Jul 04
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ अठà¥à¤ ाविसावा (संपूरà¥à¤£)
शर€—ण‡शाय नमƒ ।
नामधार• महण‡ सिदधास€ । पढ€ल •था सा‚— †महा‚स€ । ‰लहास मा‡ मानस€ । —रšरितर …ति—‹ड ॥१॥
सिदध महण‡ नामधार•ा । •था …स‡ …तिविश‡ष । •ता œात€ सरव द‹ष । œžानœय‹तिपर•ाश‡ ॥२॥
शर€—र महणत€ पतितास€ । †पल‡ प‚रवœनम पसस€ । सा‚—‡न • परिय‡स€ । šा‚डालœनम ह‹णार —ति ॥३॥
पणयपापा‚š€ —ति । †पल‡ †रœव भ‹—ित€ । •रमविपा•€ …स‡ –याति । न€šशर‡षठ•रमानसार€ ॥४॥
विपर •षतरिय वˆशय श‚दर वरण । या‚š‡पासाव šा‚डाल वरण । ‰पœला …सता œžातिह€न । œातिविभा— •रमापर€ ॥५॥
विपरसतरिय‡पास€ द‡–ा । श‚दर œाय वयभिšारि•ा । पि‚ड ‰पœ‡ त‹ šा‚डालि•ा । स‹ळाव€ œात€ šा‚डाल ॥६॥
ह‡ म‚ळ ‰तपतत€š‡ ल•षण । नाना द‹षा‚š‡ †šरण । त‡ण‡ ह€न œनम ˜‡ण‡ । विपरादि šार€ वरणा‚स€ ॥७॥
या द‹षाšा विसतार । सा‚—त‹ •€ सविसतर । विपर‡ •रिता …नाšा । œनम ह€नœात€ पाव‡ ॥८॥
—र …थवा मातापिता । सा‚ड‹नि œाय तततवता‚ । šा‚डालœनम ह‹य निरता । स‹डिता •लसतरिय‡स€ ॥९॥
•लद‡वता स‹ड‹नि •ा । प‚œा •र€ †णि•ा । त‹ ह‹य šा‚डाल द‡–ा । सदा …नƒत ब‹ल‡ नर ॥१०॥
सदा œ€वहि‚सा •र€ । •नयावि•रय मन‹हर€ । लŸि•‡šि †पण परमाण •र€ । त‹ह€ œनम‡ šा‚डालय‹न€ ॥११॥
श‚दरहसत‡ •र€ भ‹œन । …शववि•रय •र€ बराहमण । त‹ह€ šा‚डाल ह‹य œाण । सदा श‚दरस‚पर•ˆ ॥१२॥
श‚दरसतर€स€ सदा स‚— । नितय …स‡ दास€य‹— । —ƒहभा‚ड …तळत€ तया— । त‡ण‡ द‡वपितƒ•रम‡ •र€ ॥१३॥
त‹ह€ पाव‡ ह€नय‹न€ । œ‹ •ा …—नि-˜ाल€ रान€ । —ायवासरा‚स€ वि˜ड‹नि । व‡—ळ€ •र€ त‹ह€ । ह‹य šा‚डाल ॥१४॥
स‹ड€ †पलया œनन€त‡ । †णि मार€ ल‡•रात‡ । व‡—ळ€ •र€ †पलया सतत‡ । त‹ह€ œनम‡ šा‚डाल ॥१५॥
बˆलावर€ विपर बˆस‡ । श‚दरानन œ‡व€ हरष‡ । šा‚डाल ह‹य भरवस‡ । स‡ महणत€ शर€—र ॥१६॥
विपर त€रथास œाव‹न । शरादधादि न •र€ œाण । परानन परति—रह ˜‡ण‡ । त‹ ह‹य šा‚डाल ॥१७॥
षŸ•रम‡रहित विपर द‡–ा । •पिला —ाˆš‡ द—ध •ा । न •रिता …भिष‡•ा । •ष€रपान œ‹ •र€ ॥१८॥
त‹ह€ पाव‡ šा‚डालय‹न€ । तळस€पतर‡ “रप‹नि । प‚œा •र€ द‡वा‚ला—‹नि । शालि—राम श‚दर‡ भœलिया ॥१९॥
न स‡व€š मातापिता । तयœ€ तयास€ न परतिपाळिता । šा‚डाल ह‹य œनमता । सपतœनम€ •ƒमि ह‹य ॥२०॥
पहिल€ • सतर€ …सता । दœ€ •र‹नि तिस€ तयœिता । ह‹य œनम तयास€ पतिता । †णि• सा‚—‡न • नवल ॥२१॥
शरम‹नि …तिथ€ †ला …सता । व‡द महणव‹नि …नन ˜ालिता । œनम पाव‡ हा तततवता । šा‚डालय‹न€ परिय‡सा ॥२२॥
य‹—य विपरा‚त‡ नि‚दित€ । †णि• œात€ प‚œित€ । šा‚डालय‹न€ œात€ । वƒततिल‹प •‡लिया ॥२३॥
