š€ œाण प‚šदश€ । • नय‚न šाळिसा‚स€ । पननासा तयास€ विसतार‡ ॥११४॥
स‡ šतरथ …षŸ•ास€ । सपत परशन परिय‡स€ । …नवा• …सत€ बयायश€ । दविशता‚वर • ‰णया …श€ति पननासा ॥११५॥
प‚šमाषŸ•ा परथम परशन । नाम‡ ’सावितराणि’ œाण । पननासा षषŸि •ा Šण । •ादश …नवा• –याति ॥११६॥
विषणम–ा परशनास€ । …नवा• …सत€ दवादश€ । šतषषŸि पननासा तयास€ । शर€—र महणत€ दविœात‡ ॥११७॥
तिसरा परशन ‰तसननयœž । …नवा• दवादश धरा –‚ण । पननासा‚स€ दवय नय‚न । पननासा …सत€ परिय‡स€ ॥११८॥
šŒथा परशन द‡वासरा । …नवा• …सत€ तयास€ बारा । षषŸ€त द‹न ‰णया •रा । पननासा …सत€ परिय‡सा ॥११९॥
यद‡•‡ नाम‡ परशन । šतरविशति …नवा• –‚ण । द‹न …धि• षषŸि œाण । पननासा …सत€ परिय‡सा ॥१२०॥
हिरणयवरमा षषठ परशन । तरय‹वि‚शति …नवा• œाण । षषŸ€मधय‡ सहा नय‚न । पननासा …सत€ परिय‡सा ॥१२१॥
य‹ वा † यथा नाम‡ परशन । षडवि‚शति …नवा• œाण । षषŸ€मधय‡ सहा नय‚न । पननासा …सत€ परिय‡सा ॥१२२॥
प‚šमाषŸ• स‚हित‡स€ । सपत परशन परिय‡स€ । …नवा• •शत तयास€ । व€स …धि• विसतार‡ ॥१२३॥
तर€णि …धि• šतƒशत । पननासा …सत€ œाणा वि–यात । मन •र‚नि सावšितत । •ा महण‡ तय‡ व‡ळ€ ॥१२४॥
षषठाषŸ• स‚हित‡स€ । परथम परशन परिय‡स€ । पराš€नव‚श नाम तयास€ । •ादश …नवा• œाणा ॥१२५॥
…धि• सहा सपतत€स€ । पननासा तयास€ परिय‡स€ । विसतार •र‚नि शिषयास€ । सा‚—तस‡ वयासद‡व ॥१२६॥
’यदभŒ’ नाम परशनास€ । …नवा• œाणा •ादश€ । • ‰णा षषठ€स€ । पननासा …सत€ परिय‡स€ ॥१२७॥
तिसरा परशन šातवाल । •ादश€ …नवा•€ माळ । पननासा षषठ€वर€ दवय सथ‚ळ । तिसरा परशन परिय‡स€ ॥१२८॥
šवथा परशन यœž‡न । •ादश …नवा• œाण । पननासा • …धि• प‚šाशत प‚रण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१२९॥
’‡‚दर‹वƒतर’ नाम परशन । •ादश …नवा• œाण । दविšतवारि‚शत पननासा –‚ण । प‚šम परशन€ परिय‡सा ॥१३०॥
’सवर—ाय’ नाम परशनास€ । …नवा• …सत€ •ादश€ । तर€णि …धि• šतवारि‚शत€ । पननासा …सत€ परिय‡सा ॥१३१॥
सहाव‡ …षŸ•€ परिप‚रण । तयास€ सहा …धि• …सत€ प‚रण । षषŸि …नवा• …सत€ œाण । तरयसतरि‚शदधि•तरिशत पननासा ॥१३२॥
सपतमाषŸ•ाšा परशन । नाम‡ …स‡ परœनन । …नवा• व€स …सत€ –‚ण । दविप‚šाशत पननासा तयास ॥१३३॥
साधया महणत€ œ‹ दवित€य परशन । वि‚शत€ …नवा• œाण । पननास पननासा परिप‚रण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१३४॥
