Jul 11
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ à¤à¤•ोणतिसावा (संपूरà¥à¤£)
शà¥रीगणेशाय नमः । शà¥रीसरसà¥वतà¥यै नमः । शà¥रीगà¥रà¥भà¥यो नमः ।
नामधारक विनवी सिदà¥धासी । मागे कथा निरोपिलीसी । भसà¥ममाहातà¥मà¥य शà¥रीगà¥रूसी । पà¥सिले तà¥रिविकà¥रमभारतीने ॥१॥
पà¥ढे कथा कवणेपरी । à¤ाली असे गà¥रà¥à¤šरितà¥री । निरोप दà¥यावा सविसà¥तारी । सिदà¥धमà¥नि कृपासिंधॠ॥२॥
à¤से विनवी शिषà¥य राणा । à¤à¤•ोनि सिदà¥ध पà¥रसनà¥नवदना । सांगतसे विसà¥तारून । भसà¥ममाहातà¥मà¥य परियेसा ॥३॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तà¥रिविकà¥रमासी । भसà¥ममाहातà¥मà¥य मज पà¥ससी । à¤à¤•चित करूनि मानसी । सावधान à¤à¤• पा ॥४॥
पूरà¥वापरी कृतयà¥à¤—ी । वामदेव मà¥हणिजे योगी । पà¥रसिदà¥ध गà¥रॠतो जगी । वरà¥तत होता भूमीवरी ॥५॥
शà¥दà¥ध बà¥दà¥ध बà¥रहà¥मजà¥à¤žानी । गृह-सारादि वरà¥à¤œà¥‚नि । कामकà¥रोधादि तà¥यजूनि । हिंडत होता महीवरी ॥६॥
संतà¥षà¥à¤Ÿ निःसà¥पृह असे मौनी । भसà¥म सरà¥वांगी लावोनि । जटाधारी असे मà¥नि । वलà¥à¤•ल-वसà¥तà¥र वà¥याघà¥राजिन ॥७॥
à¤सा मà¥नि भूमंडळात । नाना कà¥षेतà¥री असे हिंडत । पातला कà¥रौचारणà¥यात । जेथे नसे संचार मनà¥शà¥यमातà¥राचा ॥८॥
तया सà¥थानी असे à¤à¤• । बà¥रहà¥मराकà¥षस भयानक । मनà¥षà¥यादि जीव अनेक । भकà¥षीतसे परियेसा ॥९॥
à¤शा अघोर वनात । वामदेव गेला हिंडत । बà¥रहà¥मराकà¥षस अवलोकित । आला घावोनि भकà¥षावया ॥१०॥
बà¥रहà¥मराकà¥षस कà¥षà¥धाकà¥रांत । आला असे भकà¥षू मà¥हणत । करकरा दात खात । मà¥à¤– पसरूनि जवळी आला ॥११॥
राकà¥षस येता देखोनि । वामदेव निःशंक धीर मनी । उभा असे महाजà¥à¤žानी । पातला राकà¥षस तयाजवळी ॥१२॥
राकà¥षस मनी संतोषत । गà¥रास बरवा लाधला मà¥हणत । भकà¥षावया कांकà¥षा बहà¥त । येवोनि धरिला आलिंगोनि ॥१३॥
आलिंगिता मà¥नीशà¥वरासी । भसà¥म लागले राकà¥षसासी । जाहले जà¥à¤žान तयासी । जातिसà¥मरण जनà¥मांतरीचे ॥१४॥
पातक गेले जळोनि । राकà¥षस à¤ाला महाजà¥à¤žानी । जैसा लागता चिंतामणि । लोह सà¥वरà¥ण केवी होय ॥१५॥
जैसा मानससरोवरास । वायस जाता होय हंस । अमृत पाजिता मनà¥षà¥यास । देवतà¥व होय परियेसा ॥१६॥
जैसे का जंबूनदीत । घालिता मृतà¥तिका कांचन तà¥वरित । तैसा जाहला पापी पà¥नीत । मà¥नीशà¥वराचे अंगसà¥परà¥श ॥१७॥
समसà¥त मिळती कामना । दà¥रà¥लभ सतà¥पà¥रà¥षाचे दरà¥शन । सà¥परà¥श होता शà¥रीगà¥रà¥à¤šरण । पापावेगळा होय नर ॥१८॥
बà¥रहà¥मराकà¥षस भयानक । काय सांगो तà¥याची भूक । गजतà¥रग मनà¥षà¥यादिक । नितà¥य आहार करी सकळ ॥१९॥
इतà¥à¤ भकà¥षिता तयासी । न वचे भूक परियेसी । तृषाकà¥रांत समà¥दà¥रासी । पà¥राशन करिता न वचे तृषा ॥२०॥
à¤सा पापिषà¥à¤Ÿ राकà¥षस । होता मà¥नीचा अंगसà¥परà¥श । गेली कà¥षà¥धा-तृषा-आकà¥रोश । à¤ाला जà¥à¤žानी परियेसा ॥२१॥
राकà¥षस जà¥à¤žानी होऊनि । लागला मà¥नीशà¥वराचे चरणी । तà¥राहि तà¥राहि गà¥रà¥शिरोमणि । तू साकà¥षात ईशà¥वर ॥२२॥
तारी तारी मà¥निवरा । बà¥डालो अघोर सागरा । उदà¥धरावे दातारा । कृपासिंधॠजगदीशा ॥२३॥
तà¥à¤à¥या दरà¥शनमातà¥रेसी । जळतà¥या माà¤à¥या पापराशी । तू कृपाळू भकà¥तांसी । तारी तारी जगदà¥à¤—à¥रॠ॥२४॥
येणेपरी मà¥निवरास । विनवीतसे राकà¥षस । वामदेव कृपासà¥रस । पà¥सतसे तये वेळी ॥२५॥
वामदेव मà¥हणे तयासी । तà¥वा कवणाचा कवण वंशी । à¤सा अघोर ठायी वससी । मनà¥षà¥य मातà¥र नसे ते ठायी ॥२६॥
à¤à¤•ोनि मà¥नीचे वचन । बà¥रहà¥मराकà¥षस करी नमन । विनवीतसे कर जोडोन । à¤à¤• तà¥रिविकà¥रम मà¥निराया ॥२७॥
मà¥हणे राकà¥षस तये वेळी । आपणासी जà¥à¤žान जहाले सकळी । जातिसà¥मरण अनंतकाळी । पूरà¥वापरीचे सà¥वामिया ॥२८॥
तयामधà¥ये माà¤à¥‡ दोष । उतà¥à¤•ृषà¥à¤Ÿ जनà¥म पंचवीस । दिसतसे पà¥रकाश । à¤à¤• सà¥वामी वामदेवा ॥२९॥
पूरà¥वजनà¥मे पंचविसी । होया राजा यवन-देशी । ’दà¥रà¥à¤œय’ नाम आपणासी । दà¥राचारी वरà¥तलो जाण ॥३०॥
मà¥या मारिले बहà¥त लोक । पà¥रजेसी दिधले दà¥à¤ƒà¤– । सà¥तà¥रिया वरिलà¥या अनेक । राजà¥यमदे करूनिया ॥३१॥
वरिलà¥या सà¥तà¥रियांवà¥यतिरिकà¥त । बलातà¥à¤•ारे धरिलà¥या अमित । à¤à¤• दिवस देवोनि रति । पà¥नरपि न भोगी तयासी ॥३२॥