तळ€ विहिर€ फ‹ड€ म‹ड€ । शिवालय€ प‚œा त‹ड€ । बराहमणा‚š€ ˜र‡ म‹ड€ । त‹ह€ œनम‡ पतित•ळ€ ॥२४॥
सवामिसतरिय‡स€ । शतरमितरविशवाससतर€स€ । œ‹ •र€ वयाभिšारास€ । त‹ह€ œनम‡ पतिता—ƒह€ ॥२५॥
द‹˜€ सतरिया œयास€ । तयात ठ‡व€ परप‚š‡स€ । …तिथि †लिया …सतमानास€ । —रास न द‡ त‹ह€ पतित ह‹य ॥२६॥
तरिस‚धयासमय€ द‡–ा । œ‹ विपर œ‡व€ …विव‡•ा । भा• द‡‰न€ फिर‡ नि•ा । त‹ œनम‡ šा‚डालय‹न€ ॥२७॥
राœ‡ द‡त€ भ‚मिदान । †पण ˜‡त€ हिर‹न । स‚धया•ाल€ •र€ शयन । त‹ह€ ह‹य šा‚डाल ॥२८॥
वˆशवद‡व•ालि …तिथ€स€ । œ‹ •र€ दषŸ‹ततर‡स€ । …नन न द‡ˆ तयास€ । •••Ÿœनम ह‹व‹नि ‰पœ‡ ॥२९॥
—‚—ात€रथा‚š€ नि‚दा •र€ । •ादश€ भ‹œन •र€ । सवाम€स स‹ड€ समर€ । šा‚डालय‹न€ तया œनम ॥३०॥
सतर€ स‚भ‹—€ परवण€स€ । …थवा हरिहरादिवश€ । व‡द शि•व€ श‚दरास€ । šा‚डालय‹न€ œनम पाव‡ ॥३१॥
मƒतयदिवस€ न •र€ शरादध । •‡ल‡ पणय सा‚—‡ परसिदध । वाŸ‡•रा‚स€ •र€ भ‡द । šा‚डालय‹न€ œनम पाव‡ ॥३२॥
—र€षम•ाल€ …रणयात । प‹ˆ ˜ालित€ œžानव‚त । त‡थ‡ वि˜न œ‹ •र€ । त‹ह€ œनम‡ šा‚डालय‹न€ ॥३३॥
नाड€भ‡द न •ळता वˆदय•€ । œाण‹नि ”षध‡ द‡ †णि•€ । त‹ ह‹य महापात•€ । šा‚डालय‹न€त स‚भव‡ ॥३४॥
œारण मारण म‹हनादि । म‚तर œपत€ •बदधि । œनम šा‚डाल ह‹य तरिशदध€ । व‡दमार— तयœिता विपर‡ ॥३५॥
शर€—रस€ नर महण‡ •‹ण । हरिहरात‡ नि‚द‡ œाण । …नय द‡वता‚š‡ •र€ प‚œन । त‹ नर पतित ह‹य ॥३६॥
बराहमण •षतरिय वˆशय श‚दर । †पल‡ •रम तयœ‚नि म‚द । †णि• •रम †šर‡ सदा । त‹ह€ ह‹य šा‚डाल ॥३७॥
श‚दरापास‚न€ म‚तर शि•‡ । तयास€ ˜डत€ सरव पात•‡ । —‚—‹द• •ष€र‹द•‡ । शवानšरम€ ˜ातल‡ पर€ ॥३८॥
विधवा सतर€श€ स‚— •र€ । शिवया द‡Šन …तिथि œ‡वव€ ˜र€ । शरादधदिन€ पि‚ड न •र€ । šा‚डालय‹न€ त‹ œनम‡ ॥३९॥
माता पिता —र दव‡ष€ । त‹ œनम‡ šा‚डालय‹न€स€ । †णि• œनम पापव‚श€ । ‰पœ‹नि य‡त€ परिय‡सा ॥४०॥
—र‚š€ नि‚दा •र€ हरष€ । सदा …स‡ विपरदव‡ष€ । व‡दšरšा •र€ बहवश€ । त‹ ह‹य बरहमरा•षस ॥४१॥
भœ‡ †पण • दˆवत । दœ‡ द‡व नि‚दा •र€त । त‹ ह‹य …पसमारित । दरिदरर‚प‡ प€डतस‡ ॥४२॥
माता पिता —र वरœ‹न । व‡—ळा ह‹य सतर€ †पण । ब‡रडाš‡ प‹Ÿ€ ‰पœ‹न । र‹—€ ह‹Šन राहतस‡ ॥४३॥
सदा व‡द द‚ष€ †पण । …वमान€त बराहमण । •रमभरषŸ ह‹य †पण । म‚तर•ƒš›रर‹—€ ह‹य ॥४४॥
ल‹•ा‚š‡ वरम•रम †पण । सदा •र€ ‰ššारण । हरदयर‹—€ ह‹य œाण । महा•षŸ भ‹—€तस‡ ॥४५॥
—रभपात •र€ सतरिय‡स€ । वा‚ ह‹व‹नि ‰पœ‡ परिय‡स€ । पतर ालिया मरत€ तवर‡स€ । —रभपात •र‚ नय‡ ॥४६॥
धरमशासतरादि पराण । सा‚—ता नाय•‡ œाण । †णि• œ‡विता दƒषŸि †पण । बहिरŸ ह‹व‹नि ‰पœ‡ ॥४७॥
