Aug 22
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ पसà¥à¤¤à¥€à¤¸à¤¾à¤µà¤¾ (संपूरà¥à¤£)
शर€—ण‡शाय नमƒ ।
नामधार• सिदधास€ । विनव€तस‡ परिय‡स€ । रदराधयाय विसतार‡स€ । द‚पत€स€ सा‚—ितला ॥१॥
पढ‡ •ाय वरतल‡ । विसतार‹नि सा‚—ा वहिल‡ । मन मा‡ व‡धल‡ । —रšरितर •ावया ॥२॥
सिदध महण‡ • ताता । …प‚रव …स‡ पढ‡ •था । त‡šि œाण पतिवरता । शर€—र‚त‡ विनव€त ॥३॥
•र œ‹ड‹नि —र‚स€ । विनव€तस‡ भ•त€स€ । †महा —ति पढ‡ •ˆस€ । •वण‡पर€ …साव‡ ॥४॥
या •ारण‡ †पणास€ । –ादा म‚तर ‰पद‡श€ । œ‡ण‡ ह‹य सथिर œ€वास€ । šरणसमरण सनातन ॥५॥
शर€—र महणत€ तिय‡स€ । सतरिया‚स€ म‚तर ‰पद‡श€ । पतिभ•त€विण‡ तया‚स€ । ‰पद‡शास€ द‡Š नय‡ ॥६॥
द‡ता ‰पद‡श सतरिया‚स€ । वि˜न …स‡ म‚तरास€ । प‚व€ श•राšारयास€ । ाल‡ …स‡ परिय‡सा ॥७॥
स‡ •ता —रवšन । विनव€तस‡ •र œ‹ड‚न । सतरिया •‡व€ म‚तरह€न । श•राšारया •ˆस‡ ाल‡ ॥८॥
विसतार‹नि †महास€ । सा‚—ा सवाम€ •ƒप‡स€ । महण‹नि ला—ल€ šरणास€ । •रणावšन‡•र‹निया ॥९॥
शर€—र सा‚—त€ तिय‡स€ । प‚रव•था †ह‡ स€ । यदध द‡वदˆतया‚स€ । सदˆव ह‹य …वधारा ॥१०॥
दˆतयसˆनय पड‡ रण€ । श•र œप‡ स‚œ€वन€ । स•ळ सˆनय ‰ठव‚नि । पनरपि यदधा पाठव€त ॥११॥
‡‚दर वœर‡ …सर मार€ । श•र …मƒत œप •र€ । सव‡šि य‡त€ निशाšर€ । द‡वसˆनय मारावया ॥१२॥
स‡ ह‹ता •‡ दिवस€ । ‡‚दर —‡ला •ˆलासास€ । सा‚—‡ सथिति शिवास€ । श•राšारयाš€ म‚तर•रण€ ॥१३॥
•‹प‹निया ˆशवर । न‚द€स सा‚—‡ ‰ततर । तवा œाव‹नि व‡—व•तर । श•राšारया धर‹नि †ण€ ॥१४॥
सवाम€š‡ वšन •‹नि । न‚द€ —‡ला ठा•‹नि । ह‹ता श•र तपधयान€ । म–€ धरिला न‚द€न‡ ॥१५॥
न‚द€ न‡त शिवापास€ । †•ा‚त वरतला दˆतया‚स€ । ˆशवर‡ पराशिल‡ श•रास€ । …—सत€ सि‚ध‚šियापर€ ॥१६॥
सा •ितय‡• दिवसा‚वर€ । ह‹ता श•र शिवाš‡ ‰दर€ । नि˜‚नि —‡ला म‚तरदवार€ । विसर पडला शिवास€ ॥१७॥
प‚रव€ ह‹त‡ श•र नाव । ˆशवर-‰दर€ ाला ‰दभव । नाव पावला भार—व । पनƒ स‚œ€वन€ œप‡ त‹ ॥१८॥
‡‚दर मन€ विšार€ । पर‹हितास€ पाšार€ । •ˆसा श•र œिव‚त •र€ । पनƒ दˆतयœना‚स€ ॥१९॥
तयास€ वि˜न •राव‡ • । त‚ पर‹हित विव‡•य•त । बदधि विšार€ …न‡• । बƒहसपति —रराया ॥२०॥
पाह‡ पा दˆतया‚š‡ दˆव •ˆस‡ । श•रासारि–ा —र विश‡ष‡ । द‡त‹ œ€वास€ भरवस‡ । दˆतय य‡त€ यदधास€ ॥२१॥
तˆसा त‚ नवह‡स †महा‚स€ । †महात‡ •ा ‰प‡•षिस€ । द‡व—र त‚ महणविस€ । बदधि •र€ श€˜र †ता ॥२२॥
त‚ प‚œय स•ळ द‡वा‚स€ । œर€ †महा •ƒपा •रिस€ । श•राšारय •ाय विश‡ष€ । तœसमान नवह‡ œाणा ॥२३॥
स‡ नानापर€ द‡– । ‡‚दर …मरनाय• । प‚œा •र€ ‰पšारि• । बƒहसपति स‚त‹षला ॥२४॥
—र महण‡ ‡‚दरास€ । यास€ • त‚ ‰पायास€ । षŸ•रण€ •राव‡ म‚तरास€ । सामरथय राह€ल श•राš‡ ॥२५॥
–ादा पाठवावा श•रापास€ । विदयारथ€ •र‚न तवर‡स€ । म‚तर शि•‡ल भरवस€ । विदयारथिर‚प‡•र‚निया ॥२६॥
†पला पतर •š …स‡ । तयात‡ पाठव‚ विदयाभयास‡ । म‚तर शि•‡ल †ह‡ •ˆस€ । स‚œ€वन€ …वधारा ॥२७॥
•šात‡ †ण‚नि बदधिय•ति । सा‚—तस‡ बƒहसपति । तवा œाव‡ श•रापरत€ । विदयारथिर‚प धर‹नि ॥२८॥
†मš€ नि‚दा त‡थ‡ •र€ । मन‹भाव‡ स‡वा •र€ । स‚œ€वन€ •वण‡पर€ । म‚तर शि•‡ पतरराया ॥२९॥
‡‚दरादि• द‡वता‚šा । निर‹प ˜‡Šनि पितयाšा । श•रापरति —‡ला •šा । विदयारथिर‚प धर‹नि ॥३०॥
नमन •‡ल‡ साषŸा‚—€ । ‰भा राहिला •रणा‚—€ । श•र पसतस‡ व‡—€ । •वण •‹ठ‚नि †लास€ ॥३१॥
ब‹ल‡ †पण दविœ•मार । त€ •€रति •िल€ थ‹र । विदयाभयास€न मन‹हर । महण‹न †ल‹ स‡व‡स€ ॥३२॥
स‡व• ह‹ˆन तमš‡ šरण€ । †ल‹ ‡š›‡स€ धर‚नि । त‚ भ•तवतसलशिर‹मणि । …नाथा‚šा परतिपाल• ॥३३॥
ब‹ल‹नि स‡ •šवšन । विनव€तस‡ •र œ‹ड‚न । श•र•नया œवळ€ य‡Šन । पितयाला—€ विनवित ॥३४॥
पितयास€ महण‡ द‡वयान€ । विपर भला दिस‡ नयन€ । यात‡ तमह€ शिषय •र‚नि । विदयाभयास सा‚—ावा ॥३५॥
•š स‚दर सल•षण । œˆसा दिस‡ •€ मदन । द‡वयान€ •र€ šि‚तन । सा पति वहावा महण‡ ॥३६॥
स€ वासना धरन€ । पितयात‡ विनवन€ । शिषय •‡ला •š स—ण€ । श•राšारय विदया सा‚—‡ ॥३७॥
सा विदयाभयास •र€त । दˆतय•ळ€ महणत€ निशšित । द‡व—ण€ †ल‡ सतय । •पŸव‡ष‡ •र‚नि ॥३८॥
शि•‚निया विदय‡स€ । œाŠनि शि•व€ल द‡वा‚स€ । •ड‡ ह‹ˆल †महा‚स€ । त‡ण‡ मन€ šि‚तावल‡ ॥३९॥
•ाळ •रमिता •‡ दिवस€ । •š पाठविला समिधा‚स€ । दˆतय œात€ साहय‡स€ । तया •šाš‡ …वधारा ॥४०॥
रान€ œा‰न€ समा—म‡स€ । दˆतय मारिल‡ •šास€ । समिधा ˜‡व‹नि ˜रास€ । दˆतय †पण य‡त‡ ाल‡ ॥४१॥
श•राšारया‚š€ •नया । पितयास€ परम मानया । पितयास€ विनव€ धनया । •š •ˆसा नाह€ †ला ॥४२॥