’परœव‚ वा’ नाम परशनास€ । …नवा• व€स परिय‡स€ । दविšतवारि‚शत पननासा तयास€ । शर€—र महणत€ तया‚स€ ॥१३५॥
’बƒहसपत€’ नाम• परशन । दवावि‚शति …नवा• œाण । तर€णयधि• पननासा –‚ण । पननासा …सत€ …वधारा ॥१३६॥
परशन …स‡ पाšवा œाण । ’—ाव‹’ वा नाम‡ ‰ततम । प‚šवि‚शति …नवा• प‚रण । šतƒप‚šाशत पननासा तयास€ ॥१३७॥
सपतमाषŸ• स‚हित‡स€ । …नवा• …सत€ परिय‡स€ । •शत सपत तयास€ । …नवा• …सत€ विसतार ॥१३८॥
दविशतावर€ …धि•‡स€ । •ावनन …सत€ पननास€ । सपतमाषŸ• …स‡ सरस€ । •šितत‡ परिय‡स€ ॥१३९॥
…षŸमाषŸ• स‚हित‡स€ । षŸ शताधि• …षŸšतवारि‚शत€स€ । म–य परशन šतवारि‚शत भरवस€ । …नवा• …सत€ विसतार‡ ॥१४०॥
दवि‰ण‡ शतदवय सहसतर द‹न€ । पननासा त‚ œाण मन€ । पठण •रा महण‹न€ । वयास सा‚—‡ शिषयास€ ॥१४१॥
त€न …षŸ• बराहमणा‚त । …सत€ œ‡ œाण वि–यात । सा‚—‡न • •šितत । महण‡ वयास शिषयास€ ॥१४२॥
परथमाषŸ• बराहमणास€ । परशन †ठ परिय‡स€ । नाम‡ तयाš€ •ा श€ । •šितत‡ परिय‡सा ॥१४३॥
परथम परशन स‚धतत । नाम …स‡ वि–यात । …नवा• दहा विसतƒत । …श€ति दश• मन‹हर ॥१४४॥
‰दधनय नाम दसरा परशन । सहा …नवा• दश• पननास œाण । वाœप‡य …नस‚धान । द‡वासरा परशन तिसरा ॥१४५॥
तयास€ दश• …नवा• œाण । प‚š …धि• षषŸि दश• œाण । šŒथा ‰भय नाम परशन । दश …नवा• मन‹हर ॥१४६॥
सवतसर—णित सहा …धि•ा । तयास€ œाणा तमह€ दश•ा । पाšवा नाम‡ …—न‡•ƒतति•ा । परशन …स‡ …वधारा ॥१४७॥
तयास€ …नवा• दवादश । सा‚—‡न •ा दश• । द‹न …धि• षषŸि विश‡ष । •šितत‡ परिय‡सा ॥१४८॥
सहावा परशन …नमतय । …नवा• दहा पर–यात । पाš …धि• सपतति• । दश• तयास€ …वधारा ॥१४९॥
सपतम परशना धर€ –‚ण । नाम तया •दवाबराहमण । दश …नवा• †ह‡त œाण । šतƒषषŸि दश• तयास€ ॥१५०॥
†ठवा वरणसय नाम परशन । …नवा• तयास€ दहा œाण । सपत …धि• त€स –‚ण । दश• तयास€ मन‹हर ॥१५१॥
परथम …षŸ• बराहमणास€ । परशन †ठ परिय‡स€ । …षŸस‚पतति …नवा• तयास€ । •šितत‡ परिय‡सा ॥१५२॥
• ‰ण‡ पाšशत । दश• †ह‡त वि–यात । वˆश‚पायन •त । —रम–‡•र‹नि ॥१५३॥
दसरा …षŸ• बराहमणास । परथम परशन †‚—िरस । …नवा• œाणा •ादश । साठ€ दश• मन‹हर ॥१५४॥
परœापतिर•ा‚ड । परशन दसरा हा —‹ड । •ादश …नवा• दƒढ । तरिसपतति दश• तयास€ ॥१५५॥