पतितासव‡ •र€ ‡षŸत€ । —रदभœनम पावत€ । तयास€ रस ”षध ˜‡त€ । मƒ—य‹न€ œनम‡ त‹ ॥४८॥
बरहमहतया •‡ल€ œर€ । •षयर‹—€ ह‹य निरधार€ । सरापान€ “ळ–ा पर€ । शयामद‚त ‰पœ‡ल ॥४९॥
…शववध —‹वध •रिता । वा‚ œवर€ ह‹य निशšिता । सव‡šि ह‹य …नतपतता । द‹ष •ाह€ नाह€ तयास€ ॥५०॥
विशवास˜ात•€ नरास€ । œनम ह‹य सा तयास€ । …नन œ‡विता वा‚ति ‰रवश€ । …ननवˆर€ त‹ ह‹य ॥५१॥
स‡व• •ाšा šाळव‹न । ˜‡व‹नि œात€ œ‡ œन । तयास€ ह‹य œाण ब‚धन । •ारा—ƒह भ‹—€तस‡ ॥५२॥
सरपœात€ मार€ नर । सरपय‹न€ पढ‡ निरधार । स‡ द‹ष …पार । †ता तस•र पर•रण सा‚—‡न ॥५३॥
सतरिया‚त‡ š‹र‚नि ˜‡Šनि œाय । मतिह€न œनम ह‹य । सदा •ल‡श€ †पण ह‹य । …‚त€ œाय नर•ास€ ॥५४॥
सवरणš‹र€ •र€ नर । परम‡हवयाधि ह‹य निरधार । पसत• š‹रिता नर । …‚ध ह‹‰नि ‰पœ‡ द‡–ा ॥५५॥
व‡सतरš‹र€ •र€ œर€ । शवितर€ र‹—€ ह‹य निरधार€ । —णदरवयš‹र€ ˜र€ । बरहमा‚डपराण€ ब‹लिल‡ …स‡ ॥५७॥
परदरवय-…पहार द‡–ा । परदततापहार विश‡षा । परदव‡ष€ नर •ा । धानय …पतर€ ह‹‰नि ‰पœ‡ ॥५८॥
…ननš‹र€ •‡लिया द‡–ा । —लमवयाधि ह‹य •ा । धानय •र€ल तस•रि•ा । र•ता‚— ह‹य दर—‚ध शर€र ॥५९॥
•ा –ादा तˆल š‹र€ । त‹ह€ दर—‚ध€ पाव‡ शर€र€ । परसतर€बरहमसव …पहार€ । बरहमरा•षसœनम पाव‡ ॥६०॥
म‹त€ माणि• रतन‡ द‡–ा । š‹र€ •र€ नर •ा । ह€नœात€स€ œनम नि•ा । पाव‡ नर …वधारा ॥६१॥
पतरशा–ादि फळ‡ š‹र€ । –र‚œ€ ह‹य …पर‚पार€ । र•ता‚—€ ह‹य निरधार€ । —‹šिड ह‹य त‹ नर ॥६२॥
•ा‚सय ल‹ह •रपास लवण । तस•रिता नरा œाण । शव‡त•षठ ह‹य निर—ण । विšार‹नि रहाŸाव‡ ॥६३॥
द‡वदरवयापहार€ द‡–ा । द‡व•ारयनाश …पहार द‡–ा । प‚डर‹—€ त‹ नि•ा । फळš‹र€ विदर‚प€ ॥६४॥
परनि•ष‡पš‹र€ •र€ द‡–ा । •रिता ह‹य सदा श‹•ा । धनतस•र ‰‚षŸर •ा । œनम पाव‡ …वधारा ॥६५॥
फलš‹र€ ह‹य वनšर । œलš‹रह€ ह‹य •ावळा थ‹र । —ƒह‹प•रण‡ तस•र । •ा•œनम त‹ पाव‡ ॥६६॥
मधतस•र …वधार€ । œनम पाव‡ ह‹य ˜ार€ । —‹रस •र€ š‹र€ । •षठ€ ह‹य परिय‡सा ॥६७॥
शर€—र महणत€ पतितास€ । œनम पाव‡ सिया द‹ष€ । †ता सा‚—‡न वयभिšारपर•रण‡स€ । शा‚तिपरव€ ब‹लिल‡ …स‡ ॥६८॥
परसतर€ †लि‚—िया द‡–ा । शतœनम शवान नि•ा । पढ‡ मा—त€ सपतœनमि•ा । भ‹—€ दƒ–ा …वधारा ॥६९॥
परसतर€य‹न€ पाह‡ दƒषŸ€न‡ । œनम‡ त‹ …‚धतवपण‡ । ब‚धभारयास‚पर• •रण‡ । —रदभœनम त‹ पाव‡ ॥७०॥
त‹ह€ œनम स‹ड‹नि । नि˜‹नि œाय सरपय‹न€ । पनहा नर•€ œाव‹नि । नाना •षŸ भ‹—€तस‡ ॥७१॥
स–€भारयासव‡ •ा । मातलसतर€ …स‡ विश‡–ा । य‡–ादा •र€ स‚पर•ा । शवानय‹न€ œनम पाव‡ ॥७२॥