•š †लियावाš‚न€ । भ‹œन न •र€ द‡वयान€ । स‡ •ता निरवाण€ । श•राšारय šि‚तावला ॥४३॥
œžान€ पाह‡ मानस€ । मƒतय ाला …स‡ तयास€ । म‚तर œप‚नि स‚œ€वन€स€ । तवरित ˜र€ †णिला ॥४४॥
†णि• ह‹ता बहत दिवस । दˆतय •रित€ …तिदव‡ष । —‡ला ह‹ता वनवास । पनरपि तयास€ वधिय‡ल‡ ॥४५॥
मा—त€ वाš‡ल महण‹नि । š‚रण •रित€ ›‡द‹नि । दाह€ दिशा Ÿा•न€ । †ल‡ ˜रा पनरपि ॥४६॥
दिवस —‡ला …सतमान€ । पसतस‡ द‡वयान€ । •š न दिस‡ महण‹नि । पितयात‡ विनव€त ॥४७॥
•š माा पराणस–ा । ना †णिश€ œर€ –ाˆन वि–ा । दाव€ मœ तयाš‡ म–ा । महण‹नि परलाप •र€तस‡ ॥४८॥
•नय‡वर€ ममतव बहत । त‡ण‡ श•र œžान‡ पहात । ›िननभिनन •‡ल‡ महणत । म‚तर œपला स‚œ€वन€ ॥४९॥
धनय म‚तराš‡ सामरथय । •š †ला ˜रा तवरित । द‡वयान€ स‚त‹षत । पितयान‡ †लि‚—िल€ ॥५०॥
दˆतय मन€ विšार •रित€ । •ाय •‡लया न मर‡ महणत€ । —र•नय‡स€ याš€ पर€ति । महणनि —र वाšवित‹ ॥५१॥
†ता ‰पाय •र‚ यास€ । ‰दˆ• य‡ˆल •ादश€ । मार‚नि मिळव‚ पान‡स€ । —रम–€ पाœाव‡ ॥५२॥
श€ नि—त€ •र‹नि । †ल€ •ादश€ दिन€ । •šात‡ बाह‡र न‡व‹नि । मारत‡ œहाल‡ दˆतय शिषय ॥५३॥
पराशन •रवित€ —र‚स€ । मिळव‚निया मदयरस€ । सनि—ध मिळव‚निया बहवस€ । श•र—र‚स€ द‡त ाल‡ ॥५४॥
मा—त€ पस‡ द‡वयान€ । पितयात‡ विनवन€ । •šास€ †ण€ महण‹नि । रदन •र€ †•र‹श‡ ॥५५॥
श•र पहातस‡ œžान€ न दिस‡ •š तरिभवन€ । –‡द •र€तस‡ मन€ । •नयाल‹भ‡•र‹निया ॥५६॥
विšार •रिता सरवा ठाय€ । दिस‚ ला—ला †पल‡ द‡ह€ । स‚द‡ह पडला श•रास€ पाह€ । •ˆस‡ •राव‡ महण‹नि ॥५७॥
•नय‡स€ महण‡ श•र द‡–ा । •š न य‡ †ता •ा । मा‡ ‰दर€ …स‡ नि•ा । •ˆसा •ाढ‚ तयास€ ॥५८॥
यास€ •ाढिता †पणास€ । मƒतय ह‹ˆल परिय‡स€ । •ाय …भिलाष …स‡ तयास€ । महण‹नि •नय‡स€ पसतस‡ ॥५९॥
पितया विनव€ द‡वयान€ । …भिलाष ह‹ता मा‡ मन€ । भारया तयाš€ ह‹‰न€ । द‹˜‡ राह‚ तœपास€ ॥६०॥
हाšि वहावा माा पति । स‡ स‚•लपिल‡ šितत€ । न ‰ठ‡ œर€ पढत€ । तर€ पराण तया—€न ॥६१॥
स‚द‡ह पडला श•रास€ । ब‹धिता ाला •नय‡स€ । तयास ‰ठविता †पणास€ । मƒतय‚ ह‹ˆल …वधार€ ॥६२॥
•नया महण‡ पितयास€ । स•ळा त‚ वाšविस€ । †पला पराण œाˆल महणस€ । ह‡ †शšरय वाŸतस‡ ॥६३॥
श•र महण‡ द‡वयान€ । म‚तर …स‡ स‚œ€वन€ । मœवाš‹नि न‡ण‡ •‹ण€ । मात‡ •‹ण ‰ठव€ल ॥६४॥
म‚तर सा‚—‹ नय‡ •वणा । षŸ•रण€ ह‹ता œाˆल —णा । •šा•रिता माा पराण । œाˆल द‡–ा …वधार€ ॥६५॥
न •‡ •नया द‡वयान€ । पितयाš‡ šरण धर‹नि । विनव€तस‡ •र œ‹ड‹नि । म‚तर †पणात‡ शि•वावा ॥६६॥
•šास€ त‚ सœ€व •र€ । तœ य‡ˆल मƒतय‚ œर€ । म€ म‚तर œप‹नि निरधार€ । सœ€व •र€न तœला—€ ॥६७॥
श•र महण‡ •नय‡स€ । म‚तर सा‚—‚ नय‡ सतरिया‚स€ । द‹ष …सता परिय‡स€ । व‡दशासतरस‚मत …स‡ ॥६८॥
सतरिया‚स€ म‚तर पतिभ•ति । œप‚ नय‡ म‚तरय•ति । सा‚—ता द‹ष †महा ˜डत€ । म‚तरसामरथय œाˆल ॥६९॥
पितयास€ महण‡ द‡वयान€ । स–‡ …सा म‚तर œप‹नि । पराण œात‹ महण‹न । म‚रš›ा—त पडल€ त‡ ॥७०॥
श•राš€ •नय‡वर€ पर€ति । ‰ठव‚नि तिस€ †लि‚—ित€ । म‚तर तिस€ सा‚—त€ । स‚œिवन€ …वधारा ॥७१॥
†पलया प‹Ÿ€ •š ह‹ता । त‹ह€ ह‹य •ता । म‚तर œहाला षŸ•रणता । म— œपला •šानिमितत ॥७२॥
श•राš‡ प‹Ÿातन€ । •š नि˜ाला फ‹डन€ । म‚तर œप‡ त€ द‡वयान€ । पितयात‡ ‰ठविल‡ ॥७३॥
त€न व‡ळा म‚तर œपता । •š‡ पाठ •‡ला तततवता । स‚त‹ष •र€ मन€ बहता । •ारय साधल‡ महण‹नि ॥७४॥
श•राšारयात‡ नमन€ । •š विनव€ •र œ‹डन€ । मात‡ दˆतय मारित€ महण‹नि । निर‹प दयावा मœला—€ ॥७५॥
सवाम€š‡नि विदया शि•ल‹ । त‡ •ƒप‡न‡ प‚रण œहाल‹ । द‡व•ारयारथ स‚त‹षल‹ । महण‚नि šरण€ ला—ला ॥७६॥
श•राšारय‡ हरष‹नि । निर‹प दिधला तयाला—‹न€ । पदर धर€ द‡वयान€ । पति वहाव‡ महण‹निया ॥७७॥
त‚त‡ मारिल‡ त€न व‡ळ€ । म€ वाšविल‡ तया •ाळ€ । विदया शि•लास€ पितयाœवळ€ । …वशय वराव‡ मœला—€ ॥७८॥
•š महण‡ • बाळ‡ । —र•नया भ—िन€ ब‹ल‡ । तवा †मत‡ वाšविल‡ । माता ह‹स€ निरधार€ ॥७९॥
वरिता द‹ष †पणास€ । द‚षण ठ‡वित€ल सरव ‹षि । भ—िन€ त‚ †मš€ ह‹स€ । •ˆस€ वर‚ महण‡ त‹ ॥८०॥
द‡वयान€ •‹प‹नि । शाप दिधला त‡ •षण€ । वƒथा विदया ह‹ˆल मान€ । समसत विसर‡ तात•ाळ€ ॥८१॥
मा‡ …‚तƒ•रण€š€ †शा । वƒथा •‡ल€ निराशा । विदया न य‡ तœ लवल‡शा । महण‚नि शाप दिधला ॥८२॥
•š महण‡ तिय‡स€ । वाया शापिल‡ †महा‚स€ । परष वर€ल तœस€ । बरहम•ळावयतिरि•त ॥८३॥
ता पिता बरहमœžान€ । œाण‡ …मƒतस‚œ€वन€ । तœ शि•विल‡ महण‹नि । पढ‡ म‚तर न šाल‡ ॥८४॥
सा शाप द‡‰न€ । •š —‡ला नि˜न€ । स‚त‹ष ाला ‡‚दरभवन€ । दˆतयœ€वन नवह‡š€ ॥८५॥