à¤à¤•े दिवशी à¤à¤•ीसी । रति देऊनि तà¥यजी तिसी । ठेविले अंतरà¥à¤—ृहासी । पà¥नरपि तीते न देखे नयनी ॥३३॥
à¤से अनेक सà¥तà¥रियांसी । ठेविले मà¥या अंतरà¥à¤—ृहासी । माते शापिती अहरà¥निशी । दरà¥शन नेदी मà¥हणोनिया ॥३४॥
समसà¥त राजे जिंकोनिया । आणि सà¥तà¥रिया धरोनिया । à¤à¤•ेक दिवस भोगूनिया । तà¥याते ठेविले अंतरà¥à¤—ृहासी ॥३५॥
जेथे सà¥तà¥रिया सà¥रूपे असती । बळे आणोन देई मी रति । जà¥या न येती संतोषवृतà¥ती । तया दà¥रवà¥य देऊनि आणवी ॥३६॥
विपà¥र होते माà¤à¥‡ देशी । ते जाऊनि राहिले आणि देशी । जाऊनि आणी तà¥यांचे सà¥तà¥रियांसी । भोगी आपण उनà¥मतà¥तपणे ॥३७॥
पतिवà¥रता सà¥वासिनी । विधवा मà¥à¤–à¥य करोनि । तà¥याते भोगी उनà¥मतà¥तपणी । रजसà¥वला सà¥तà¥रियांसी देखा ॥३८॥
विवाह न होता कनà¥यांसी । बलातà¥à¤•ारे भोगी तà¥यांसी । येणेपरी समसà¥त देशी । उपदà¥रविले मदांधपणे ॥३९॥
बà¥राहà¥मणसà¥तà¥रिया तीन शते । शतचारी कà¥षतà¥रिया ते । वैशà¥यिणी वरिलà¥या षटà¥शत । शूदà¥रसà¥तà¥रिया सहसà¥तà¥र जाण ॥४०॥
à¤à¤• शत चांडाळिणी । सहसà¥तà¥र वरिलà¥या पà¥लदिनी । पाच शत सà¥तà¥रिया डोंबिणी । रजकिणी वरिलà¥या शत चारी ॥४१॥
असंखà¥यात वारवनिता । भोगिलà¥या मà¥या उनà¥मतà¥तता । तथापि माà¤à¥‡ मनी तृपà¥तता । नाही à¤ाली सà¥वामिया ॥४२॥
इतà¥à¤•à¥या सà¥तà¥रिया भोगून । संतà¥षà¥à¤Ÿ नवà¥हे माà¤à¥‡ मन । विषयासकà¥त मदà¥यपान । करी नितà¥य उनà¥मतà¥ते ॥४३॥
वरà¥तता येणेपरी देखा । वà¥याधिषà¥ठ à¤ालो यकà¥षà¥मादिका । परराषà¥à¤Ÿà¥रराजे चालोनि à¤à¤•ा । राजà¥य हिरतले सà¥वामिया ॥४४॥
à¤सेपरी आपणासी । मरण जाहले परियेसी । नेले दूती यमपà¥रासी । मज नरकामधà¥ये घातले ॥४५॥
देवांसी सहसà¥तà¥र वरà¥षे देखा । दहा वेळ फिरविले à¤à¤•ा । पितृसहित आपण देखा । नरक भोगिले येणेपरी ॥४६॥
पà¥ढे जनà¥मलो पà¥रेतवंशी । विदà¥रूप देही परियेसी । सहसà¥तà¥र शिशà¥ने अंगासी । लागली असती परियेसी ॥४७॥
येणेपरी दिवà¥य शत वरà¥षे । कषà¥à¤Ÿलो बहॠकà¥षà¥धारà¥थै । पà¥नरपि पावलो यमपंथ । अनंत कषà¥à¤Ÿ भोगिले ॥४८॥
दà¥सरा जनà¥म आपणासी । वà¥याघà¥रजनà¥म जीवहिंसी । अजगर जनà¥म तृतीयेसी । चवथा जाहलो लांडगा ॥४९॥
पाचवा जनà¥म आपणासी । गà¥रामसूकर परियेसी । सहावा जनà¥म जाहलो कैसी । सरडा होऊनि जनà¥मलो ॥५०॥
सातवा जनà¥म à¤ालो शà¥वान । आठवा जंबà¥à¤• मतिहीन । नवम जनà¥म रोही-हरण । दहावा à¤ालो ससा देखा ॥५१॥
मरà¥à¤•ट जनà¥म à¤à¤•ादश । घारी à¤ालो मी दà¥वादश । जनà¥म तेरावा मà¥à¤‚गूस । वायस जाहलो चतà¥रà¥दश ॥५२॥
जांबà¥वंत à¤ालो पंचादश । रानकà¥à¤•à¥à¤•à¥à¤Ÿ मी षोडश । जनà¥म जाहलो परियेस । पà¥ढे येणेपरी अवधारी ॥५३॥
सपà¥तदश जनà¥मी आपण । गरà¥दभ à¤ालो अकà¥षहीन । मारà¥à¤œारयोनी । संभवून । आलो सà¥वामी अषà¥à¤Ÿादशेसी ॥५४॥
à¤à¤•à¥णिसावे जनà¥मासी । मंडूक à¤ालो परियेसी । कासवजनà¥म विशतीसी । à¤à¤•विसावा मसà¥तà¥य à¤ालो ॥५५॥
बाविसावा जनà¥म थोर । à¤ालो तसà¥à¤•र उंदीर । दिवांध à¤ालो मी बधिर । उलूक जनà¥म तेविसावा ॥५६॥
जनà¥म चतà¥रà¥विशतीसी । à¤ालो कà¥à¤‚जर तामसी । पंचविंशति जनà¥मासी । बà¥रहà¥मराकà¥षस आपण देखा ॥५७॥
कà¥षà¥धाकà¥रांत अहरà¥निशी । कषà¥à¤Ÿतसे परियेसी । निराहारी अरणà¥यावासी । वरà¥ततसे सà¥वामिया ॥५८॥
तà¥मà¥हा देखता अंतःकरणी । वासना à¤ालो भकà¥षीन मà¥हणोनि । यालागी आलो धावोनि । पापरूपी आपण देखा ॥५९॥
तà¥à¤ा अंगसà¥परà¥श होता । जातिसà¥मरण à¤ाले आता । सहसà¥तà¥र जनà¥मीचे दà¥षà¥à¤•ृत । दिसतसे सà¥वामिया ॥६०॥
माते आता जनà¥म पà¥रे । तà¥à¤à¥या अनà¥à¤—à¥रहे मी तरे । घोरांधार संसार । आता यातना कडे करी ॥६१॥
तू तारक विशà¥वासी । मà¥हणोनि माते भेटलासी । तà¥à¤à¥€ दरà¥शनमहिमा कैसी । सà¥परà¥श होता जà¥à¤žान à¤ाले ॥६२॥
भूमीवरी मनà¥षà¥य असती । तैसा रूप दिससी यति । परि तà¥à¤à¥€ महिमा खà¥याति । निरà¥पम असे दातारा ॥६३॥
महापापी दà¥राचारी । आपण असे वनांतरी । तà¥à¤à¥‡ अंगसà¥परà¥शमातà¥री । जà¥à¤žान जाहले अखिल जनà¥मांचे ॥६४॥