परसतरिया‚š‡ वदन । न •राव‡ •दा …वल‹•न । •बदध€ •रिता निर€•षण । š•षर‹—€ ह‹Šनि ‰पœ‡ ॥७३॥
†पण …स‡ श‚दरœाति । विपरसतर€श€ •र€ रति । त€ द‹˜‡ह€ •ƒमि ह‹त€ । ह‡ निशšित …वधारा ॥७४॥
सदा श‚दरस‚पर• •र€ । याš€ सतर€ वयभिšार€ । œनम पाव‡ ह‹ •तर€ । महाद‹ष ब‹लिलास‡ ॥७५॥
स‡ तया पतितापरत€ । शर€—र †पण निर‹पित€ । •त ह‹ता तरिवि•रमभारत€ । परशन •‡ला शर€—र‚स€ ॥७६॥
सवाम€ निर‹पिल‡ धरम स•ळ । •ता ह‹य मन निरमळ । œर€ ˜डल‡ • व‡ळ । पाप œाय •वण‡पर€ ॥७७॥
शर€—र महणत€ तरिवि•रमास€ । परायशšितत …स‡ पापास€ । पशšातताप ह‹य œयास€ । पाप नाह€ सरवथा ॥७८॥
पाप …स‡ थ‹र •‡ल‡ । …‚तƒ•रण€ …स‡ –‹šल‡ । तयास€ परायशšितत भल‡ । •रमविपा•€ ब‹लिल‡ ॥७९॥
परायशšितता‚š€ विधान‡ । सा‚—‡न •ा सथिर मन‡ । …न‡• ‹ष€‚š€ वšन‡ । त€ सा‚—‡न •ा तमह€ ॥८०॥
परथम वहावा बरहमद‚ड । त‡ण‡ ह‹य पाप–‚ड । —‹दान‡ साल‚•ƒत …–‚ड । …श•त तर€ दरवय दयाव‡ ॥८१॥
निष• …थवा …रधनिष• । स‚•षम पाप पाव निष• । सथ‚लस‚•षम …स‡ल पात• । त‡ण‡ विध€‚ दरवय दयाव‡ ॥८२॥
…œžान•ƒत पापास€ । पशšातताप‡ शदधि परिय‡स€ । —रस‡वा ततपर‡स€ । •‡लिया —र निवार€ ॥८३॥
न‡णता पाप •‡लियास€ । परायशšितत …स‡ परिय‡स€ । पराणायाम दविशत‡स€ । पणयत€रथ€ दहा सनान‡ ॥८४॥
त€न —‚œा सवरण दयाव‡ । नद€ †šराव‡ द‹न —ाव‡ । सŒमय पात• याšि भाव‡ । œात€ पाप‡ परिय‡स€ ॥८५॥
सतर€परष द‹˜ा‚त • । •रित€ पणयपाप द‹ष । द‹˜‡ह€ पडत€ द‹षात । द‹˜‡ †šराव‡ परायशšितत ॥८६॥
†णि• • …स‡ पर•ार । œ‡ण‡ पाप ह‹य द‚र । —ायतर€œप दहा सहसतर । •रावा त‡ण‡ व‡दम‚तर ॥८७॥
याš‡ नाव —ायतर€•ƒš› । महाद‹ष€ •र€ पवितर । स‡ •राव‡ विšितर । शर€—र सा‚—त€ तरिवि•रमास€ ॥८८॥
पराœापतय•ƒš›र द‡–ा । …स‡ विधि …तिविश‡षा । भ‹œन •राव‡ म•त •ा । …थवा …याšित भि•षा ॥८९॥
‰पवास •राव‡ त€न दिवस । समराव‡ —रšरणास । य‡ण‡ œात€ सŒमय द‹ष । œ‡ †पणास€ सामानय ॥९०॥
’…ति•š›र’ …स‡ • । •šितत‡ मनि • । द‹ष …सत€ल सामानय• । …œžान‡šि •‡लिया ॥९१॥
…नन ˜याव‡ सपतवि‚शति —रास । स•ाळ€ बारा रातर€ प‚šदश । …थवा द‹न€ …षŸ —रास । …याšित …नन दयाव‡ ॥९२॥
स‡ सŒमय पात•ास€ । विधि …सत€ परिय‡स€ । मास • न‡म‡स€ । …‚œल€ • œ‡वाव‡ ॥९३॥
‰पवास त€न •राव‡ द‡–ा । पर•ार सा‚—‡न †णि•ा । त€न दिन ‰प‹ष•ा । ˜ƒतपारण‡ •राव‡ ॥९४॥
त€न दिवस ˜ƒत ˜‡व‹नि । •ष€र ˜याव‡ दिवस त€न€ । त€न दिवस वाय भ•ष‹नि । पनƒ •ष€र • दिवस ॥९५॥
–ादा …स‡ल …श•त । तयास€ …स‡ • वरत । त€ळ —ळ लाहया प€ठ । ‰पवास • •रावा ॥९६॥
प‚रण•ƒš›र •रा स€ । परण‹द• ˜याव‡ परतिदिवश€ । •राव‡ तित•‡ ‰पवास€ । पशšातताप‡ पराशन •€œ‡ ॥९७॥