श•राšा स‚œ€वन€ म‚तर । •ामा न य‡ ाला …पातर । सतरिया‚स€ न सा‚—ावा म‚तर । महण‹नि शर€—र निर‚पित€ ॥८६॥
सतरिया‚ला—€ पतिस‡वा । याš€ •ारण‡ म‚तर न दयावा । वरत‹पवास •रावा । —र-परष-निर‹पान‡ ॥८७॥
सावितर€ विनव€ शर€—र‚स€ । वरत †šरल‡ बहवस€ । त‡ वा•य †महा‚स€ । वरत –ाद‡ निर‹पाव‡ ॥८८॥
तœवर€ माा विशवास । तœवाš‹नि न‡ण‚ †णि•ास । वरत त‚šि †महा‚स । वरत त€ šरणस‡वा ॥८९॥
भ•ति राह‡ त‡ šरण€ । सा निर‹प दयावा मनि । महणन€ ला—ल€ šरण€ । •ƒपा •र€ महण‹निया ॥९०॥
शर€—र महणत€ तिय‡स€ । सा‚—‡न तœ वरत स€ । सथिर ह‹य …ह‡वपणास€ । राœय पाव‡ ता पति ॥९१॥
द‚पतय विनव€ शर€—र‚स€ । त‡ वा•य •ारण †महास€ । œˆसा त‚ निर‹प द‡स€ । त‡ण‡ र€त€ रहाŸ‚ ॥९२॥
œ‹ —रवा•य न •र€ । त‹ पड‡ रŒरव˜‹र€ । त‡ वा•य †महा शिर€ । महण‚नि šरण€ ला—ल€ ॥९३॥
भ•तवतसल शर€—रनाथ । सा‚—ता œहाला …तिपर€त । विसतार‹नि समरथ । वरत तिस€ सा‚—तस‡ ॥९४॥
सिदध महण‡ नामधार•ा । शर€—र महणत€ •Œत•ा । •तात€ द‚पत€ नि•ा । …तिपर€ति•र‹निया ॥९५॥
शर€—र महणत€ तया‚स€ । सा‚—‡न वरत ‡तिहास€ । ‹षि पसत€ स‚तास€ । वरत बरव‡ निर‹पाव‡ ॥९६॥
स‚त महण‡ ‹ष€शवरा । वरत सा‚—‡न मन‹हरा । सतरिया …थवा परषा बरा । वरत …स‡ …वधारा ॥९७॥
नितयान‚द …स‡ शा‚त । निरवि•लप वि–यात । सा ˆशवर …रšिता तवरित । स•ळाभ€षŸ‡ पाविœ‡ ॥९८॥
स‚सारसा—रात । विषयातर †šरत । त‡ह€ प‚œिता प‚रण भ•त । तयास€ ˆशवर परसनन ह‹य ॥९९॥
विर•त …थवा स‚साररत । विषयातर †स•त । œ‡ प‚œित€ प‚रण भ•त । तयास€ ˆशवर परसनन ह‹य ॥१००॥
त‡ण‡ पाविœ‡ पˆलपार । स‡ ब‹लत€ व‡दशासतर । सवर—ापवर—ा …धि•ार । तयास€ ह‹य परिय‡सा ॥१०१॥
विश‡ष वरत …स‡ • । स‹मवार वरतनाय• । ˆशवरारšन •रा विव‡• । स•ळाभ€षŸ‡ पाविœ‡ ॥१०२॥
न•त भ‹œन ‰पवास€ । œित‡‚दरिय •रा विश‡ष€ । वˆदि• ता‚तरि• प‚œ‡स€ । विधिप‚रव• स•ळि• ॥१०३॥
—ƒहसथ …थवा बरहमšार€ । सवासिन€ •नया•मार€ । भरतƒविण विधवा नार€ । वरत •राव‡ …वधारा ॥१०४॥
याš‡ प‚रव€ल †–यान । सा‚—‡न •ा …ति—हन । •ता •र€ पावन । स•ळासह€ परिय‡सा ॥१०५॥
स•‚दपराण€‚š€ •था । सरव सादय‚त •ा । प‚रवय—€ †रयावरत•ा । राœा • …वधारा ॥१०६॥
šितरवरमा नाम तयास€ । धरमातमा राœा परिय‡स€ । धरममार— †šर‡ हरष€ । …धरमात‡ शि•षा •र€ ॥१०७॥
…–िल पणय‡ तयाण‡ •‡ल€ । स•ल स‚पतति वाढविल€ । समसत पƒथव€ œि‚•िल€ । परा•रम‡•र‚निया ॥१०८॥
सहपतन€ धरम •रित€ । पतर•ामय‡ शिवापरत€ । सा •ित€ •ाळ •रमित€ । •नया ाल€ तयात‡ ॥१०९॥
…तिस‚दर सल•षण । पारवत€र‚पासमान । त‡œ फा•‡ स‚रय•िरण । …तिलावणय न वरणव‡ ॥११०॥
वरतावया œात•ास€ । ब‹लाविल‡ œय‹तिष€ । दविœ मिळाल‡ …पार‡स€ । वरतवित€ œात• ॥१११॥
महणत€ •नया सल•षण । नाम‡ स€म‚तिन€ œाण । ‰म‡सार–‡ मा‚—लयपण । •ि‚वा दमय‚त€सवर‚प ह‹य ॥११२॥
भा—€रथ€स€ र‚पास€ । ल•षम€सारि–€ —णराश€ । œžान‡ द‡वमतासरस€ । œान•€समान पतिवरता ॥११३॥
स‚रयासारि–€ ह‹ˆल •ा‚ति । š‚दरासमान मनशा‚ति । दहा सहसतर वरष‡ –याति । पत€सह राœय •र€ल ॥११४॥
œात• वरतवल‡ तिस€ । राव पावला …तिहरष€ । …–िल दान‡ विपरा‚स€ । द‡ता œाहला …वधारा ॥११५॥
…सता राव सभ‡स€ । दविœ • परिय‡स€ । भय न धरिता वा•यास€ । ब‹लतस‡ …वधारा ॥११६॥
• राया मा‡ वšन । •नयाल•षण म€ सा‚—‡न । šवदाव‡ वरष€ विधवापण । ह‹ˆल ‡य‡स€ œाण पा ॥११७॥
स‡ वा•य परिस‹नि । राव पडिला म‚र›ा य‡व‹नि । šि‚ता वरतलि बह मन€ । विपरवा•य परिसता ॥११८॥
स‡ सा‚—‹नि बराहमण । —‡ला नि˜‹नि तत•षण । सरव दƒ–ात‡ पाव‚न । तळमळ€त त‡धवा ॥११९॥
स‡ बालपण •रमिता । सपत वरष‡ œात€ तततवता । šि‚त€त ह‹त€ मातापिता । वरहाड •‡व€ •राव‡ ॥१२०॥
šवदाव‡ वरष€ विधवापण । महण‹नि ब‹लिला बराहमण । त‡ण‡ वया•ळ …‚तƒ•रण । राœा-राœपतन€š‡ ॥१२१॥
•नया –‡ळ‡ राœा‚—ण€ । सव‡ स–यात‡ ˜‡व‹नि । ब‹लता •िल‡ विपरवšन€ । šŒदाव‡ वरष€ विधवतव ॥१२२॥
स‡ •‹नि वšन । •नया •र€तस‡ šि‚तन । वरतता †ल€ • दिन । तया ˜र€ बरहमसतर€ द‡–ा ॥१२३॥
याœžवल•याšिया पतन€ । मˆतर‡य€ महण‹नि । ˜र€ †ल€ द‡–‹नि । šरण धर€त त‡धवा ॥१२४॥
भाव‡ साषŸा‚— नम‚नि । •रस‚पŸ œ‹ड‹नि । विनव€ •रणावšन€ । मात‡ परतिपाळ€ महणतस‡ ॥१२५॥
सŒभा—य सथिर ह‹य œ‡ण‡ । ‰पाय सा‚—‡ मœ•ारण‡ । š‚šळ …स‡ …‚तƒ•रण‡ । महण‚नि šरण€ ला—ल€ ॥१२६॥
•नया विनव€ तिय‡स€ । स‡ वरत सा‚— †महा‚स€ । †महा œनन€ त‚šि ह‹स€ । वरत सा‚— महणतस‡ ॥१२७॥
•‹नि •नय‡šया वšना । ब‹ल‡ मˆतर‡य€ œाणा । शरण रि˜ाव‡ ‰मारमणा । …ह‡वपण सथिर ह‹य ॥१२८॥