•ा‚ड बरहमवादिन । •ादश …नवा• œाण । दश• †ह‡ त‹ पननास प‚रण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१५६॥
’œषŸ‹’ नाम परशन • । तयास€ …नवा• …षŸादश• । वˆश‚पायन शिषय• । —रम–‡ •तस‡ ॥१५७॥
परशन ’पराण‹ र•षति’ । …षŸ …नवा• तयास€ –याति । प‚š …धि• šतवारि‚शति । दश• तमह€ “ळ–िœ‡ ॥१५८॥
’सवादव€तवा’ नाम‡ षषठम । परशन …स‡ ‰ततम । …नवा• …सत€ व€स –‚ण । षŸ …धि• …श€ति दश• तयास€ ॥१५९॥
सपतम परशन तरिवƒततास । …नवा• …सत€ …षŸादश । सहा …धि• षषठ€स । दश• तयास€ मन‹हर ॥१६०॥
…षŸम परशन ’प€व‹…नन’ । …नवा• …सत€ नŠ œाणा । …श€त€सि • ‰णा । दश• तयास€ मन‹हर ॥१६१॥
दवित€य …षŸ• बराहमणास€ । †ठ परशन परिय‡स€ । व‡द ‰ण‡ शत• तयास€ । …नवा• …सत€ मन‹हर ॥१६२॥
šार शता‚ ‰पर€ । त€न ‰ण‡ सपतति निरधार€ । दश• †ह‡त€ विसतार€ । •šितत‡ परिय‡सा ॥१६३॥
तƒत€याषŸ• बराहमणास€ । परशन …सत€ दवादश€ । नाम‡ तया‚š€ परिय‡स€ । •šितत‡ …वधारा ॥१६४॥
परथम परशन वि–यात । नाम ’…—निरनƒ पात’ । सहा …नवा• वि–यात । • …धि• षषठ€ दश• ॥१६५॥
’तƒत€यसय’ दवित€य परशन । …नवा• …सत€ दहा œाण । प‚šाश€ति• दश• –‚ण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१६६॥
तिसरा परशन परतयषŸ । …नवा• …सत€ •ादश । •ा ‰ण‡ श€ दश• । •šितत‡ …वधारा ॥१६७॥
šŒथा परशन ’बराहमण‡सि’ । …नवा• •ा परिय‡स€ । •ा ‰ण‡ विसा‚स€ । दश• तया‚स€ मन‹हर ॥१६८॥
प‚šम परशन नाम सतय । šतरदश …नवा• वि–यात । • ‰ण‡ त€स दश• । •šितत‡ परिय‡सा ॥१६९॥
सहावा परशन ’…‚œ‚ति’ । प‚šदश …नवा• –याति । सात …धि• तरि‚शत€ । दश• तयास€ œाणाव‡ ॥१७०॥
…š›िदरसरवानवा नाम परशन । šतरदश …नवा• œाण । त€स …धि• शत –‚ण । दश• तयास€ मन‹हर ॥१७१॥
परशन …शवम‡धास€ । सा‚—रहणय –यात€स€ । …नवा• …सत€ तरय‹दश€ । •याणणव दश• ॥१७२॥
परœापतिर•ाम । …शवम‡ध …स‡ ‰ततम । तरय‹वि‚शति …नवा• न‡म । šार€ …धि• …श€ति दश• तयास€ ॥१७३॥
स‚œžान महणत€ •ाठ• । …नवा• दहा‚श€ • …धि• । •ा ‰ण‡ पननास दश• । •šितत‡ परिय‡सा ॥१७४॥
दसरा ’ल‹•‹सि’ •ाठ• । दश …नवा• …सत€ • । तया‚मधय‡ द‹न€ …धि• षषठ€ दश• । वयास महण‡ शिषयास€ ॥१७५॥
दवादश परशन तभयास€ । …नवा• नव परिय‡स€ । सहा …धि• पननासास€ । दश• तयास€ मन‹हर ॥१७६॥
तिसर‡ …षŸ• बराहमणास€ । सपत šतवारि‚शत • शत …नवा•ास€ । सात शत दवयश€ति दश•ास€ । विसतार …स‡ परिय‡सा ॥१७७॥