कैसा महिमा तà¥à¤à¥या अंगी । ईशà¥वर होशील की जगी । आमà¥हा उदà¥धारावयालागी । आलासी सà¥वामी वामदेवा ॥६५॥
à¤से मà¥हणता, राकà¥षसासी । वामदेव सांगे संतोषी । भसà¥ममहिमा आहे à¤शी । माà¤à¥‡ अंगीची परियेसा ॥६६॥
सरà¥वांग माà¤à¥‡ भसà¥मांकित । तà¥à¤à¥‡ अंगा लागले कà¥वचित । तà¥याणे à¤ाले तà¥à¤œ चेत । जà¥à¤žानपà¥रकाश शत जनà¥मांतरीचे ॥६७॥
भसà¥ममहिमा अपरांपर । परि बà¥रहà¥मादिका अगोचर । याचिकारणे करà¥पूरगौर । भूषण करी सरà¥वांगी ॥६८॥
ईशà¥वरे वंदिलà¥या वसà¥तूसी । वरà¥णिता अशकà¥य आमà¥हांसी । तोचि शंकर वà¥योमकेशी । जाणे भसà¥ममहिमान ॥६९॥
जरी तू पà¥ससी आमà¥हांसी । सांगेन दृषà¥à¤Ÿांत परियेसी । आमà¥ही देखिले दृषà¥à¤Ÿà¥€सी । अपार महिमा भसà¥माचा ॥७०॥
विपà¥र à¤à¤• दà¥रविडदेशी । आचारहीन परियेसी । सदा रत शूदà¥रिणीसी । करà¥मभà¥रषà¥à¤Ÿ वरà¥तत होता ॥७१॥
समसà¥त मिळोनि विपà¥रयाति । तया दà¥विजा बहिषà¥à¤•ारिती । मातापिता दाईज गोती । तà¥यजिती तà¥यासी बंधà¥वरà¥à¤— ॥७२॥
येणेपरी तो बà¥राहà¥मण । पà¥रखà¥यात à¤ाला आचारहीन । शूदà¥रिणीते वरून । होता काळ रमूनिया ॥७३॥
à¤सा पापी दà¥राचारी । तसà¥à¤•रविदà¥येने उदर भरी । आणिक सà¥तà¥रियांशी वà¥यभिचारी । उनà¥मतà¥तपणे परियेसा ॥७४॥
वरà¥तता à¤से à¤à¤•े दिवसी । गेला होता वà¥यभिचारासी । तसà¥à¤•रविदà¥या करिता निशी । वधिले तà¥यासी à¤à¤•े शूदà¥र ॥७५॥
वधूनिया विपà¥रासी । ओढोनि नेले तेचि निशी । टाकिले बहिरà¥à¤—à¥रामेसी । अघोर सà¥थळी परियेसा ॥७६॥
शà¥वान à¤à¤• तये नगरी । बैसला होता भसà¥मावरी । कà¥षà¥धाकà¥रांत अवसरी । गेला हिंडत पà¥रेतघà¥राणी ॥७७॥
देखोनि तया पà¥रेतासी । गेला शà¥वान भकà¥षावयासी । पà¥रेतावरी बैसून हरà¥षी । कà¥षà¥धानिवारण करीत होता ॥७८॥
भसà¥म होते शà¥वानाचे पोटी । लागले पà¥रेताचे ललाटी । वकà¥षःसà¥थळी बाहà¥वटी । लागले भसà¥म परियेसा ॥७९॥
पà¥राण तà¥यजिता दà¥विजवर । नेत होते यमकिंकर । नानापरी करीत मार । यमपà¥रा नेताति ॥८०॥
कैलासपà¥रीचे शिवदूत । देखोनि आले ते पà¥रेत । भसà¥म सरà¥वांगी उदà¥धूलित । मà¥हणती याते कवणे नेले ॥८१॥
याते योगà¥य शिवपà¥र । केवी नेले ते यमकिंकर । मà¥हणोनि धावती वेगवकà¥तà¥रे । यमकिंकरा मारावया ॥८२॥
शिवदूत येता देखोनि । यमदूत जाती पळोनि । तया दà¥विजाते सोडूनि । गेले आपण यमपà¥रा ॥८३॥
जाऊनि सांगती यमासी । गेलो होतो भूमीसी । आणीत होतो पापियासी । अघोररूपेकरूनिया ॥८४॥
ते देखोनि शिवदूत । धावत आले मारू मà¥हणत । हिरोनि घेतले पà¥रेत । वधीत होते आमà¥हांसी ॥८५॥
आता आमà¥हा काय गति । कधी न वचो तà¥या कà¥षिती । आमà¥हांसी शिवदूत मारिती । मà¥हणोनि विनविती यमासी ॥८६॥
à¤à¤•ोनि दूतांचे वचन । यम निघाला कोपून । गेला तà¥वरित ठाकून । शिवदूताजवळी देखा ॥८७॥
यम मà¥हणे शिवदूतांसी । का मारिले माà¤à¥या किंकरासी । हिरोनि घेतले पापियासी । केवी नेता शिवमंदिरा ॥८८॥
याचे पाप असे पà¥रबळ । जितकी गंगेत असे वाळू । तयाहूनि अधिक केवळ । अघोररूप असे देखा ॥८९॥
नवà¥हे योग हा शिवपà¥रासी । याते बैसवोनि विमानेसी । केवी नेता मूढपणेसी । मà¥हणोनि कोपे यम देखा ॥९०॥
à¤à¤•ोनि यमाचे वचन । शिवदूत सांगती विसà¥तारून । पà¥रेतकपाळी लांछन । भसà¥म होते परियेसा ॥९१॥
वकà¥षःसà¥थळी ललाटेसी । बाहà¥मूळी करकंकणेसी । भसà¥म लाविले पà¥रेतासी । केवी आतळती तà¥à¤à¥‡ दूत ॥९२॥
आमà¥हा आजà¥à¤žा ईशà¥वराची । भसà¥मांकित तनॠमानवाची । जीव आणावा तà¥या नराचा । कैलासपदी शाशà¥वत ॥९३॥
भसà¥म कपाळी असत । केवी आतळती तà¥à¤à¥‡ दूत । तातà¥à¤•ाळी होतो वधित । सोडिले आमà¥हा धरà¥मासी ॥९४॥
पà¥ढे तरी आपà¥लà¥या दूता । बà¥दà¥धि सांगा तà¥मà¥ही आता । जे नर असती भसà¥मांकिता । तà¥याते तà¥मà¥ही न आणावे ॥९५॥
भसà¥मांकित नरासी । दोष न लागती परियेसी । तो योगà¥य होय सà¥वरà¥à¤—ासी । मà¥हणोनि सांगती शिवदूत ॥९६॥
शिवदूत वचन à¤à¤•ोन । यमधरà¥म गेला परतोन । आपà¥ले दूता पाचारून । सांगतसे परियेसा ॥९७॥
यम सांगे आपà¥ले दूता । भूमीवरी जाऊनि आता । जे कोण असतील भसà¥मांकित । तà¥याते तà¥मà¥ही न आणावे ॥९८॥
अनेकपरी दोष जरी । केले असतील धà¥रंधरी । तà¥याते न आणावे आमà¥à¤šà¥‡ पà¥री । तà¥रिपà¥à¤‚ड टिळक नरासी ॥९९॥