स‹मवार परिय‡स€ । वरत †šर€ न‡म‡स€ । प‚œा •राव€ शिवास€ । ‰पवास •रन€ …वधारा ॥१२९॥
बरव‡ ससनात ह‹व‹नि । प€ता‚बर न‡स‹नि । मन सथिर •र‹नि । प‚œा •राव€ —Œर€हरा ॥१३०॥
…भिष‡•‡ पाप•षय । प€ठ प‚œिता सामराœय । —‚धा•षता पषपमालय । सŒभा—यसŒ–य पाविœ‡ ॥१३१॥
सŒ—‚ध ह‹य ध‚पान‡ । •ा‚ति पाविœ‡ द€पदान‡ । भ‹— नˆव‡दयारपण‡ । ता‚ब‚लदान‡ ल•षम€ सथिर ॥१३२॥
šतरविध परषारथ । नमस•ारिता तवरित । …षŸˆशवरयˆ ना‚दत । ˆशवरœप •‡लिया ॥१३३॥
ह‹म‡ सरव •‹श प‚रण । समƒदधि ह‹तस‡ œाण । •रिता बराहमणभ‹œन । सरव द‡वता तƒपत ह‹त€ ॥१३४॥
स‡ स‹मवार वरत । •नय‡ •र€ व‹ निशšित । भव †लिया दरित । परिहरत€ महा•ल‡श ॥१३५॥
—Œर€हरप‚œा •रिता । समसत दरित‡ œात€ तततवता । •‹नि स€म‚तिन€ तततवता । …‚—ि•ारिल‡ वरत द‡–ा ॥१३६॥
स‹मवारš‡ वरत । †šर‡ स€म‚तिन€ तवरित । पिता द‡–‹नि निशšित । विवाहाय‹—य महण‹नि ॥१३७॥
राœा विšार€ मानस€ । वरहाड •राव‡ •नय‡स€ । œˆस‡ परा•तन …स‡ल तिस€ । तˆस‡ ˜ड‹ महणतस‡ ॥१३८॥
विšार‹नि म‚तरिया‚स€ । पाठविता ाला राषŸरा‚स€ । दमय‚त€नळव‚श€ । ‡‚दरस‡नाšा •मार• ॥१३९॥
š‚दरा‚—द वर बरवा । œˆसा त‡œ š‚दरपरभा । ब‹लाविल‡ विवाहश‹भा । •नया दिधल€ स‚त‹ष‡ ॥१४०॥
राœ‡ भ‚मा‚डलि• द‡–ा । समसत †ल‡ वरहाडि•ा । वरहाड ाल‡ …ति•Œत•ा । मह‹तसाह नानापर€ ॥१४१॥
नाना दरवयाल‚•ार । वरहाडि•ा द‡ˆ नƒपवर । …–िल दान‡ द‡•ार । विपराला—€ द‡ता ाला ॥४२॥
पाठवण€ •‡ल€ स•ळि•ा । œामात ठ‡विला •Œत•ा । •नयासन‡ह …न‡•ा । महण‹नि राहविल‡ राœपतरा ॥४३॥
राœपतर शवशर—ƒह€ । सतरिया पर€ति …तिसन‡ह€ । •ाळ •रमिता •‡ समय€ । œल•र€ड‡स€ नि˜ाला ॥१४४॥
•ालि‚द€ महणिœ‡ नद€स€ । राœपतर परिय‡स€ । सरव दळ समा—म‡स€ । —‡ला नद€स€ विन‹द‡ ॥१४५॥
राœपतर नि˜‡ नद€त । सव‡ नि˜ाल‡ ल‹• बहत । विन‹द‡ …स‡ प‹हत । …तिहरष‡ œल•र€डा ॥१४६॥
प‹हता राœ•मार द‡–ा । बडाला मधय‡ —‚—‹द•ा । †•ा‚त ाला स•ळि•ा । •ाढा •ाढा महणतात€ ॥१४७॥
सव‡ सˆनय ल‹• स•ळ । ह‹त‡ नाव‡•र€ परबळ । ‰द•€ पाहतात€ तय‡ व‡ळ । न दिस‡ •‹ठ‡ बडाला ॥१४८॥
‰भय तŸ€ सˆनयात‚न । धावत —‡ल‡ राœसदना । वयवसथा सा‚—त€ स‚प‚रण । œामात तमšा बडाला ॥१४९॥
•ालि‚द€ नद€šया ड‹हात । स‚—त€न‡ ह‹त‡ प‹हत । …दƒशय ाला तवरित । न दिस‡ •मार बडाला ॥१५०॥
•‹नि राœा पड‡ धरण€ । म‚रš›ना य‡Šनि तत•षण€ । •नया •ताš शरवण€ । तयœ‚ पाह‡ पराणात‡ ॥१५१॥
राœा •नय‡स€ स‚ब‹–ित । †पण —‡ला धावत । राœसतरिया श‹• •र€त । •नयादƒ–‡ …तिबह ॥१५२॥
स€म‚तिन€ •र€ श‹•ा । महण‡ द‡वा तरिपरा‚त•ा । शरण रि˜ालिया द‡–ा । मरण •ˆस‡ न †ल‡ मœ ॥१५३॥
मƒतय šवदा वरष€ œाण । महण‹नि धरिल‡ तमš‡ šरण । वƒथा —‡ल‡ वरताšरण । स‹मवार शिवाš‡ ॥१५४॥
तव द‡ण‡ …ढळ स•ळा । मœ ‰प‡•षिल‡ œाशवन€ळा । …प•€रति तœ •‡वळा । शरणा—ता र•षिस€ ॥१५५॥
समरण •र€ शर€—र‚स€ । याœžवल•यपतन€स€ । सा‚—ितल‡ वरत †महा‚स€ । सŒभा—य सथिर महण‹निया ॥१५६॥
तिšिया वा•य‡ •र‚नि । प‚œिल€ शिवभवान€ । वƒथा ाल€ मा‡ मन€ । श€˜र विनव€ शिवास€ ॥१५७॥
स‡ दƒ–‡ परलापत । स€म‚तिन€ œाय रडत । —‚—ापरव‡श •र€न महणत । नि˜ाल€ व‡—‡ —‚—‡स€ ॥१५८॥
पिता द‡–‹नि नयन€ । धरावया —‡ला धाव‹न€ । •नय‡त‡ †लि‚—‹न€ । दƒ– •र€ …तय‚त ॥१५९॥
स•ळ म‚तर€ पर‹हित । सरव सˆनय दƒ– •र€त । ब‹लाविल‡ नाव‡•र€ तवरित । पहा महणत€ —‚—‡त ॥१६०॥
—‚—ा स•ळ श‹धित€ । न दिस‡ •मार •वण‡ —त€ । श‹• •र€तस‡ स€म‚त€ । राœा स‚ब‹–€ तिय‡स€ ॥१६१॥
राœ•माराš‡ स‡व• । •र‚ ला—ल‡ बह दƒ– । सा‚—‹ —‡ल‡ पतरश‹• । ‡‚दरस‡ना•ारण‡ ॥१६२॥
•‹निया ‡‚दरस‡न । दƒ– •र€ …ति—हन । भारय‡सहित धाव‚न । †ला तया मƒतयसथळा ॥१६३॥
द‹˜‡ राव मिळ‹न । श‹• •रित€ दारण । हा हा •मारा महण‹न । Šर शिर पिŸतात€ ॥१६४॥
हा हा पतरा ताता महणत । राœा —डबडा …स‡ ल‹ळत । म‚तर€ राœ•ळ समसत । न—रल‹• दƒ– •रित€ ॥१६५॥
•‹ठ‡ —‡ला राœसत । महण‹नि स€म‚तिन€ रडत । –िनन ाल‡ समसत । मातापितर शवशरादि ॥१६६॥
•‹ण‡ सथान€ पति —‡ल‡ । महण‹नि स€म‚तिन€ ल‹ळ‡ । ललाŸ हसत‡ पिŸिल‡ । पार नाह€ श‹•ास€ ॥१६७॥
स€म‚तिन€ महण‡ पितयास€ । पराण तयœ€न पतिसरस€ । वाš‚निया स‚सारास€ । वˆधवय •‹ण भ‹—€ल ॥१६८॥
पस‡ स•ळ दविœास€ । •राव‡ •€ सह—मनासि । विपर सा‚—त€ रायास€ । पर‡ताव‡—ळ‡ •र‚ नय‡ ॥१६९॥
पर‡त श‹धाव‡ नद€त । दहन •राव‡ •नय‡सहित । न दिस‡ बडाला —‚—‡त । •‡व€ सह—मन ह‹ˆल ॥१७०॥
†ता ‡स€ स‡ •रण‡ । पर‡त सापड‡ तववर€ रा–ण‡ । •‹निया दविœवšन‡ । राœा •नय‡ विनव€तस‡ ॥१७१॥
स‡ वया•ळ दƒ–‡ •रित€ । म‚तर€ पर‹हित महणत€ । œ‡ …स‡ल ह‹णार —त€ । बरहमादि•ा š•‡ना ॥१७२॥