•मल बिलव …शवतथ । •श‹द• बि‚द नितय । पान •राव‡ सतय । परण•ƒš›र परिय‡सा ॥९८॥
†णि• • पर•ार । •र€ šा‚दरायण-†šार । •••Ÿा‚डपरमाण †हार । —रास ˜याव‡ वरधमान€ ॥९९॥
…मावासय‡स€ • —रास । पŒरणिम‡स€ प‚šदश । •ƒषणप•ष€ ‰तरत । दसर‡ मास€ हविषयानन ॥१००॥
†पल‡ पाप पर—Ÿ‚नि । ‰ššाराव‡ सभासथान€ । पशšातताप‡ œळ‚नि । पाप œाय …वधारा ॥१०१॥
†ता सा‚—‡न त€रथ•ƒš›र । यातरा •राव€ पवितर । वाराणस€ शव‡तपरवत । सनानमातर‡ पाप‡ œात€ ॥१०२॥
वर•ड त€रथ€ —‡लियास€ । —ायतर€œप सहसतर‡स€ । पाप œाय तवर‡स€ । …—सत€वšन ब‹लिल‡ …स‡ ॥१०३॥
समदरस‡तब‚ध‡स€ । सनान •‡लिया परिय‡स€ । भर‚णहतयापाप नाश€ । •ƒत˜नादि पात•‡ ॥१०४॥
विधिप‚रव• शš€स€ । œप •‹Ÿ€ —ायतर€स€ । बरहमहतयापाप नाश€ । •‡ तरिवि•रम •šितत‡ ॥१०५॥
ल•ष —ायतर€ œप •‡लिया । सरापानपाप œाय लया । सवरणš‹र€ •‡लिया । सात ल•ष œपाव‡ ॥१०६॥
…षŸ ल•ष —रतलप—ास€ । —ायतर€ œपता पाप नाश€ । †ता सा‚—‡न परिय‡स€ । व‡दा•षर‡ पाप द‚र ॥१०७॥
पवमानस‚•त šतवार€ । पठण •रिता बरहमहतया द‚र€ । ‡‚दरमितर …वधार€ । • मास œपाव‡ ॥१०८॥
सरापानादि पात•‡ । œात€ल य‡ण‡ स‚•त•‡ । शनƒश‡पा नाम स‚•त‡ । सवरणहरा पाप œाय ॥१०९॥
पवमानशननस‚•त । पठण •रिता हविषय‹•त । मास • पठत । —रतलप—ादि• हरत€ ॥११०॥
प‚š मास सहा मास । मिताहर •रन€ परष । परषस‚•त‡ •रमनाश । प‚šमहापाप‡ नासत€ ॥१११॥
तरिमध महण‡œ‡ म‚तरस‚•त । सवरणातर€नास म‚तर । œपाव‡ नाšि•‡त । समसत पात•‡ परायशšितत ॥११२॥
नारायणपनन द‡–ा । œपाव‡ भ•तिप‚रव•ा । नाश€ प‚š महापात•ा । पर€तिप‚रव• œपाव‡ ॥११३॥
तरिपदा नाम —ायतर€स€ । œपत€ œ‡ भ•त€स€ । …˜मरषण तरिरावƒतत‡स€ । सपत œनम पाप œाय ॥११४॥
…पा‚मधय पननास€ । तदविषण‹ नाम स‚•त‡स€ । œपत€ œ‡ œन भ•त€स€ । सपत œनम पाप œाय ॥११५॥
†णि• …स‡ विधान द‡–ा । …œžान•ƒत द‹षादि•ा । …नतपत ह‹व‹नि विश‡षा । प‚š—वय पराशन •€œ‡ ॥११६॥
—‹म‚तर —‹मय •ष€र । दधि ˜ƒत •शसार । विधिम‚तर‡ ˜याव‡ निरधार । पहिल‡ दिन€ ‰पवास ॥११७॥
न€लवरण —‹म‚तर । •ƒषण—‹मय पवितर । तामर —ायतर€š‡ •ष€र । शव‡तध‡न‚š‡ दधि ˜याव‡ ॥११८॥
•पिला —ाˆš‡ त‚प बरव‡ । स‡ प‚š—वय बरव‡ ˜याव‡ । •‡•ाš‡ •लपत भाव‡ । सा‚—‡न सरव …वधारा ॥११९॥
—‹म‚तर ˜याव‡ पावश‡र। …‚—षठपरव —‹मय पवितर । •ष€र पावण‡ द‹न श‡र । दधि त€न पाव ˜याव‡ ॥१२०॥
˜ƒत ˜याव‡ पाव श‡र । तित•‡šि मिळवाव‡ •शन€र । ˜‡ता म‚तर ‰ššार । विसतार‹नि सा‚—‡न ॥१२१॥
•शा‚सहित सहा रस‡ । •‡•ास€ म‚तर पƒथ• …स‡ । परथम म‚तर ‡रावत€ …स‡ । ‡द‚ विषण दœा द‡– ॥१२२॥