रà¥दà¥राकà¥षमाळा जà¥याचे गळा । असेल तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र टिळा । तà¥याते तà¥मà¥ही नातळा । आजà¥à¤žा असे ईशà¥वराची ॥१००॥
वामदेव मà¥हणे राकà¥षसासी । या विभूतीचा महिमा असे à¤शी । आमà¥ही लावितो भकà¥तीसी । देवादिका दà¥रà¥लभ ॥१०१॥
पाहे पा ईशà¥वर पà¥रीतीसी । सदा लावितो भसà¥मासी । ईशà¥वरे वंदिलà¥या वसà¥तूसी । कवण वरà¥णू शके सांग मज ॥१०२॥
à¤à¤•ोनि वामदेवाचे वचन । बà¥रहà¥मराकà¥षस करी नमन । उदà¥धारावे जगजà¥à¤œà¥€वना । ईशà¥वर तूचि वामदेवा ॥१०३॥
तà¥à¤à¥‡ चरण मज भेटले । सहसà¥तà¥र जनà¥मीचे जà¥à¤žान जाहाले । काही पà¥णà¥य होते केले । तà¥याणे गà¥णे भेटलासी ॥१०४॥
आपण जधी राजà¥य करिता । केले पà¥णà¥य सà¥मरले आता । तळे बांधविले रानात । दिलà¥ही वृतà¥ति बà¥राहà¥मणांसी ॥१०५॥
इतà¥à¤•े पà¥णà¥य आपणासी । घडले होते परियेसी । वरकड केले सरà¥व दोषी । राजà¥य करिता सà¥वामिया ॥१०६॥
जधी नेले यमपà¥रासी । यमे पà¥सिले चितà¥रगà¥पà¥तासी । माà¤à¥‡ पà¥णà¥य तà¥या यमासी । चितà¥रगà¥पà¥ते सांगितले ॥१०७॥
तघी माते यमधरà¥मे आपण । सांगितले होते हे पà¥णà¥य । पंचविशति जनà¥मी जाण । फळासी येईल मà¥हणोनि ॥१०८॥
तया पà¥णà¥यापासोन । भेटी जाहली तà¥à¤à¥‡ चरण । करणे सà¥वामी उदà¥धारण । जगदà¥à¤—à¥रॠवामदेवा ॥१०९॥
या भसà¥माचे महिमान । कैसे लावावे विघान । कवण मंतà¥र-उदà¥धारण । विसà¥तारूनि सांग मज ॥११०॥
वामदेव मà¥हणे राकà¥षसासी । विभूतीचे धारण मज पà¥ससी । सांगेन आता विसà¥तारेसी । à¤à¤•चितà¥ते à¤à¤• पा ॥१११॥
पूरà¥वी मंदरगिरिपरà¥वती । कà¥रीडेसी गेले गिरिजापति । कोटि रà¥दà¥रादिगणसहिती । बैसले होते वोळगेसी ॥११२॥
तेहतीस कोटी देवांसहित । देवेंदà¥र आला तेथे तà¥वरित । अगà¥नि वरà¥ण यमसहित । कà¥बेर वायॠआला तेथे ॥११३॥
गंधà¥रà¥व यकà¥ष चितà¥रसेन । खेचर पनà¥नग विदà¥याधरण । किंपà¥रà¥ष सिदà¥ध साधà¥य जाण । आले गà¥हà¥यक सभेसी ॥११४॥
देवाचारà¥य बृहसà¥पति । वसिषà¥ठ नारद तेथे येती । अरà¥यमादि पितृसहिती । तया ईशà¥वर-वोळगेसी ॥११५॥
दकà¥षादि बà¥रहà¥मा येर सकळ । आले समसà¥त ऋषिकà¥ळ । उरà¥वशà¥यादि अपà¥सरामेळ । आले तà¥या ईशà¥वरसभेसी ॥११६॥
चंडिकासहित शकà¥तिगण देखा । आदितà¥यादि दà¥वादशारà¥à¤•ा । अषà¥à¤Ÿ वसू मिळोन à¤à¤•ा । आले ईशà¥वराचे सभेसी ॥११७॥
अशà¥विनी देवता परियेसी । विशà¥वेदेव मिळून निरà¥दोषी । आले ईशà¥वरसभेसी । à¤à¤•े बà¥रहà¥मराकà¥षसा ॥११८॥
भूतपति महाकाळ । नंदिकेशà¥वर महानीळ । काठीकर दोघे पà¥रबळ । उभे पारà¥शà¥वी असती देखा ॥११९॥
वीरभदà¥र शंखकरà¥ण । मणिभदà¥र षटà¥à¤•रà¥ण । वृकोदर देवमानà¥य । कà¥à¤‚भोदर आले तेथे ॥१२०॥
कà¥à¤‚डोदर मंडोदर । विकटकरà¥ण करà¥णधार । घारकेतॠमहावीर । भà¥तनाथ तेथे आला ॥१२१॥
भृंगी रिटी भूतनाथ । नानारूपी गण समसà¥त । नानावरà¥ण मà¥à¤–े खà¥यात । नानावरà¥ण-शरीर-अवयवी ॥१२२॥
रà¥दà¥रगणाची रूपे कैसी । सांगेन à¤à¤•ा विसà¥तारेसी । कितà¥ये कृषà¥णवरà¥णैसी । शà¥वेत-पीत-धूमà¥रवरà¥ण ॥१२३॥
हिरवे तामà¥र सà¥वरà¥ण । लोहित चितà¥रविचितà¥र वरà¥ण । मà¥डूकासारिखे असे वदन । रà¥दà¥रगण आले तेथ ॥१२४॥
नानाआयà¥धे-शसà¥तà¥रेसी । नाना वाहन भूषणेसी । वà¥याघà¥रमà¥à¤– कितà¥येकांसी । किती सूकर-गजमà¥à¤–ी ॥१२५॥
कितà¥येक नकà¥रमà¥à¤–ी । कितà¥येक शà¥वान-मृगमà¥à¤–ी । उषà¥à¤Ÿà¥रवदन कितà¥येकी । किती शरभ-शारà¥दूलवदने ॥१२६॥
कितà¥येक भैरà¥à¤‚डमà¥à¤– । सिंहमà¥à¤– कितà¥येक । दोनमà¥à¤– गण देख । चतà¥रà¥मà¥à¤– गण कितीà¤à¤• ॥१२७॥
चतà¥रà¥भà¥à¤œ गण अगणिक । कितीà¤à¤•ा नाही मà¥à¤– । à¤से गण तेथे येती देख । à¤à¤• राकà¥षसा à¤à¤•चितà¥ते ॥१२८॥
à¤à¤•हसà¥त दà¥विहसà¥तेसी । पाच सहा हसà¥तकेसी । पाद नाही कितीà¤à¤•ांसी । बहà¥पादी किती जाणा ॥१२९॥
करà¥ण नाही कितà¥येकांसी । à¤à¤•करà¥ण अभिनव कैसी । बहà¥à¤•रà¥ण परियेसी । à¤से गà¥ण येती तेथे ॥१३०॥
कितà¥येकांसी नेतà¥र à¤à¤• । कितà¥येका चारी नेतà¥र विचितà¥र । किती सà¥थूळ कà¥बà¥à¤œà¤• । à¤से गण ईशà¥वराचे ॥१३१॥