तिन€ …षŸ• बराहमणास€ । परशन सा‚—‡न परिय‡स€ । …षŸ …धि• विसा‚स€ । •šितत‡ …वधारा ॥१७८॥
तर€णि शत विसा‚स€ । • …धि• परिय‡स€ । …नवा• †ह‡त€ विसतार‡स€ । परत बराहमणास€ परिय‡सा ॥१७९॥
दश• स‚–या विसतार । सपतशत …धि• सहसतर । …षŸšतवारि‚शति ‰ततर । …धि• …सत€ परिय‡सा ॥१८०॥
†ता सा‚—‡न …रण । तयास€ …सत€ दहा परशन । विसतार‹निया सा‚—‡न । •šित‡ …वधारा ॥१८१॥
…रणाšा भदरनाम परथम परशन । दवातरिशत …नवा• …स‡ –‚ण । • शत• त€स œाण । दश• तयास€ मन‹हर ॥१८२॥
सवाधाय बराहमणास€ । …नवा• व€स परिय‡स€ । šतरवि‚शति दश• तयास€ । •šितत‡ परिय‡सा ॥१८३॥
šितत€ महणिœ‡ परशनास€ । …नवा• œाण •वि‚शत€स€ । द‹न …धि• पननासास€ । दश• तयास€ विसतार ॥१८४॥
सा थ‹र šवथा परशन । नाम तया म‚तरबराहमण । दविšतवारिमशत …नवा• œाण । दविषषठ€ दश• तयास€ ॥१८५॥
शर‡षठ बराहमण परशनास€ । …नवा• œाण दवादश€ । †ठ …धि• शतास€ । दश• तमह€ œाणाव‡ ॥१८६॥
पितƒभ‡द …स‡ परशन । दवादश …नवा• परिप‚रण । सपतवि‚शत€ दश• œाण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१८७॥
’शि•षा’ नाम परशनास€ । …नवा• …सत€ दवादश€ । त€न …धि• विसा‚स€ । दश• तयास€ मन‹हर ॥१८८॥
बरहमविदा …स‡ परशन । …नवा• तयास€ नŠ œाण । दश• šतरदश …स‡ –‚ण । वयास महण‡ शिषया‚स€ ॥१८९॥
भ—रवˆ …स‡ परशन । …नवा• तयास€ दहा œाण । प‚šदश दश• œाण । •šितत‡ परिय‡सा ॥१९०॥
दशम परशन नारायण । …नवा• त€स …सत€ –‚ण । •शत व‡द œाण । दश• तयास€ परिय‡सा ॥१९१॥
दहा परशन …रणास€ । …नवा• œाण परिय‡स€ । द‹न€ प‚रण दविशतास€ । स‚–या …स‡ परिय‡सा ॥१९२॥
प‚šशता ‰पर€ । नवप‚šाशत विसतार€ । दश• œाणा मन‹हर€ । महण‡ वयास शिषयात‡ ॥१९३॥
स‡ —र‚थ तया‚स€ । परशन …सत€ बयायश€ । नव षषठ€ …धि• •शत सहसतरास€ । …नवा• œाण मन‹हर ॥१९४॥
पननास€ दश• विसतार । सा‚—‡न तमहा पर•ार । दवयशत द‹न‹ सहसतर । दवय ‰ण‡ पननास œाण ॥१९५॥
दवयसहसतर तरय शत । सपत …धि• ‰ननत । दश•€ œाण वि–यात । —र‚थतरय परिप‚रण ॥१९६॥
श€या यœरव‡दास€ । भ‡द …सत€ शायश€ । तयात • भ‡दास€ । वढा …स‡ विसतार ॥१९७॥
य‡ण‡पर€ वयासमनि । वˆश‚पायना विसतार‹नि । सा‚—ता ाला महण‹नि । शर€—र महणत€ दविœा‚स€ ॥१९८॥
तिसरा शिषय œˆमिन€ । तयास सा‚—‡ वयासमनि । सामव‡द विसतार‹नि । निर‹पित …वधारा ॥१९९॥