ह‹णार œहाल€ द‡व•रण€ । •ाय •राल दƒ– •र‹न€ । स‡ म‚तर€ स‚ब‹–न€ । रायात‡ šला महणत€ ॥१७३॥
नि˜ाल‡ राœ‡ ‰भयता । म‚दिरा पावल‡ दƒ– •रिता । ‡‚दरस‡न …ति दƒ–िता । न विसर‡ •ध€ पतरश‹• ॥१७४॥
राœय-वयापार स‹ड‚नि । दƒ– •र€ पतरšि‚तन€ । —‹तरœ€ राœय हिर‚न€ । •पŸ‡ ˜‡तल‡ तयाš‡š ॥१७५॥
सहभारया रायास€ । ठ‡वित‡ ाल‡ •ारा—ƒहास€ । पतरश‹•‡ बह तयास€ । राœयभ‹— šाड नाह€ ॥१७६॥
šितरवरमा राव द‡–ा । •नया ठ‡विल€ ममतवि•ा । पराण तयœ‚ पाह‡ नि•ा । ल‹• नि‚दित€ल महण‹नि ॥१७७॥
राव महण‡ •नय‡स€ । पतर नाह€ †मš‡ व‚श€ । •नया • त‚ †महा‚स€ । पतरापर€ रहाŸाव‡ ॥१७८॥
ल‹• नि‚दित€ल †महा‚स€ । वˆधवय †ल‡ परिय‡स€ । वरष • •रमिलियास€ । पढ‡ †šार •र€ व‹ बाळ‡ ॥१७९॥
पितयाš‡ वšन •‹न€ । •र€तस‡ बह šि‚तन€ । महण‡ द‡वा श‚ळपाणि । •‡व€ मात‡ —ा‚œिल‡ ॥१८०॥
स‡ विšारन€ मानस€ । वरत †šर‡ ततपर‡स€ । स‹मवार ‰पवासास€ । ˆशवरप‚œा •र€तस‡ ॥१८१॥
‡•ड‡ त‹ राœ•मार । बडाला ह‹ता —‚—ाप‚र । —‡ला œ‡थ‡ पाताळन—र । वास•€ œ‡थ‡ राœय •र€ ॥१८२॥
ना—ल‹•€šिया नार€ । †लया ह‹तया नद€त€र€ । राœ•मार †ला पर€ । नद€तŸा•€ वहातस‡ ॥१८३॥
द‡–‹निया ना—•नया । •ाढित€ स‚त‹ष‡ •र‹निया । …मƒता शि‚पित€ †णनिया । सावध •‡ला तयात‡ ॥१८४॥
•नया मिळ‚नि तयास€ । ˜‡व‹नि œात€ त•ष•ापास€ । विšितर न—र परिय‡स€ । राœपतर पहात …स‡ ॥१८५॥
पाह‡ पाताळन—र-रšना । œˆस€ श‹भा ‡‚दरभवना । —‹पर‡ दिसत€ महारतना । विदयललत‡पर€ ॥१८६॥
‡‚दरन€ळ वˆडरयˆस€ । मानि•‡ म•ताफळा‚स€ । महारमय पर€ œˆस€ । स‚रय•ा‚ति मिरवत ॥१८७॥
š‚दर•ा‚तिसरस€ भ‚मि । महादवार‡ •पाŸ ह‡म€ । …न‡• रतन‡ नाह€ ‰पम€ । शा म‚दिरा परव‡शला ॥१८८॥
पढ‡ द‡–िल€ सभा थ‹र । समसत बˆसल‡ सरपा•ार । †शšरय •र€ राœ•मार । …स‚–य सरप दिसतात€ ॥१८९॥
सभ‡मधय‡ …तिश‹भित । मधय‡ बˆसला पनन—नाथ । œˆश€ स‚रय•ा‚ति फा•त । …ति ‰ननत बˆसला ॥१९०॥
…न‡• शत फणा दिसत€ । œˆश€ व€œ ल–ल–त€ । प€ता‚बर‡ सœय‹त€ । रतन•‚डलम‚डित ॥१९१॥
…न‡•रतन–šित द‡–ा । म•Ÿ मिरवत€ सहसतर •ा । सहसतरफण€ मिरव‡ त•ष•ा । सा सभ‡ बˆसला …स‡ ॥१९२॥
र‚पयŒवन ना—•नया । नानापर€ भरण‡ ल‡व‹निया । …न‡• सहसतर य‡व‹निया । स‡वा •रित€ त•ष•ाš€ ॥१९३॥
शा सभासथान€ द‡– । राव बˆसला त•ष• । द‡–‹निया राœ•मार• । नमन •र€ साषŸा‚—€ ॥१९४॥
त•ष• पस‡ ना—•नया‚स€ । •ˆšा •मार †णिलास€ । सल•षण दिसत‹ •ˆस€ । •‹ठ‡ ह‹ता महण‡ तया ॥१९५॥
ना—•नया महणत€ तयास€ । न‡ण‹ नाम याš‡ व‚श€ । वहात †ला यमन‡स€ । ˜‡Šन †ल‹ तमहा‚œवळ€ ॥१९६॥
त•ष• पस‡ राœ•मारास€ । नाम •वण •वण‡ व‚श€ । •ाय •ारण‡ †लास€ । •वण द‡श€ वास ता ॥१९७॥
सा‚—‡ राœ•मार द‡– । †मह€ भ‚म‚डळनाय•ा । नˆषध राœपति •ा । नळनाम‡ पणयशल‹• ॥१९८॥
तयाšा पतर ‡‚दरस‡न । œनम †मšा तयापास‚न । š‚दरा‚—द नाम‡ †पण । —‡ल‹ ह‹त‹ शवशरा—ƒहा ॥१९९॥
œल•र€डा •रावयास€ । —‡ल‹ ह‹त‹ यमन‡स€ । विधिवश‡ †महा‚स€ । बडाल‹ नद€ …वधारा ॥२००॥
वहात †ल‹ नद€त । ना—•नया मœ द‡–त । ˜‡व‹नि †लया तमहा‚परत । प‚रवभा—य‡ •र‚नि ॥२०१॥
प‚रवारœित पणयव‚श€ । भ‡Ÿ€ ाल€ šरणा‚स€ । धनय मा‡ œ€वितवास€ । •ƒतारथ ाल‹ महणतस‡ ॥२०२॥
•रणावšन •‹नि । त•ष• ब‹ल‡ स‚त‹ष‹नि । न•‹ भिŠ महण‹नि । धˆरय तया दिधल‡ ॥२०३॥
श‡ष महण‡ र‡ बाळा । त‚ †ह‡स€ मन निरमळा । तमš‡ ˜र€ सरव•ाळा । दˆवत •‹ण प‚œितसा ॥२०४॥
स‡ •‹नि राœ•मार । हरष‡ œहाला निरभर । सा‚—तस‡ विसतार । †पला द‡व श‚•र ॥२०५॥
स•ळ द‡वा‚šा द‡व । नाम œयाš‡ सदाशिव । वामा‚—€ ‰मा …प‚रव । तयाला—€ प‚œ‚ निर‚तर ॥२०६॥
œयापास‹नि œनित बरहमा । सƒषŸि सƒœित‹ …नपमा । त‹ सदाशिव †महा । निœ दˆवत निरधार‡ ॥२०७॥
तयाšया सततव—ण‡स€ । विषण ‰पœला परिय‡स€ । परतिपाळ• ल‹•ा‚स€ । त‹ सदाशिव †राधित‹ ॥२०८॥
œयाšया तामस—ण‡ œाण । •ादश रदर—ण । ‰पœल‡ …सत€ या•ारण । परलय•रता या नाव ॥२०९॥
धाता विधाता †पण । ‰तपततिसथितिलया•ारण । त‡œास€ त‡œ …स‡ œाण । तˆसा ˆशवर प‚œितस‹ ॥२१०॥
पƒथव€ †प त‡œास€ । œ‹ प‚रण वाय †•ाश€ । तˆसा प‚œितस‹ शिवास€ । महण‡ राœ•मार द‡–ा ॥२११॥
सरवा‚ भ‚त€ …स‡ स‚प‚रण । šिनमय †पण निर‚œन । œ‹ र‚प‡ …स‡ …šि‚तन । त‹ ˆशवर प‚œितस‹ ॥२१२॥
œयाš€ •था व‡द œहाल‡ । त•ष• श‡ष œयाš€ •‚डल‡ । तरिन‡तर€ …स‡ š‚दर म‹ळ‡ । तˆसा श‚•र प‚œितस‹ ॥२१३॥
स‡ •‹नि वšन । त•ष• स‚त‹षला …ति—हन । राœ•मारा †लि‚—‹न । तषŸल‹ तषŸल‹ महणतस‡ ॥२१४॥
त•ष• ब‹ल‡ तय‡ व‡ळ€ । तœ द‡ˆन राœय स•ळ€ । तवा रहाव‡ पाताळ€ । †न‚द‡ भा—य भ‹—€त ॥२१५॥