à¤शापरीचà¥या गणांसहित । बैसला शिव मूरà¥तिमंत । सिंहासन रतà¥नखचित । सपà¥त पà¥रभावळीचे ॥१३२॥
आरकà¥त à¤à¤• पà¥रभावळी । तयावरी रतà¥ने जडली । अनà¥पमà¥य दिसे निरà¥मळी । सिंहासन परियेसा ॥१३३॥
दà¥सरी à¤à¤• पà¥रभावळी । हेमवरà¥ण पिवळी । मिरवीतसे रतà¥ने बहळी । सिंहासन ईशà¥वराचे ॥१३४॥
तिसरिये पà¥रभावळीसी । नीलवरà¥णे रतà¥ने कैसी । जडली असती कà¥सरीसी । सिंहासन ईशà¥वराचे ॥१३५॥
शà¥भà¥रचतà¥रà¥थ पà¥रभावळी । रतà¥नखचित असे कमळी । आरकà¥तवरà¥ण असे जडली । सिंहासन शंकराचे ॥१३६॥
वैडूरà¥यरतà¥नखचित । मोती जडली असती बहà¥त । पाचवी पà¥रभावळी खà¥यात । सिंहासन ईशà¥वराचे ॥१३७॥
सहावी भूमि नीलवरà¥ण । भीतरी रेखा सà¥वरà¥णवरà¥ण । रतà¥ने जडली असती गहन । अपूरà¥व देखा तà¥रिभà¥वनांत ॥१३८॥
सातवी à¤सी पà¥रभावळी । अनेक रत६ने असे जडली । जे का विशà¥वकरà¥मà¥याने रचिली । अपूरà¥व देखा तà¥रिभà¥वनांत ॥१३९॥
à¤शा सिंहासनावरी । बैसलासे तà¥रिपà¥रारि । कोटिसूरà¥य तेजासरी । भासतसे परियेसा ॥१४०॥
महापà¥रळयसमयासी । सपà¥तारà¥णव-मिळणी जैसी । तैसिया शà¥वासोचà¥à¤›à¥वासेसी । बैसलासे ईशà¥वर ॥१४१॥
भाळनेतà¥र जà¥वाळमाळा । संवरà¥तागà¥नि जटामंडळा । कपाळी चंदà¥र षोडशकळा । शोभतसे सदाशिव ॥१४२॥
तकà¥षक देखा वामकरà¥णी । वासà¥à¤•ी असे कानी दकà¥षिणी । तया दोघांचे नयन । नीलरतà¥नापरी शोभती ॥१४३॥
नीलकंठ दिसे आपण नागहार आभरण । सरà¥पाचेचि करी कंकण । मà¥दà¥रिकाही देखा सरà¥पाचिया ॥१४४॥
मेखला तया सरà¥पाचे । चरà¥मपरिधान वà¥याघà¥राचे । शोभा घंटी दरà¥पणाचे । à¤सेपरी दिसतसे ॥१४५॥
करà¥à¤•ोटक-महापदà¥म । केली नूपà¥रे पाईंजण । जैसा चंदà¥र-संपूरà¥ण । तैसा शà¥भà¥र दिसतसे ॥१४६॥
मà¥हणोनि करà¥पूरगौर मà¥हणती । धà¥यानी धà¥याईजे पशà¥पति । à¤सा भोळाचकà¥रवरà¥ती । बैसलासे सभेत ॥१४७॥
रतà¥नमà¥à¤•à¥à¤Ÿ असे शिरी । नागेंदà¥र असे केयूरी । कà¥à¤‚डलांची दीपà¥ति थोरी । दिसतसे ईशà¥वर ॥१४८॥
कंठी सरà¥पाचे हार । नीलकंथ मनोहर । सरà¥वांगी सरà¥पाचे अलंकार । शोभतसे ईशà¥वर ॥१४९॥
शà¥भà¥र कमळे अरà¥à¤šिला । की चंदने असे लेपिला । करà¥पूरकेळीने पूजिला । à¤सा दिसे ईशà¥वर ॥१५०॥
दहाभà¥à¤œा विसà¥तारेसी । à¤à¤•ेक हाती आयà¥धेसी । बैसलासे सभेसी । सरà¥वेशà¥वर शंकर ॥१५१॥
à¤à¤•े हाती तà¥रिशूळ देखा । दà¥सरा डमरू सà¥रेखा । येरे हाती खडà¥à¤— तिखा । शोभतसे ईशà¥वर ॥१५२॥
पानपातà¥र à¤à¤•ा हाती । धनà¥षà¥य-बाणे कर शोभती । खटà¥वांग फरश येरे हाती । अंकà¥श करी मिरवीतसे ॥१५३॥
मृग धरिला असे करी देखा । à¤सा तो हा पिनाका । दहाभà¥à¤œा दिसती निका । बैसलासे सभेत ॥१५४॥
पंचवकà¥तà¥र सरà¥वेशà¥वर । à¤à¤•ेक मà¥à¤–ाचा विसà¥तार । दिसतसे सालंकार । सांगेन à¤à¤•ा शà¥रोतेजन ॥१५५॥
कलंकाविणे चंदà¥र जैसा । किंवा कà¥षीरफेन à¤सा । भसà¥मभूषणे रूपे कैसा । दिसे मनà¥मथाते दाहोनिया ॥१५६॥
सूरà¥य-चंदà¥र अगà¥निनेतà¥र । नागहार कटिसूतà¥र । दिसे मूरà¥ति पवितà¥र । सरà¥वेशà¥वर परियेसा ॥१५७॥
शà¥भà¥र टिळक कपाळी । बरवा शोभे चंदà¥रमौळी । हासà¥यवदन केवळी । अपूरà¥व देखा शà¥रीशंकर ॥१५८॥
दà¥सरे मà¥à¤– उतà¥तरेसी । शोभतसे विसà¥तारेसी । तामà¥रवरà¥णाकार कमळेसी । अपूरà¥व दिसे परियेसा ॥१५९॥
जैसे दाडिंबाचे फूल । किंवा पà¥रातःरविमंडळ । तैसे मिरवे मà¥à¤–कमळ । ईशà¥वराचे परियेसा ॥१६०॥
तिसरे मà¥à¤– पूरà¥वदिशी । गंगा अरà¥धचंदà¥र शिरसी । जटाबंदन केली कैसी । सरà¥पवेषà¥à¤Ÿित परियेसा ॥१६१॥
चवथे मà¥à¤– दकà¥षिणेसी । मिरवे नीलवरà¥णेसी । विकà¥राळ दाढा दारà¥णेसी । दिसतसे तो ईशà¥वर ॥१६२॥
मà¥à¤–ांहूनि जà¥वाला निघती । तैसा दिसे तीवà¥रमूरà¥ति । रà¥à¤‚डमाळा शोभती । सरà¥पवेषà¥à¤Ÿित परियेसा ॥१६३॥
पाचवे असे à¤से वदन । वà¥यकà¥तावà¥यकà¥त असे जाण । साकार निराकार सगà¥ण । सगà¥ण निरà¥à¤—à¥ण ईशà¥वर ॥१६४॥
सलकà¥षण निरà¥लकà¥षण । à¤से शोभतसे वदन । परबà¥रहà¥म वसà¥तॠतो जाण । सरà¥वेशà¥वर पंचमà¥à¤–ी ॥१६५॥
काळ वà¥याळ सरà¥प बहà¥त । कंठी माळ मिरवे खà¥यात । चरण मिरविती आरकà¥त । कमळापरी ईशà¥वराचे ॥१६६॥
चंदà¥रासारिखी नखे देखा । मिरवे चरणी पादà¥à¤•ा । अळंकार-सरà¥प à¤à¤•ा । शोभतसे परमेशà¥वर ॥१६७॥