‰पव‡द —ा‚धरव …तर । •ाशयपाš‡ …स‡ —‹तर । रदर द‡वता परम पवितर । œ—त€ ›‚द महणावा ॥२००॥
नितयसतर—व€ …स‡ œाणा । शšि वसतर परावरणा । मन शा‚त ‡‚दरियदमना । शम€दणड धरिला …स‡ ॥२०१॥
•ा‚šननयन शव‡तवरण । स‚रयासार–‡ •िरण । षडरतन€ द€र˜ œाण । सामव‡द र‚प …स‡ ॥२०२॥
याšया भ‡दा नाह€ मित€ । …–िल सहसतर ब‹लत€ । स€ •‹णा …स‡ श•ति । स•ळास€ शि•‚ महणावया ॥२०३॥
•ा नारायणावा‚š‹नि । समसत भ‡द न‡ण‡ •‹ण€ । • शिषया œˆमिन€ । सा‚—‡ तœ •ि‚šित ॥२०४॥
परथम †सरायण€या । दसर‡ वासरायण€य़ा । वातानतर‡या महण‹निया । तिसरा भ‡द परिय‡सा ॥२०५॥
परा‚œल€ …स‡ भ‡द • । ‹œž—वˆनविधा • । †णि पराš€न य‹—यशा–ा । …स‡ सहावा परिय‡सा ॥२०६॥
œžानय‹— सपतम । राणायण€या …स‡ œया नाम । यास€ भ‡द दश œाण । †ह‡त •ा •šितत‡ ॥२०७॥
राणायण€या सा‚–यायन€ । तिसरा शाठया महण‹न । म—दल नाम œाण‹नि । šŒथा भ‡द परिय‡सा ॥२०८॥
–लवला महा–लवला । सपतम नाम‡ ला™—ला । …षŸ भ‡द •ˆथमा । —Œतमा महण‡ परिय‡सा ॥२०९॥
दशम शा–ा œˆमिन€ । स‡ भ‡द विसतार‹नि । सा‚—ितल‡ वयासमन€ । शर€—र महणति दविœा‚स€ ॥२१०॥
प‚रण सामव‡दास€ । •‹ण œाण‡ •षित€स€ । त€नव‡द€ महणविस€ । मद‹नमतत ह‹व‹निया ॥२११॥
स‚त महण‡ शिषया‚स€ । सा‚—‡ वयास …तिहरष€ । …थरवण व‡दा‚स€ । निर‹पिल‡ परिय‡सा ॥२१२॥
…थरवण व‡दास€ । ‰पव‡द …स‡ परिय‡स€ । म‚तरशासतर निशšय‡स€ । वˆतान …स‡ —‹तर ॥२१३॥
†धिदˆवत ‡‚द तयास€ । …नषŸप ›‚द‡स€ । त€•षण š‚ड •र‚र‡स€ । •ƒषण वरण …स‡ œाण ॥२१४॥
•ामर‚प€ •षदर •रम । सवदार …स‡ तयास€ नाम । विशवसƒœ• साधय•रम । œलम‚रधन€—ालव ॥२१५॥
स‡ र‚प तयास€ । भ‡द नव परिय‡स€ । सम‚त नाम शिषयास€ । सा‚—तस‡ शर€वयास ॥२१६॥
पˆपपला भ‡द परथम । दसरा भ‡द दानता नाम । परदा‚त भ‡द स‚•षम । šŒथा भ‡द सत‹ता œाण ॥२१७॥
”ता नाम …स‡ •ा । बरहमदा यशदा शा–ा । सातवा भ‡द शा–ा •ा । शŒन•€ महणत€ ॥२१८॥
…षŸम व‡ददरशा भ‡दास€ । šरणविदया नवम‡स€ । पाš •लप परिय‡स€ । सा‚—‡न •ा •šितत‡ ॥२१९॥
स‡ šŒ˜ा शिषयास । सा‚—त …स‡ व‡दवयास । पर•ाश •‡ला •षित€स । भरत–‚ड€ परिय‡सा ॥२२०॥
या भरत–‚डत । प‚रव€ ह‹त‡ पणय बहत । वरणाशरमधरम †šर । ह‹त‡ ल‹• परिय‡सा ॥२२१॥
या •लिय—ाभ€तर€ । •रम सा‚डिल‡ दविœवर€ । ल‹पल‡ व‡द निरधार€ । —पत œाहल‡ •षित€स€ ॥२२२॥