माया ल‹•€ œ‡ œ‡ रतन । त‡ त‡ द‡ˆन तœ•ारण । पाव‹निया समाधान । स–‡ य‡थ‡ रहाव‡ ॥२१६॥
पाताळ ल‹•€š€ रšना । पहाव€ तवा …नपमा । •लपवƒ•ष मन‹रमा । †ह‡त माया न—रात ॥२१७॥
…मƒत न द‡–त€ सवपन€ •‹ण€ । त‡ भरल‡ …स‡ œˆस‡ पाण€ । तळ€ बाव€ प‹–रण€ । …मƒताšया माया ˜रात ॥२१८॥
नाह€ मरण तव य‡थ‡ । र‹—प€डादि समसत‡ । न‡णत€ •‹ण€ सवपनावसथ‡ । स‡ न—र मा‡ …स‡ ॥२१९॥
स–‡ रहाव‡ य‡थ‡ सवसथ । त•ष• •मार• सा‚—त । राœपतर …स‡ विनव€त । •रणावšन‡ ॥२२०॥
राœपतर विनव€ त•ष•ास€ । म€ •लाš€ पितयाš‡ •श€ । भारया šतरदश वरष€ । शिवप‚œन€ रत सदा ॥२२१॥
न‚तन ाल‡ मा‡ पाणि—रहण । —‚तल‡ त‡थ‡ …‚तƒ•रण । पाह€न मातापिताšरण । त‡ण‡ सरवसव पावल‹ ॥२२२॥
†पण बडाल‹ नद€त । पिता माता दƒ– •र€त । पतन€ œ€व तया—€ल सतय । हतया पड‡ मसत•€ ॥२२३॥
द‡–िल‡ तव šरण †पण । त‡ण‡ ाल‹ धनय धनय । र•षिला †पण माा पराण । दरशन •रा मातापिता ॥२२४॥
त•ष• ाला स‚त‹षित । नाना रतन‡ तयास€ द‡त । …मƒत पाœिल‡ बहत । †ण• दिधल‡ सतरिय‡स€ ॥२२५॥
•लपवƒ•षफळ‡ द‡त€ । …प‚रव वसत †भरण‡ तयास€ । œ‡ …प‚रव …स‡ •षित€ । …म‹लय वसत द‡ता œहाला ॥२२६॥
‡त•‡ द‡व‹नि •मार•ास€ । त•ष• ब‹ल‡ परिय‡स€ । œ‡ œ‡ •ाळ€ †महा समरस€ । तव •ारय सिदधि पाव‡ल ॥२२७॥
†णि• स‚त‹ष‹नि šितत€ । वसतर‡ वाहन‡ मा—त€ । तर‚— दिधल‡ मन‹—त€ । सव‡ द‡ •मार †पला ॥२२८॥
š‚दरा‚—द•मारास€ । ‡त•‡ दिधल‡ †न‚द‡स€ । निर‹प दिधला परिय‡स€ । वाहन तर‚— मन‹हर ॥२२९॥
त•ष•ा नम‚नि तवरित । वार‚वर€ †र‚ढ राœसत । मन‹व‡—‡ मार— •रमित । ना—•मार सव‡ œाणा ॥२३०॥
œिय‡ सथान€ बडाला ह‹ता । त‡थ‡ पावला •षण न ला—ता । नि˜ाला बाह‡र वार‚सहिता । नद€तŸा•€ ‰भा …स‡ ॥२३१॥
स‹मवार तया दिवश€ । स€म‚तिन€ †ल€ सनानास€ । सव‡ ह‹तया स–€ स‡व‡स€ । नद€त€र€ ‰भ€ …स‡ ॥२३२॥
स€म‚तिन€ महण‡ स–ियास€ । †शšरय वाŸ‡ मानस€ । ‰द•ातन€ नि˜ाला परिय‡स€ । सव‡ …स‡ ना—पतर ॥२३३॥
रा•षस ह‹ˆ •€ व‡षधर‚ । र‚प धरिल‡ …स‡ नर‚ । दिसतस‡ मन‹हर‚ । तर‚—ार‚ढ œाहला …स‡ ॥२३४॥
•ˆस‡ पहा ह‹ र‚प यास€ । œ‡व€ स‚रय पर•ाश€ । दिवयमाला‚बर‡ •ˆस€ । स—‚ध …स‡ परिमळा ॥२३५॥
दश य‹œन‡परय‚त । सवास य‡तस‡ …मित । प‚रव€ द‡–िला …स‡ र‚पव‚त । भास‡ तयास€ पाहिला ॥२३६॥
सथिर सथिर भयभ€ता । तयाšिया पहात€ सवर‚पता । †पला पत€सादƒशय महणता । र‚प †ठव€ तय‡ व‡ळ€ ॥२३७॥
राœपतर पाह‡ तिय‡स€ । महण‡ सवर‚प‡ मा€ सतर€ स€ । —ळसर€ न दिस‡ •‚ठास€ । हार नस‡ म•ताफळ ॥२३८॥
…वल‹•ितस‡ …‚—–‚ण । न दिस‡ हळद€ •र€ •‚•ण । šितत€ वया•ळ र‚पह€न । सदƒश दिस‡ पराण‡शवर€ ॥२३९॥
मन€ विšर€ मा—ता । र‚प तिš‡ †ठविता । तर‚—ावर‚नि ‰तरता । नद€त€र€ बˆसला …स‡ ॥२४०॥
ब‹लाव‹नि तिय‡स€ । पसतस‡ …ति पर‡म‡स€ । ता œनम •वण‡ व‚श€ । परष ता •‹ण सा‚—‡ ॥२४१॥
•ा •‹मा‡ल€स बाळपण€ । दिसस€ श‹•‡ मलान ल•षण€ । सा‚—ाव‡ मœ विसतार‹नि । …ति सन‡ह‡ पसतस‡ ॥२४२॥
•‹नि स€म‚तिन€ द‡–ा । †पण न ब‹ल‡ लœœ‡ •ा । स–िया‚स€ महण‡ बालि•ा । वƒततानत सा‚—ा समसत ॥२४३॥
स–िया सा‚—त€ तयास€ । ह‡ स€म‚तिन€ नाम परिय‡स€ । š‚दरा‚—दाš€ महिष€ । šितरवरमयाš€ ह‡ •नया ॥२४४॥
‡šा पति …तिस‚दर । š‚दरा‚—द नाम‡ थ‹र । œळ•र€डा •रिता फार । य‡थ‡ बडाला नद€त ॥२४५॥
त‡ण‡ श‹• •रिता ‡स€ । वˆधवय †ल‡ परिय‡स€ । दƒ– •र€त त€न वरष€ । लावणय ‡š‡ हरपल‡ ॥२४६॥
स‹मवारवरत •र€त । ‰पवास प‚œादि †šरत । †œ सनानानिमितत । †ल€ …स‡ नद€स€ ॥२४७॥
‡šया शवशराš€ सथिति द‡–ा । पतरश‹•‡ वि•ळ •ा । राœय ˜‡तल‡ दायादि•ा । •ारा—ƒह€ ˜ातल‡ ॥२४८॥
या •ारण‡ स€म‚तिन€ । नितय प‚œ€ श‚लपाणि । स‹मवार ‰प‹षण€ । महण‹नि •रित€ परिय‡सा ॥२४९॥
‡त•‡ स–या सा‚—त€ । म— ब‹ल‡ †पण स€म‚त€ । •िमरथ पसता †महा‚परत€ । †पण •‹ण •‚दरपर‚प€ ॥२५०॥
—‚धरव •ि‚वा तमह€ द‡व । •िननर …थवा सिदध —‚धरव । नरर‚प दिसता मानव । †मत‡ पसता •वण •ारया ॥२५१॥
सन‡हभाव‡ •र‹न€ । पसता तमह€ …ति —हन€ । प‚रव€ द‡–िल‡ ह‹त‡ नयन€ । न •ळ‡ –‚ण महणतस‡ ॥२५२॥
†पतभाव माया मन€ । सवœन तस‡ दिसता नयन€ । नाम सा‚—ा महण‹नि । †ठव€ र‚प पत€š‡ ॥२५३॥
†ठव‹नि पत€š‡ र‚प । •र‚ ला—ल€ …ति परलाप । धरण€ पडल€ रदितबाषप । महादƒ– •र€तस‡ ॥२५४॥
तिय‡š‡ दƒ– द‡–‹नि नयन€ । •मार विल‹•€ तŸसथपण€ । मह‚रत • सावर‹नि । †पण दƒ– •र€तस‡ ॥२५५॥
दƒ– •र‹निया द‡–ा । पर•षाळिल‡ †पलया म–ा । ‰—€ राह‡ महण‡ •ा । †मš‡ नाम सिदध महण‡ ॥२५६॥
स€म‚तिन€ •रिता श‹• …पार । œवळ€ †ला राœ•मार । हात€ धरल€ सतवर । स‚ब‹–€तस‡ पर‡मभाव‡ ॥२५७॥