वà¥याघà¥रांबर पांघरà¥ण । सरà¥प बांधले असे आपण । गाठी बांधिली असे जाण । नागबंधन करूनिया ॥१६८॥
नाभी चंदà¥रावळी शोभे । हà¥रदयी कटाकà¥ष रोम उभे । परमारà¥थमूरà¥ति लाभे । भकà¥तजना मनोहर ॥१६९॥
à¤सा रà¥दà¥र महाभोळा । सिंहासनी आरूढला । पारà¥वतीसहित शोभला । बैसलासे परमेशà¥वर ॥१७०॥
पारà¥वतीचे शà¥रृंगार । नानापरीचे अलंकार । मिरवीतसे अगोचर । सरà¥वेशà¥वरी परियेसा ॥१७१॥
कनकचाफे गोरटी । मोतियांचा हार कंठी । रतà¥नखचित मà¥à¤•à¥à¤Ÿà¥€ । नागबंदी दिसतसे ॥१७२॥
नानापरीचà¥या पà¥षà¥पजाति । मà¥à¤•à¥à¤Ÿावरी शोभती । तेथे भà¥रमर आलापिती । परिमळालागी परियेसा ॥१७३॥
मोतियांची थोर जाळी । मिरवीतसे मà¥à¤•à¥à¤Ÿाजवळी । रतà¥ने असती जडली । शोभायमान दिसतसे ॥१७४॥
मà¥à¤– दिसे पूरà¥णचंदà¥र । मिरवतसे हासà¥य मंद । जगनà¥माता विशà¥ववंदà¥य । दिसतसे परमेशà¥वरी ॥१७५॥
नासिक बरवे सरळ । तेथे मà¥रिअवे मà¥à¤•à¥ताफळ । तà¥यावरी रतà¥ने सोजà¥à¤œà¥वळ । जडली असती शोभायमान ॥१७६॥
अधर पवळवेली दिसे । दंतपंकà¥ति रतà¥न जैस । à¤सी माता मिरवतसे । जगनà¥माता परियेसा ॥१७७॥
कानी तानवडे भोवरिया । रतà¥नखचित मिरवलिया । अलंकार महामाया । लेइली असे जगनà¥माता ॥१७८॥
पीतवरà¥ण चोळी देखा । कà¥à¤š तटतटित शोभे निका । à¤à¤•ावेळी रतà¥ने अनेका । शोभतसे कंठी हार ॥१७९॥
कालवà¥याल सरà¥प थोर । सà¥तनपान करिती मनोहर । कैसे भागà¥य दैव थोर । तà¥या सरà¥पाचे परियेसा ॥१८०॥
आरकà¥त वसà¥तà¥र नेसली । जैसे दाडिंब पà¥षà¥पवेली । किंवा कà¥à¤‚कà¥मे डवरिली । गिरिजा माता परियेसा ॥१८१॥
बाहà¥दंड सà¥रेखा । करी कंकण मिरवे देखा । रतà¥नखचित मेखळा देखा । लेईली असे अपूरà¥व जे ॥१८२॥
चरण शोभती महा बरवे । असती नेपà¥रे सà¥वभावे । à¤से पारà¥वती-धà¥यान धà¥यावे । मà¥हणती गण समसà¥त ॥१८३॥
अषà¥à¤Ÿमीचà¥या चंदà¥रासारिखा । मिरवे टिळक काअळी कैसा तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र टिळा शà¥भà¥र जैसा । मोतियांचा परियेसा ॥१८४॥
नानापरीचे अलंकार । अनेकपरीचे शà¥रृंगार । कवण वरà¥णू शके पार । जगनà¥माता अंबिकेचा ॥१८५॥
à¤सा शंभॠउमेसहित । बैसलासे सभेत । तेहतीस कोटि परिवारसहित । इंदà¥र उभा वोळगेसी ॥१८६॥
उभे समसà¥त सà¥रवर । देवऋषि सनतà¥à¤•à¥मार । आले तेथे वेगवकà¥तà¥रे । तया ईशà¥वरसभेसी ॥१८७॥
सनतà¥à¤•à¥मार तये वेळी । लागतसे चरणकमळी । साषà¥à¤Ÿांग नमन बहाळी । विनवीतसे शिवासी ॥१८८॥
जय जया उमाकांता । जय जया शंभॠविशà¥वकरà¥ता । तà¥रिभà¥वनी तूचि दाता । चतà¥रà¥विध पà¥रà¥षारà¥थ ॥१८९॥
समसà¥त धरà¥म आपणासी । सà¥वामी निरोपिले कृपेसी । भवारà¥णवी तरावयासी । पापकà¥षयाकारणे ॥१९०॥
आणिक à¤à¤• आमà¥हा देणे । मà¥à¤•à¥ति होय अलà¥पपà¥णà¥ये । चारी पà¥रà¥षारà¥थ येणे गà¥णे । अनायासे साधिजे ॥१९१॥
à¤रà¥हवी समसà¥त पà¥णà¥यासी । करावे कषà¥त असमसहासी । हितारà¥थ सरà¥व मानवांसी । निरोपावे सà¥वामिया ॥१९२॥
à¤से विनवी सनतà¥à¤•à¥मा । मनी संतोषोनिया ईशà¥वर । सांगता à¤ाला करà¥पूरगौर । सनतà¥à¤•à¥मार मà¥नीसी ॥१९३॥
ईशà¥वर मà¥हणे तयेवेळी । à¤à¤•ा देव ऋषि सकळी । घडे धरà¥म तातà¥à¤•ाळी । à¤से पà¥णà¥य सांगेन ॥१९४॥
वेदशासà¥तà¥रसंमतेसी । असे धरà¥म परियेसी । अनंत पà¥णà¥य तà¥रिपà¥à¤‚डà¥रेसी । भसà¥मांकित परियेसा ॥१९५॥
à¤à¤•ोनि विनवी सनतà¥à¤•à¥मार । कवणे विधी लाविजे नर । कवण ’सà¥थान’, ’दà¥रवà¥य’ परिकर । ’शकà¥ति’ ’देवता’ कवण असे ॥१९६॥
कवण ’करà¥तृ’ किं ’पà¥रमाण’ । कोण ’मंतà¥रे’ लाविजे आपण । सà¥वामी सांगा विसà¥तारून । मà¥हणोनि चरणी लागला ॥१९७॥
à¤सी विनंती à¤à¤•ोनि । सांगे शंकर विसà¥तारोनि । गोमय दà¥रवà¥य, देवता-अगà¥नि । भसà¥म करणे परियेसा ॥१९८॥
पà¥रातनीचे यजà¥à¤žसà¥थानी । जे का असे मेदिनी । पà¥णà¥य बहà¥त लाविताकà¥षणी । भसà¥मांकिता परियेसा ॥१९९॥
सदà¥योजाता’दि मंतà¥रेसी । घà¥यावे भसà¥म तळहसà¥तासी । अभिमंतà¥रावे भसà¥मासी । ’अगà¥निरितà¥या’दि मंतà¥रेकरोनि ॥२००॥
’मानसà¥तोके’ ति मंतà¥रेसी । संमदावे अंगà¥षà¥ठेसी । तà¥रà¥यंबकादि मंतà¥रेसी । शिरसी लाविजे परियेसा ॥२०१॥