•रमभरषŸ ाल‡ दविœ । मल‡š›ा सा‚—त€ व‡दब€œ । सततव —‡ल‡ सहœ । म‚दमत€ ाल‡ œाण ॥२२३॥
प‚रव€ ह‹त‡ महततव । बराहमणास€ द‡वतव । व‡दबळ‡ नितयतव । भ‚सर महणत€ तया •ाœा ॥२२४॥
प‚रव€ राœ‡ याš •ारण€ । प‚œा •रत€ विपरšरण€ । सरव द‡ता द•षिणादान€ । त‡ …‚—ि•ार न •रित€ ॥२२५॥
व‡दबळ‡ विपरा‚स€ । तरिम‚रति वश ह‹त‡ तया‚स€ । ‡‚दरादि सरवरा‚स€ । भय ह‹त‡ विपरा‚š‡ ॥२२६॥
•ामध‡न •लपतर‚ । विपरवा•य‡ ह‹त थ‹र‚ । परवत •रित€ तƒणा•ार‚ । तƒणा परवत परतव‡ ॥२२७॥
विषण †पण परिय‡स€ । प‚œा •र€ विपरा‚स€ । †पल‡ दˆवत महण‡ तया‚स€ । व‡दसततव‡ •र‹निया ॥२२८॥
शल‹• ॥ द‡वाध€न‚ œ—तसरव‚ म‚तराध€न‚ š दˆवत‚ । त‡ म‚तरा बराहमणाध€ना बराहमण‹ मम दˆवतम ॥२२९॥
स‡ महततव दविœा‚स€ । प‚रव€ ह‹त‡ परिय‡स€ । व‡दमार— तयœ‹नि सरस€ । …œžानमार—‡ रहाŸत€ ॥२३०॥
ह€न यात€पढ‡ •ा । व‡द महणत€ म‚र– द‡–ा । तया‚šया पाह‚ नय‡ म–ा । बरहमरा•षस ह‹तात€ ॥२३१॥
त‡ण‡ सततव भ‚—ल‡ । ह€न यात€त‡ स‡विल‡ । …दयापि •रय •रित€ म‹ल‡ । व‡द भरषŸ •रितात€ ॥२३२॥
शा šार€ व‡दा‚स€ । शा–ा …सत€ परिय‡स€ । •‹ण‡ œाणाव‡ •षित€स€ । स•ळ —Œपय ह‹Šनि —‡ल‡ ॥२३३॥
šतरव‡द€ महणविस€ । ल‹•ा‚सव‡ šरšा •रिस€ । •ाय œाणस€ व‡दा‚स€ । …–िल भ‡द †ह‡त œाण ॥२३४॥
शामधय‡ •ाय लाभ । ˜‡Š नय‡ दविœ•ष‹भ । •‹ण€ •‡ला त‚त‡ ब‹ध । œाˆ महणत€ य‡थ‚न ॥२३५॥
†पल€ †पण सतति •रिस€ । œयपतर‡ दा–विस€ । तरिवि•रम यत€पास€ । पतर मा—स€ लिहन€ ॥२३६॥
†मš‡ ब‹ल •‹नि । œाव‡ तमह€ परत‹नि । वाया —रव‡ भरम‹नि । पराण †पला द‡Š न•ा ॥२३७॥
स‡ शर€—र विपरा‚स€ । सा‚—त€ बदधि हितास€ । न •त€ विपर तामस€ । महणत€ šरšा •र‚ ॥२३८॥
šरšा œर€ न •र‚ य‡थ‡ । हार€ दिस‡ल †महा‚त‡ । सा‚—त€ ल‹• राœयात‡ । महततव †मš‡ ‰र‡ •‡व€ ॥२३९॥
सिदध महण‡ नामा‚•िता । स‡ विपर मद‹मनता । न‡णत€ †पल‡ हिता । तयास€ मƒतय œवळ€ †ला ॥२४०॥
—‚—ाधराšा न‚दन । सा‚—‡ —रšरितर •ामध‡न । व‡दविवरण •ता साधन । ह‹य समाधान शर‹त‡ œना ॥२४१॥
‡ति शर€—रšरितरामƒत । šार€ व‡दा‚šा मथितारथ । ‰•ल‹नि दाविला यथारथ । महण‡ सरसवत€—‚—ाधर ॥२४२॥
‡ति शर€—रšरितरपरम•था•लपतरŒ शर€नƒसि‚हसरसवतयपा–यान‡ सिदधनामधार•स‚वाद‡ व‡दविसतार•थन‚ नाम षडवि‚श‹ऽधयायƒ
शर€—रदततातर‡यारपितमसत ।
“व€स‚–या ॥२४२॥
॥शर€—रदततातर‡यारपणमसत॥
शर€ —रद‡व दतत...!!!