मानसत‹• म‚तर तिसरा । परœापति šतरथ …वधारा । प‚šम —ायतर€ ‰ššारा । सहाव€ वयाहरति परणवप‚रव•ा ॥१२३॥
स‡ म‚तर‹नि प‚š—वय । पयाव‡ …नतपत •भाव । …सथि—त šरम—त प‚रव । पाप‡ œात€ …वधारा ॥१२४॥
—ाˆ न मिळता ‡त•‡ œिननस€ । •पिला —ाय म–य परिय‡स€ । दरशनमातर‡ द‹ष नाश€ । •पिला —ाˆ ‰ततम ॥१२५॥
प‚šमहापात• नाव‡ । बरहमहतया सरापान œाणाव‡ । सवरणसत‡य —रतलप— œाणाव‡ । पाšवा तयासव‡ मिळाल‡ला ॥१२६॥
šŒ˜‡ पात•€ द‡–ा । पाšवा तया मिळता द‡–ा । तयासहित प‚šमहापात•ा । †ह‡त€ पाप‡ परिय‡सा ॥१२७॥
सरापान€ बरहम˜ात•€ । सवरणसत‡य —रतलप•€ । पाšवा महा˜ात•€ । œ‹ सान•‚ळ मिळ‡ त‹ ॥१२८॥
स‡ पात• ˜ड‡ तयास€ । परायशšितत परिय‡स€ । शर€—रस‚त‹ष€ । …न—रह‡ पन€त ॥१२९॥
–ादा मिळ‡ल शासतरœž । सवधरमाšार‡ …भिœž । तयाšया …न—रह‡ पाप˜न । पन€त ह‹य …वधारा ॥१३०॥
स‡ शर€—र तरि•रमास€ । परायशšितत सा‚—त€ परिय‡स€ । स•ल विपर स‚त‹ष€ । œžानपर•ाश‡ ह‹त€ ॥१३१॥
शर€—र महणत€ पतितास€ । प‚रव€ त‚ विपर ह‹तास€ । माता पिता —र द‚ष€ । त‡ण‡ ह‹य šा‚डालœनम ॥१३२॥
†ता सा‚—त‹ • । सनानस‚—म€ मास • । •‡लिया द‹ष œात€ निƒश‚• । पनƒ विपरœनम ह‹स€ ॥१३३॥
पतित महण‡ सवाम€स€ । तव दरशन œाहल‡ †महा‚स€ । •ावळा œाता मानसास€ । राœह‚स त‹ ह‹तस‡ ॥१३४॥
तˆस तव दरशनमातर‡ । पवितर ाल€ स•ळ —ातर‡ । ताराव‡ †ता तवा •ƒपापातर‡ । शरणा—तास€ ॥१३५॥
परिस ला—ता ल‹–‚डास€ । सवरण ह‹य तत•षण‡स€ । सवरण मा—त€ ल‹हास€ । •‡व€ मिळ‡ सवामिया ॥१३६॥
तव दरशनसधारस€ । †पण ाल‹ œžानराश€ । …भिम‚तर‹नि †महा‚स€ । विपरा‚मधय‡ मिळवाव‡ ॥१३७॥
•‹नि तयाš‡ वšन । —र ब‹लत€ हास‹न । तव द‡ह œातिह€न । विपर •‡व€ महणत€ल ॥१३८॥
पतिताšया —ƒहास€ । ‰पœ‹नि त‚ वाढलास€ । बरहमतव •‡व€ पावस€ । विपर नि‚दा •रित€ल ॥१३९॥
प‚रव€ सा विशवामितर । •षतरियव‚श€ —ाधिपतर । तप‹बळ‡ महणव€ पवितर । महण‡ त‹ विपर †पणा ॥१४०॥
बरहमयाš€ शत वरष‡ । तप •‡ल‡ महा•ल‡श‡ । तयाš‡ बळ‡ महणव€तस‡ । बरहम‹ष€ †पणा ॥१४१॥
‡‚दरादि सरवरा‚स€ । विनविता ाला परिय‡स€ । †पणात‡ बरहमरषि । महणा स‡ ब‹लतस‡ ॥१४२॥
द‡व महणत€ तयास€ । †महा —र वसिषठ ‹षि । œर€ त‹ ब‹ल‡ बरहम‹षि । तर€ †मह€ …‚—ि•ार‚ ॥१४३॥
म— तया वसिषठास€ । विनव€ विशवामितर ‹षि । विपर महणा †पणास€ । •‡ल‡ तप बह•ाळ ॥१४४॥
वसिषठ महण‡ विशवामितर । •षतरिय तपास …पातर । द‡ह Ÿा•‹नि म— पवितर । विपर•ळ€ œनमाव‡ ॥१४५॥
म— ता ह‹ˆल वरतब‚ध । ह‹ˆल —ायतर€परब‹ध । तध€ तवा ह‹स€ शदध । बरहम‹षि नाम त‡ ॥१४६॥
•ाह€ •‡लया न महण‡ विपर । म— •‹पला विशवामितर । वसिषठाš‡ शत पतर । मारिता ाला तय‡ व‡ळ€ ॥१४७॥