’तà¥रà¥यायà¥षे’ ति मंतà¥रेसी । लाविजे ललाटभà¥à¤œांसी । तà¥याणेची मंतà¥रे परियेसी । सà¥थानी सà¥थानी लाविजे ॥२०२॥
तीनी रेखा à¤à¤•े सà¥थानी । लावावà¥या तà¥याच मंतà¥रांनी । अधिक न लाविजे भà¥रà¥वांहà¥नी । भà¥रूसमान लाविजे ॥२०३॥
मधà¥यमानामिकांगà¥ळेसी । लाविजे पहिले ललाटेसी । पà¥रतिलोम-अंगà¥षà¥ठेसी । मधà¥यरेषा काढिजे ॥२०४॥
तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र येणेपरी । लाविजे तà¥मà¥ही परिकरी । à¤à¤• à¤à¤• रेखेचà¥या विसà¥तारी । सांगेन à¤à¤•ा à¤à¤•चितà¥ते ॥२०५॥
नव देवता विखà¥यातेसी । असती à¤à¤•ेक रेखेसी । ’अ’ कार गारà¥हपतà¥यासी । भूरातà¥मा रजोगà¥ण ॥२०६॥
ऋगà¥वेद आणि कà¥रियाशकà¥ति । पà¥रातःसवन असे खà¥याति । महादेव-देव मà¥हणती । पà¥रथम रेखा येणेपरी ॥२०७॥
दà¥सरे रेखेची देवता । सांगेन à¤à¤•ा विसà¥तारता । ’उ’ कार दकà¥षिणागà¥नि देवता । नभ सतà¥तà¥व जाणावे ॥२०८॥
यजà¥रà¥वेद मà¥हणिजे तà¥यासी । मधà¥यंदिन-सवन परियेसी । इचà¥à¤›ाशकà¥ति अंतरातà¥मेसी । महेशà¥वर-देव जाण ॥२०९॥
तिसरी रेखा मधिलेसी । ’म’ कार आहवनीय परियेसी । परमातà¥मा दिव हरà¥षी । जà¥à¤žानशकà¥ति तमोगà¥ण ॥२१०॥
तृतीयसवन परियेसी । सामवेद असे तà¥यासी । शिवदैवत निरà¥धारेसी । तीनि रेखा येणेविधि ॥२११॥
à¤से नितà¥य नमसà¥à¤•ारूनि । तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र लाविजे भसà¥मेनि । महेशà¥वराचे वà¥रत मà¥हणोनि । वेदशासà¥तà¥रे बोलताति ॥२१२॥
मà¥à¤•à¥तिकामे जे लाविती । तà¥यासी पà¥नरावृतà¥ति । जे जे मनी संकलà¥पिती । लाधे चारी पà¥रà¥षारà¥थ ॥२१३॥
बà¥रहà¥मचारी-गृहसà¥थासी । वानपà¥रसà¥थ-यतीसी । समसà¥ती लाविजे हरà¥षी । भसà¥मांकित तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र ॥२१४॥
महापापी असे आपण । उपपातकी जरी जाण । भसà¥म लाविता ततà¥à¤•à¥षण । पà¥णà¥यातà¥मा तोचि होय ॥२१५॥
कà¥षतà¥रिय-वैशà¥य-शूदà¥र-सà¥तà¥रीवधà¥यासी । गोहतà¥यादि-पातकासी । वीरहतà¥या-आतà¥महतà¥येसी । शà¥दà¥धातà¥मा करी भसà¥मांकित ॥२१६॥
विधिपूरà¥वक मंतà¥रेसी । जे लाविती भकà¥तीसी । तà¥यांची महिमा अपारेसी । वंदà¥य होय देवलोकी ॥२१७॥
जरी नेणे मंतà¥रासी । तà¥याणे लाविजे भावशà¥दà¥धीसी । तà¥याची महिमा अपारेसी । à¤à¤•चितà¥ते परियेसा ॥२१८॥
परदà¥रवà¥यहारक देखा । परसà¥तà¥रीगमन à¤à¤•ा असेल पापी परनिंदका । तोही पà¥नीत होईल जाणा ॥२१९॥
परकà¥षेतà¥रहरण देखा । परपीडक असेल जो का । ससà¥य आराम तोडी का । à¤सा पातकी पà¥नीत होई ॥२२०॥
गृहदाहादि केला दोष । असतà¥यवादी परियेस । पैशूनà¥यपण पापास । वेदविकà¥रय पाप जाणा ॥२२१॥
कूटसाकà¥षी वà¥रततà¥यागी । कौटिलà¥य करी पोटालागी । à¤सी पाप सदा भोगी । तोही पà¥नीत होय जाणा ॥२२२॥
गाई-भूमि-हिरणà¥यदान । मà¥हैषी-तीळ-कंबळदान । घेतले असेल वसà¥तà¥रानà¥न । तोही पà¥नीत होय जाणा ॥२२३॥
धानà¥यदान जलादिदान । घेतले असेल नीचापासून । तà¥याणे करणे भसà¥मधारण । तोही पà¥नीत होय जाणा ॥२२४॥
दासी-वेशà¥या-भà¥à¤œà¤‚गीसी । वृषलसà¥तà¥री-रजसà¥वलेसी । केले असती जे का दोषी । तोही पà¥नीत जाणा ॥२२५॥
कनà¥या विधवा अनà¥य सà¥तà¥रियांशी । घडला असेल संग जयासी । अनà¥तपà¥त होऊनि परियेसी । भसà¥म लाविता पà¥नीत होईल ॥२२६॥
रस-मांस-लवणादिका । केला असेल विकà¥रय जो का । पà¥नीत होय भसà¥मसंपरà¥à¤•ा । तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र लाविता परियेसा ॥२२७॥
जाणोनि अथवा अजà¥à¤žानता । पाप घडले असंखà¥याता । भसà¥म लाविता पà¥नीता । पà¥णà¥यातà¥मा होय जाणा ॥२२८॥
नाशी समसà¥त पापांसी । भसà¥ममहिमा आहे à¤शी । शिवनिंदक पापियासी । न करी पà¥नीत परियेसा ॥२२९॥
शिवदà¥रवà¥य अपहारकासी । निंदा करी शिवभकà¥तांसी । न होय निषà¥à¤•ृति तà¥यासी । पापावेगळा नवà¥हे जाणा ॥२३०॥
रà¥दà¥राकà¥षमाळा जयाचे गळा । लाविला असेल तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र टिळा । अनà¥य पापी होय केवळा । तोही पूजà¥य तीही लोकी ॥२३१॥
जितà¥à¤•ी तीरà¥थे भूमीवरी । असतील कà¥षेतà¥रे नानापरी । सà¥नान केले पà¥णà¥य-सरी । भसà¥म लाविता परियेसा ॥२३२॥