•ा‚त€ सा‚—‡ तिय‡स€ । महण‡ तया भरतारास€ । द‡–िल‡ †मह€ दƒषŸ€स€ । स–€ †ता …साव‡ ॥२५८॥
तव वरतपणय‡ •र‹न€ । पति श€˜र पहास€ नयन€ । šि‚ता •र‚न न•‹ महण‹न€ । तƒत€य दिन€ भ‡Ÿ‡ल ॥२५९॥
तव पति माा स–ा । पराण त‹šि •ा । स‚द‡ह न •र€ व‹ बालि•ा । †ण शिवšरणाš€ ॥२६०॥
स‡ •ा‚त€ सा‚—‚न । पर—Ÿ न •र€ महण‚न । दƒ– †ठवल‡ •‚न । स€म‚तिन€ बाळि•‡स€ ॥२६१॥
सŸलया धारा ल‹šन€ । पर‡म‡ रड‡ सफ‚द‹न€ । विšार •र€ स€म‚तिन€ । हाšि ह‹य मम पति ॥२६२॥
पत€सारि–‡ म–•मळ । नयन स‚दर …ति •‹मळ । धवनि ब‹लता œयाš€ म‚œळ । …ति —‚भ€र ब‹लतस‡ ॥२६३॥
मƒद वाण€ पत€सरस€ । तˆसाš€ ब‹ल‡ त‹ हरष€ । धरिता मािया •रास€ । …ति मƒद ला—ल‡ ॥२६४॥
मा‡ पत€š‡ ल•षण । म€ œाण‡ सरव –‚ण । हाšि ह‹य माा पराण । समसत šिनह‡ …सत€ ॥२६५॥
यास द‡–‹नि नयन€ । धारा सŸलया पर‡म‡ œ€वन€ । नवलपर€ विšार‚न€ । मा—त€ …नमान •र€त ॥२६६॥
दˆवह€न …स‡ †पण । •ˆसा पति य‡ˆल महण‹न । बडाला नद€त œाŠन । मा—त€ •ˆस€ भरा‚ति महण‡ ॥२६७॥
म‡ला पति मा—त€ य‡ता । श€ न •िल€ •ान€ •था । सवपन द‡–िल‡ •€ भरा‚ता । •ाय •ळत‡ मा‡ मना ॥२६८॥
ध‚रत ह‹य •€ व‡षधारा । रा•षस य•ष •ि‚वा •िननर€ । •पŸ‡ पर—Ÿला नद€त€र€ । महण‹नि •लपना •र€तस‡ ॥२६९॥
•ि‚वा पावला शिववरत‡ । •€ धाडिला —िरिœानाथ‡ । स‚•Ÿ œाण‹नि †मšया य‡थ‡ । मˆतर‡य€•ारण‡ धाडिला ॥२७०॥
œयास परसनन श‚•र । तयास •ˆšा दƒ–वि•ार । šि‚तिल‡ पाहिœ‡ निरधार‡ । स‡ šि‚त€ स€म‚तिन€ ॥२७१॥
स‡ ह‹ता राœ•मार । †र‚ढला वार‚वर । निर‹प मा—‡ पर€ति•र । स€म‚तिन€ नार€स€ ॥२७२॥
नि˜ाला …शव मन‹व‡—‡ । पातला न—रा …तिश€˜र‡ । वास•€पतर ह‹ता स‚—‡ । तया पाठव€ न—रा‚त ॥२७३॥
तवा œाव‹नि वˆरिया‚स€ । ‡षŸत€ सा‚—ा वाद€यास€ । न •ता तव ब‹लास€ । स‚हार€न ब‹लाव‡ ॥२७४॥
स‡ वšन •‹नि । तवरित पावला राœभवन€ । ‰भा राह‹नि •ठ‹र वšन€ । ब‹लतस‡ न—राधिपत€स€ ॥२७५॥
šला श€˜र •Ÿ‚ब‡स€ । š‚दरा‚—दाš‡ भ‡Ÿ€स€ । त•ष•ाš‡ दरशनास€ । —‡ला ह‹ता पाताळ€ ॥२७६॥
•ालि‚द€य‡ नद€त । बडाला ह‡ •‹निया मात । तमह€ •‡ला सवाम€˜ात । राœय ˜‡तल‡ ‡‚दरस‡नाš‡ ॥२७७॥
†ता सा‚—‡न तमहा‚स€ । šाड …स‡ œर€ पराणास€ । शरण œाव‡ तयास€ । ‡‚दरस‡ना सथाप‹न€ ॥२७८॥
त•ष•ासार–ा मˆतर œ‹डला । दिधल‡ नवना—सहसतरबळा । श€˜र ला—ा šरण•मळा । š‚दरा‚—दाš‡ œाŠन€ ॥२७९॥
न •ाल माया वšना । तर€ †ताšि ˜‡त‹ पराणा । त•ष•‡ पाठविल‡ †पणा । पारिपतया•ारण‡ ह‹ ॥२८०॥
स‡ वšन •‹न€ । शतर भयाभ€त मन€ । ह€न बदधि •‡ल€ œाण‹न€ । †ता शरण रि˜ाव‡ ॥२८१॥
œर€ •र‚ बलात•ार । त•ष• •र€ल स‚हार । ल‹•ात ह‹ˆ नि‚दा फार । पराण œाˆल †पला ॥२८२॥
स‡ विšार‚नि मानस€ । बाह‡र †णित€ ‡‚दरस‡नास€ । नाना वसतर‡ †भरण‡स€ । सि‚हासन€ बˆसविला ॥२८३॥
स•ळ विनवित€ तयास€ । …पराध ˜डला †महा‚स€ । पराण रा–ा व‡—‡स€ । महण‹नि šरण€ ला—ल‡ ॥२८४॥
राया ‡‚दरस‡नास€ । त•ष•पतर सा‚—‡ तयास€ । तमšा पतर †ला परिय‡स€ । वास•€ भ‡Ÿ€ —‡ला ह‹ता ॥२८५॥
•‹नि राव स‚त‹ष€ तयास€ । †ठव‹नि …धि• दƒ–ास€ । म‚र›ा य‡व‹नि धरण€स€ । पतन€सहित पडिय‡ला ॥२८५॥
ना—•मर‡ ‰ठविल‡ तयास€ । दƒ– •ासया •राव‡ हरष€ । य‡ˆल पतर भ‡Ÿ€स€ । तवर‡ •र‹नि †ता‚š€ ॥२८६॥
म— राव …तिहरष€ । ब‹लावित म‚तरिया‚स€ । न—र शरƒ‚—ारावयास€ । निर‹प दिधला तय‡ व‡ळ€ ॥२८७॥
सा निर‹प द‡Šन । भ‡Ÿ€ नि˜ाला †पण । स•ळ दायाद सवœन । राण€वसा †दि•र‚नि ॥२८९॥
म‚तर€पर‹हितासहित । नि˜ाल‡ ल‹• समसत । •Œत• पाह‹ महणत । म‡ला पतर •ˆसा †ला ॥२९०॥
†न‚द ाला स•ळि•ा । राव मानि महाहरि–ा । पाह€न महण‡ पतरम–ा । …ति †वड€न‡ …वधारा ॥२९१॥
सव‡ वाœ‚तरया‚š‡ —œर । न—रल‹•ा स‚त‹ष थ‹र । •रितात€ œयœय•ार …ति ‰लहास •रितात€ ॥२९२॥
स‡ œाŠनि पतरास€ । भ‡Ÿ€ ाल€ रायास€ । š‚दरा‚—द पितयास€ । नमस•ार€ साषŸा‚—‡ ॥२९३॥
…ति पर‡म‡ पतरास€ । †लि‚—€ राव तवर‡स€ । सद—दित •‚ठ‡स€ । न‡तर€ सŸलया …शरधारा ॥२९४॥
पतरास€ महण‡ ‡‚दरस‡न । †लास€ बाळा माा पराण । शरमल‹ ह‹त‹ तœविण । महण‹नि सा‚—‡ दƒ– †पल‡ ॥२९५॥
मात‡त‡ †लि‚—‹न । दƒ– •र€ त€ …ति—हन । विनव€त तिय‡ स‚ब‹–‹न । मœनिमितत •षŸलिस€ ॥२९६॥
पतर नवह‡ म€ तमšा शतर । œाŠनि †पल‡ स–ारथ । तमहा द–विल‡ •€ बहत । न‡द€š स– तमहात‡ ॥२९७॥
†पण œाव‹नि पाताळ€ । राहिल‹ स–‡ श‡षाœवळ€ । तमह€ •षŸल€त बहत•ाळ€ । मœनिमितत …ह‹रातर ॥२९८॥
•ाषठासर€ …‚तƒ•रण । मा‡ …स‡ •€ सतय œाण । माताœ€व œˆस‡ म‡ण । पतरानिमितत •षŸ बहत ॥२९९॥