बरहमœžान€ वसिषठ ‹षि । नवह‡ •दा तामस€ । …थवा न महण‡ बरहम‹षि । तया विशवामितरास€ ॥१४८॥
वरतता स‡ •‡ दिवस€ । विशवामितर •‹प‡स€ । हात€ ˜‡‰न€ परवतास€ । ˜ाल‚ †ला वसिषठावर€ ॥१४९॥
विšार •र€त मा—त€ मन€ । œर€ वध€न वसिषठमनि । †पणात‡ न महण‡ •‹ण€ । बरहम‹षि महण‹निया ॥१५०॥
‡‚दरादि द‡व समसत ‹षि । महणत€ वसिषठवा•यासरस€ । †पण महण‹ बरहम‹षि । …नयथा नाह€ महण‹निया ॥१५१॥
शा वसिषठमन€स । मारिता यास€ फार द‹ष । महण‹नि Ÿा•€ —िरिवरास । भ‚म€वर€ परिय‡सा ॥१५२॥
…नतपत ाला …‚तƒ•रण€ । वसिषठ‡ त‡ “ळ–‚नि । बरहम‹षि महण‹नि । पाšारिल‡ तय‡ व‡ळ€ ॥१५३॥
स‚त‹ष‹नि विशवामितर । महण‡ ब‹ल ब‹लिला पवितर । महण‡ ˜र€ …ननमातर । तमह€ ˜याव‡ सवामिया ॥१५४॥
स‚त‹ष‹नि वसिषठ । तयाला—€ ब‹लत । महण‡ शर€र ह‡ निभरा‚त । स‚रय•िरण€ पšवाव‡ ॥१५५॥
विशवामितर‡ …‚—ि•ारिल‡ । स‚रय•िरण‡ द‡हा œाळिल‡ । सहसतर•िरण€ तापल‡ । द‡ह सरव भसम ाला ॥१५६॥
विशवामितर महामनि । …तिसामरथय …नषठान€ । पहिला द‡ह œाळ‹नि । न‚तन द‡ह धरिय‡ला ॥१५७॥
बरहमरषि त‡थ‹न । विशवामितर ाला œाण । स•ळा‚स€ मानय । महाराœ ॥१५८॥
म— महणत€ स•ळ मनि । विशवामितर बरहमœžान€ । बरहम‹ष€ महण‹नि । ाला तरिभवन€ पर–यात ॥१५९॥
या •ारण‡ तव द‡ह । विसरœावा œनम ‡ह । …नतपत तव भाव । बरहम•ल भाविस€ ॥१६०॥
स‡ तया पतितास€ । ब‹धिता —र परिय‡स€ । लाधल‡ स– तयास€ । तयाšया मानस€ न य‡ •ाह€ ॥१६१॥
निधान सापड‡ दरिदरयास€ । त‹ •ा सा‚ड€ल स‚त‹ष€ । …मƒत सापडता र‹—यास€ । •ा सा‚ड€ल œ€वितव ॥१६२॥
–ाद‡ ढ‹र ‰पवास€ । पाव‡ तƒणबिढारास€ । त‡थ‹नि œावया तयास€ । मन नवह‡ सरवथा ॥१६३॥
तˆस‡ तया पतितास€ । ला—ल‡ धयान —र‚स€ । न œाय †पलया म‚दिरास€ । विपर †पणा महणतस‡ ॥१६४॥
‡त•‡ ह‹ता त‡ …वसर€ । †ल€ तया‚š€ पतरनार€ । महण‹ ला—ल‡ …पसमार€ । महण‹नि †ल‹ धावत ॥१६५॥
œवळ य‡ता सतरिय‡स€ । सपरश‹ न•‹ महण‡ तिस€ । •‹प‡•र‹नि मारावयास€ । œात …स‡ त‹ पतित ॥१६६॥
दƒ– •र€ त€ भारया । दरन€ नम‡ —रपाया । पति मात‡ स‹ड‹निया । œात‹ †ता •ाय •र‚ ॥१६७॥
•नया पतर मœ बहत । तया •‹ण पाळित । †महा सा‚ड‹नि œात‹ •िमरथ । सा‚—ा तयास€ सवामिया ॥१६८॥
œर€ न सा‚—ाल सवाम€ तयास€ । तयœ€न पराण पतरासरस€ । य‡रव€ †पणात‡ •‹ण प‹ष€ । …नाथ म€ सवामिया ॥१६९॥
•‹नि तिय‡š‡ वšन । —र ब‹लत€ हास‹न । तया नरात‡ ब‹लाव‚न । सा‚—तात€ परिय‡सा ॥१७०॥
—र महणत€ पतितास€ । œाव‡ †पलया ˜रास€ । पतर•लश •ष‹भता द‹ष€ । त‚त‡ •‡व€ —ति ह‹य ॥१७१॥