मंतà¥र असती कोटी सात । पंचाकà¥षरादि विखà¥यात । अनंत आगम असे मंतà¥र । जपिले फळ भसà¥मांकिता ॥२३३॥
पूरà¥वजनà¥म-सहसà¥तà¥रांती । सहसà¥तà¥र जनà¥म पà¥ढे होती । भसà¥मधारणे पापे जाती । बेचाळीस वंशादिक ॥२३४॥
इहलोकी अखिल सौखà¥य । होती पà¥रà¥ष शतायà¥षà¥य । वà¥याधि न होती शरीरास । भसà¥म लाविता नरासी ॥२३५॥
अषà¥à¤Ÿà¥ˆशà¥वरà¥यै होती तà¥यासी । दिवà¥य शरीर परियेसी । अंती जà¥à¤žान होईल निशà¥à¤šयेसी । देहांती तया नरा ॥२३६॥
बैसवोनि दिवà¥य विमानी । देवसà¥तà¥रिया शत येऊनि । सेवा करिती येणे गà¥णी । घेऊनि जाती सà¥वरà¥à¤—भà¥वना ॥२३७॥
विदà¥याधर सिदà¥धजन । गंधरà¥वादि देवगण । इंदà¥रादि लोकपाळ जाण । वंदिती समसà¥त तयासी ॥२३८॥
अनंतकाळ तया सà¥थानी । सà¥à¤–े असती संतोषोनि । मग जाती तेथोनि । बà¥रहà¥मलोकी शाशà¥वत ॥२३९॥
à¤à¤•शत कलà¥पवरी । रहाती बà¥रहà¥मलोकी सà¥थिरी । तेथोनि जाती वैकà¥à¤‚ठपà¥री । विषà¥णà¥लोकी परियेसा ॥२४०॥
बà¥रहà¥मकलà¥प तीनवरी । रहाती नर वैकà¥à¤‚ठपà¥री । मग पावती कैलासपà¥री । अकà¥षय काळ तेथे रहाती ॥२४१॥
शिवसायà¥à¤œà¥य होय तà¥यासी । संदेह सोडोनिया मानसी । लावा तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र भकà¥तीसी । सनतà¥à¤•à¥मारादि सकळिक हो ॥२४२॥
वेदशासà¥तà¥रदि उपनिषदारà¥थ । सार पाहिले मी अवलोकित । चतà¥रà¥विध पà¥रà¥षारà¥थ । भसà¥मधारणे होय जाणा ॥२४३॥
à¤से तà¥रिपà¥à¤‚डà¥रमहिमान । सांगितले ईशà¥वरे विसà¥तारून । लावा तà¥मà¥ही सकळ जन । सनतà¥à¤•à¥मारादि ऋषीशà¥वर हो ॥२४४॥
सांगोनि सनतà¥à¤•à¥मारासी । गेला ईशà¥वर कैलासासी । सनतà¥à¤•à¥मार महाहरà¥षी । गेला बà¥रहà¥मलोकापà¥रती ॥२४५॥
वामदेव महामà¥नि । सांगती à¤से विसà¥तारोनि । बà¥रहà¥मराकà¥षसे संतोषोनि । नमन केले चरणकमलासी ॥२४६॥
वामदे मà¥हणे राकà¥षसासी । भसà¥ममाहातà¥मà¥य आहे à¤सी । माà¤à¥‡ अंगसà¥परà¥शेसी । जà¥à¤žान तà¥à¤œ पà¥रकाशिले ॥२४७॥
à¤से मà¥हणोनि संतोषी अभिमंतà¥रोनि भसà¥मासी । देता à¤ाला राकà¥षसासी । वामदेव तया वेळी ॥२४८॥
बà¥रहà¥मराकà¥षस तया वेळी । लाविता तà¥रिपà¥à¤‚डà¥र कपाळी । दिवà¥यदेह तातà¥à¤•ाळी । तेजोमूरà¥ति जाहला परियेसा ॥२४९॥
दिवà¥य अवयव à¤ाले तà¥यासी । जैसा सूरà¥यसंकाशी । à¤ाला आनंदरूप कैसी । बà¥रहà¥मराकà¥षस तया वेळी ॥२५०॥
नमन करूनि योगीशà¥वरासी । केली पà¥रदकà¥षिणा भकà¥तीसी । विमान आले ततà¥à¤•à¥षणेसी । सूरà¥यसंकाश परियेसा ॥२५१॥
दिवà¥य विमानी बैसोनि । गेला सà¥वरà¥à¤—ासी ततà¥à¤•à¥षणी । वामदेव महामà¥नी । दिधला तयासी परलोक ॥२५२॥
वामदेव महादेव । मनà¥षà¥यरूप दिसतो सà¥वभाव । पà¥रतà¥यकà¥ष जाणा तो शांभव । हिंडे भकà¥त तारावया ॥२५३॥
तà¥रयमूरà¥तीचा अवतारॠ। वामदेव तोचि गà¥रॠ। करावया जगदोदà¥धारॠ। हिंडत होता भूमीवरी ॥२५४॥
भसà¥ममाहातà¥मà¥य असे थोरॠ। विशेष हसà¥तसà¥परà¥श गà¥रॠ। बà¥रहà¥मराकà¥षसासी दिधला वरॠ। उदà¥धार गति परियेसा ॥२५५॥
समसà¥त मंतà¥र असती । गà¥रूविणे साधà¥य नवà¥हती । वेदशासà¥तà¥रे वाखाणिती । ’नासà¥ति ततà¥तà¥वं गà¥रोः परम’ ॥२५६॥
सूत मà¥हणे ऋषेशà¥वरांसी । भसà¥ममाहातà¥मà¥य आहे à¤सी । गà¥रà¥हसà¥ते असे विशेषी । तसà¥मादॠगà¥रà¥à¤šि कारण ॥२५७॥
येणेपरी तà¥रिविकà¥रमासी । सांगती शà¥रीगà¥रॠविसà¥तारेसी । तà¥रिविकà¥रमभारती हरà¥षी । चरणांवरी माथा ठेवित ॥२५८॥
नमन करूनि शà¥रीगà¥रूसी । निघाला आपà¥ले सà¥थानासी । à¤ाले जà¥à¤žान समसà¥तांसी । शà¥रीगà¥रूचà¥या उपदेशे ॥२५९॥
येणेपरी सिदà¥धमà¥नि । सांगते à¤ाले विसà¥तारूनि । à¤à¤•तो शिषà¥य नामकरणी । भकà¥तिभावेकरूनिया ॥२६०॥
मà¥हणोनि सरसà¥वतीगंगाधर । सांगे गà¥रà¥à¤šरितà¥रविसà¥तार । भकà¥तिभावे à¤à¤•ती नर । लाघे चारी पà¥रà¥षारà¥थ ॥२६१॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रामृते परमकथाकलà¥पतरौ शà¥रीनृसिंहसरसà¥वतà¥यà¥पाखà¥याने सिदà¥ध-नामधारकसंवादे भसà¥ममहिमावरà¥णन नाम à¤à¤•ोनतà¥रिंशोऽधà¥यायः
शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पितमसà¥तॠ।
ओवीसंखà¥या ॥२६१॥
॥शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पणमसà¥तà¥॥
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