मातापितया‚š‡ दƒ– । œ‹ न‡ण‡ त‹šि शतम‚र– । ‰तत€रण वहावया …श•य । सतनपान • ˜ड€š‡ ॥३००॥
मात‡व€ण द‡व द‡–ा । पतरासि नाह€ विश‡–ा । •वण ‰तत€रण नवह‡ •ा । माता •‡वळ मƒडान€ ॥३०१॥
दƒ– द‡त œनन€स€ । त‹ œाय यमपरास€ । पतर नवह‡ तयाš‡ व‚श€ । सपतœनम€ दरिदर€ ॥३०२॥
स‡ मात‡सि विनव‚न€ । भ‡Ÿतस‡ त‹ भाŠबहिण€ । ‡षŸ स‹यर‡ …–िल œन€ । परधानासमव‡त ना—रि•ा ॥३०३॥
‡त•िया …वसर€ । परव‡श •‡ला न—राभ€तर€ । समार‚भ •‡ला …ति थ‹र€ । पावल‡ निœम‚दिरा ॥३०४॥
त•ष•ाš‡ पतरास€ । —Œरविल‡ सनमान‡स€ । वसतर‡ भ‚षण‡ रतन‡स€ । ‡‚दरस‡न‡ …तिपर€त€ ॥३०५॥
š‚दरा‚—द सा‚—‡ पितयास€ । त•ष• ‰प•ार विसतार‡स€ । पराण वाšविला †महास€ । दरवय दिधल‡ …पार ॥३०६॥
स‚दर वसतर‡ †भरण‡ । दिधल€ ह‹त€ त•ष•ान‡ । पिता द‡–‹नि स‚त‹षान‡ । महण‡ धनय त•ष• ॥३०७॥
निर‹प दिधला ना—पतरास€ । ब‹ळविल‡ तयास€ । भƒतय पाठविल‡ व‡—‡स€ । šितरवरमयाš‡ न—रात ॥३०८॥
राव महण‡ तय‡ व‡ळ€ । स‚न मा€ दˆव‡ †—ळ€ । तिš‡ धरमˆ वाšला बळ€ । पतर माा …वधारा ॥३०९॥
तिण‡ †राधिला श‚•र । त‡ण‡ •‚•ण šड‡ सथिर । त‡ण‡ वाšला माा •मर । सŒभा—यवत€ स‚न मा€ ॥३१०॥
महण‹नि पाठविल‡ व‡—‡स€ । लिह‹निया वरतमानास€ । šितरवरमरायास€ । ‡‚दरस‡न रायान‡ ॥३११॥
ह‡र नि˜ाल‡ सतवर€ । šितरवरमयाšिय‡ न—र€ । वयवसथा सा‚—ितल€ •सर€ । š‚दरा‚—दशभवारता ॥३१२॥
स‚त‹ष‡ राœा •‹नि द‡–ा । •रिता ाला महास–ा । दान‡ दिधल€ …पार •ा । रतन‡ भ‚षण‡ ह‡रा‚स€ ॥३१३॥
‡‚दरस‡न राœा सतवर । पनरपि •रावया वरहाड थ‹र । š‚दरा‚—द बडिवार । स‡ना ˜‡व‚नि नि˜ाला ॥३१४॥
मह‹तसाह ाला थ‹र । वरहाड •‡ल‡ धर‚धर । š‚दरा‚—द पर€ति•र । स€म‚तिन€स€ भ‡Ÿला ॥३१५॥
पाताळ€‚š€ …म‹लय वसत । पराण‡शवर€स€ …रपित । पाœिता ाला …मƒत । महान‚द परवरतला ॥३१६॥
•लपवƒ•षफळ द‡–ा । द‡व‹नि त‹षविला नाय•ा । …म‹लय वसतराभरण€ द‡–ा । दश य‹œन‡ त‡œ फा•‡ ॥३१७॥
सा ‰तसाह विवाह •‡ला । †पल‡ पर€स€ नि˜ाला । स€म‚तिन€š‡ वˆभवाला । œ‹डा नस‡ तरिभवन€ ॥३१८॥
म— œाव‹नि न—रास€ । राœय€ सथापिला पतरास€ । दहा सहसतर प‚रण वरष€ । राœय •‡ल‡ šदरा‚—द‡ ॥३१९॥
स€म‚तिन€ •र€ वरतास€ । ‰पवास स‹मवारास€ । प‚œिल‡ —Œर€हरास€ । महण‹नि पावल€ ‡षŸारथ ॥३२०॥
स‡ विšितर …स‡ वरत । महण‹नि सा‚—‡ शर€—रनाथ । • सवासिन€ महणत । …ति पर€त€ निर‚पिल‡ ॥३२१॥
स‡ •र€ व‹ †ता वरत । šड‡ •‚•ण‡ …–‚डित । •नया पतर ह‹त€ बहत । †मš‡ वा•य …वधार€ ॥३२२॥
द‚पतय विनव€ शर€—र‚स€ । तमš€ šरणस‡वा †महा‚स€ । परवित€ मन‹रथास€ । †महा वरत •ायस‡ ॥३२३॥
†मšा त‚ पराणनाय• । तœवाš‹नि न‡ण‹ †णि• । तव समरणमातर‡ …स‡ नि• । महण‹नि šरण€ ला—ल€ ॥३२४॥
शर€—र महणत€ तयास€ । †मš‡ निर‹प‡ •रा स€ । वरत †šरा स‹मवारास€ । त‡šि स‡वा †महा पाव‡ ॥३२५॥
निर‹प ˜‡Šनि शर€—र‚šा । न‡म धरिला स‹मवाराšा । भ‡Ÿ€ला—€ तयाšया । मातापिता पावल€ ॥३२६॥
•‹निया •नयापतरवारता । स‚त‹षल€ तयाš€ माता । दरवय व‡šिल‡ …परिमिता । समाराधना बराहमणा‚स€ ॥३२७॥
प‚œा •रित€ शर€—र‚स€ । †न‚द …ति मानस€ । समार‚भ दिवानिश€ । बहत •रित€ भ•त€न‡ ॥३२८॥
शापर€ व‚द‹न€ । शर€—र‚šा निर‹प ˜‡‰न€ । —‡ल€ —रामा परत‹न€ । –यात€ ाल€ šह‚ राषŸर€ ॥३२९॥
पढ‡ तया द‚पत€स€ । पाš पतर शतायष€ । ाल‡ †श€रवाद‡स€ । शर€—र‚रायाšया ॥३३०॥
परतिवरष€ दरशनास€ । द‚पत€ य‡त€ भ•त€स€ । स‡ शिषय परिय‡स€ । शर€—र‚š‡ माहातमय ॥३३१॥
स‡ शर€—रšरितर । सिदध सा‚—‡ पवितर । नामधार• …तिपर€त€ । •तस‡ …वधारा ॥३३२॥
—‚—ाधराšा •मर । सरसवत€ विनव€ —र•ि‚•र । सवाम€ माा पार‚पार । शर€नƒसि‚हसरसवत€ ॥३३३॥
सा वरदम‚रति द‡–ा । स•ळ œन तमह€ •ा । परसनन ह‹ˆल तात•ाळि•ा । न धरावा स‚द‡ह मानस€ ॥३३४॥
सा–र सवाद महणावयास€ । ‰पमा दयाव€ •ायस€ । मन—Ÿ€š‡ •‚•णास€ । †रसा •ासया पाहिœ‡ ॥३३५॥
परतय•ष पाहता दƒषŸानत‡स€ । परमाण •ासया परिय‡स€ ।–यात€ …स‡ भ‚म‚डळास€ । •€रति शर€—रयत€š€ ॥३३६॥
•ा ह‹ œन समसत । सा‚—त‹ म€ ‰ततम ह‹त । स‡वा •रिता शर€—रनाथ । तवरित ह‹य मन•ामना ॥३३७॥
…मƒताš€ †रवŸ€ । ˜ातल€ …स‡ —‹मŸ€ । पान •रा ह‹ तमह€ ˜‹Ÿ€ । धण€वर€ स•ळि• ॥३३८॥
शर€—रšरितर •ामध‡न । •ता ह‹य पतित पावन । नाम œयाš‡ •ामध‡न । त‹ šि‚तिल‡ परवित ॥३३९॥
‡ति शर€—रšरितरामƒत । स€म‚तिन€ †–यान वि–यात । प‚šतरिशत …धयायात । •थासार सा‚—ितल€ ॥३४०॥
‡ति शर€—रšरितरामƒत‡ परम•था•लपतरŒ शर€नƒसि‚हसरसवतयपा–यान‡ सिदधनामधार•स‚वाद‡ स€म‚तिनया–यान‚ नाम प‚šतरि‚श‹ऽधयायƒ
शर€—रदततातर‡यारपितमसत ।
“व€स‚–या ॥३४०॥
॥शर€—रदततातर‡यारपणमसत॥
शर€ —रद‡व दतत...!!!