या स‚सार€ œनम‹निया । स‚त‹षवाव‡ ‡‚दरिया । म— पाव‡ धरम•ाया । तर€š तर‡ भवारणव ॥१७२॥
या •ारण‡ प‚रव€š œाणा । न •राव€ †पण …‚—ना । •र‹नि तिस€ तयœिता œाणा । महाद‹ष ब‹लिœ‡ ॥१७३॥
स‚रय-भ‚म€-सा•ष€स€ । तवा वरिल‡ सतरिय‡स€ । त€स तया—िता महाद‹ष€ । त‚त‡ नवह‡ —ति œाण ॥१७४॥
शर€—रवšन •‹न । विनव€तस‡ •र œ‹ड‚न । •‡व€ ह‹Š œातिह€न । œžान ह‹व‹नि मा—त€ ॥१७५॥
शर€—र मन€ विšारित€ । याš‡ …‚—€ …स‡ विभ‚ति । पर•षाळाव‡ लबध•ा-हात€ । …œžानतव पाव‡ल ॥१७६॥
स‡ मन€ विšार‚नि । सा‚—त€ शिषयास€ ब‹लाव‹नि । •ा लबध•ा पाšार‹नि । †णा …तितवर‡स€ ॥१७७॥
तया —राम€ दविœ • । •र€ ‰द€म वाणि• । तयात‡ पाšारित€ • । तया पतितासननिध ॥१७८॥
शर€—र महणत€ तयास€ । ‰द• ˜‡व‹नि हसत‡स€ । सनपन •र€ —ा पतितास€ । ह‹य †स•त स‚सार€ ॥१७९॥
†œžा ह‹ता बराहमण । †ला ‰द• ˜‡Šन । तयावर€ ˜ालिता तत•षण । —‡ल€ विभ‚ति धव‹नि ॥१८०॥
विभ‚ति ध‚ता पतिताš‡ । ाल‡ …œžान मन तयाš‡ । म– पाहता सतर€-पतरा‚š‡ । धावत —‡ला तयाœवळ€ ॥१८१॥
†लि‚—‹निया पतरास€ । भरा‚ति महण‡ तयास€ । •ा †ल‹ या सथळास€ । तमह€ †ला •वण •ारया ॥१८२॥
सा मन€ विसमय •र€त । नि˜‹नि ˜रा —‡ला पतित । सा‚—ितला वƒततानत । विसमय सरव •रितात€ ॥१८३॥
‡त•‡ ाल‡ •Œत• । पहात€ न—रल‹• । विसमय •रित€ स•ळि• । महणत€ …भिनव •ाय ाल‡ ॥१८४॥
तरिवि•रमभारत€ मनि । œ‹ •ा ह‹ता —रसननिधान€ । पसतस‡ विनव‹नि । •ा शर‹त‡ •šितत‡ ॥१८५॥
तरिवि•रम महण‡ शर€—र‚स€ । ह‹त‹ स‚द‡ह मानस€ । निर‹प दयावा •ƒप‡स€ । विन‚त€ • …वधारा ॥१८६॥
महापतित œातिह€न œाण । तयात‡ दिधल‡ दिवयœžान । …‚— धता तत•षण । —‡ल‡ œžान •‡व€ तयाš‡ ॥१८७॥
विसतार‹नि †महा‚स€ । निर‹पाव‡ •ƒप‡स€ । महण‹नि ला—ला šरणा‚स€ । भावभ•ति •र‹निया ॥१८८॥
स‡ पतर तरिवि•रम यति । शर€—र तया निर‹पित€ । तयाš‡ …‚—ाš€ विभ‚ति । धता —‡ल‡ œžान तयाš‡ ॥१८९॥
स‡ विभ‚त€š‡ महिमान । माहातमय …स‡ पावन । सा‚š ह‹य बरहम प‚रण । भसममहिमा …पार ॥१९०॥
—रवšन •‹नि । विनव€तस‡ तरिवि•रम मनि । द‡व —रशिर‹मणि । भसममहिमा निर‹पावा ॥१९१॥
सिदध महण‡ शिषयास€ । भसममहिमा परिय‡स€ । —र सा‚—ता विसतार‡स€ । •šितत‡ …वधारा ॥१९२॥
महण‹नि सरसवति—‚—ाधर । —रšरितरविसतार । •ता ह‹य मन‹हर । स•ळाभ€षŸ‡ साधत€ ॥१९३॥
पढ€ल •था पावन । सा‚—‡ सिदध विसतार‹न । महाराषŸरभाष‡•र‚न । सा‚—‡ सरसवत€ —रदास ॥१९४॥
‡ति शर€—रšरितरपरम•था•लपतरŒ शर€नƒसि‚हसरसवतयपा–यान‡ सिदधनामधार•स‚वाद‡ •रमविपा••थन‚ नाम …षŸावि‚श‹ऽधयायƒ
शर€—रदततातर‡यारपितमसत ।
“व€स‚–या ॥१९४॥
॥शर€—रदततातर‡यारपणमसत॥
शर€ —रद‡व दतत...!!!