Sep 19
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ à¤à¤•ोणचाळीसावा (संपूरà¥à¤£)
शà¥रीगणेशाय नमः ॥ शà¥रीसरसà¥वतà¥यै नमः ॥ शà¥रीगà¥रà¥भà¥यो नमः ॥
सिदà¥ध मà¥हणे नामधारका । पà¥ढें अपूरà¥व वरà¥तलें à¤à¤•ा । साठी वरà¥षे वांà¤à¥‡सी à¤à¤•ा । पà¥तà¥र à¤ाला परियेसा ॥१॥
आपसà¥तंब-शाखेसी । बà¥राहà¥मण à¤à¤• परियेसीं । शौनकगोतà¥र -पà¥रवरेसी । नाम तया 'सोमनाथ' ॥२॥
'गंगा' नामें तà¥याची पतà¥नी । पतिवà¥रताशिरोमणि । वेदशासà¥तà¥रें आचरणी । आपण करी परियेसा ॥३॥
वरà¥षें साठी à¤ालीं तिसी । पà¥तà¥र नाहीं तिचे कà¥शीं । वांठमà¥हणोनि खà¥यातेसी । होती तया गाणगापà¥रीं ॥४॥
पतिसेवा निरंतर । करी भकà¥तिपà¥रसà¥सर । नितà¥य नेम असे थोर । गà¥रà¥दरà¥शना येत असे ॥५॥
नीरांजन पà¥रतिदिवसीं । आणोनि करी शà¥रीगà¥रà¥सी । येणेंपरी बहà¥त दिवसीं । वरà¥तत होती परियेसा ॥६॥
à¤सें असतां वरà¥तमानीं । संतà¥षà¥à¤Ÿ à¤ाले शà¥रीगà¥रà¥मà¥नि । पृचà¥à¤›ा करिती हांसोनि । तया दà¥विजसà¥तà¥रियेसी ॥७॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी । काय अभीषà¥à¤Ÿ असे मानसीं । आणितà¥येसी पà¥रतिदिवसीं । नीरांजन परोपरी ॥८॥
तà¥à¤à¥या मनींची वासना । सांगे तà¥वरित विसà¥तारà¥न । सिदà¥धि पाववील नारायण । गौरीरमण गà¥रà¥पà¥रसादें ॥९॥
à¤à¤•ोनि शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥‡à¤‚ वचन । करी साषà¥à¤Ÿांगीं नमन । विनवीतसे कर जोडून । ' अपà¥तà¥रसà¥य लोको नासà¥ति' ॥१०॥
पà¥तà¥राविणें सà¥तà¥रियांसी । पाहों नये मà¥à¤–ासी । पापरà¥पी महादोषी । मà¥हणती मातें सà¥वामिया ॥११॥
जिचे पोटीं नाहीं बाळ । तिचा जनà¥म निरà¥फळ । वाट पाहती उभयकà¥ळ । बेचाळीस पितृलोकीं ॥१२॥
पितृ चिंतिती मनांत । मà¥हणती à¤à¤–ादी सती वंशांत । पà¥तà¥र वà¥यालिया आमà¥हां हित । तो उदà¥धरील सकळांतें ॥१३॥
पà¥तà¥राविणें जें घर । तें सदा असे अघोर । अरणà¥य नाहीं तà¥यासी दूर । 'यथारणà¥य तथा गृह' ॥१४॥
नितà¥य गंगासà¥नानासी । आपण जातà¥यें परियेसीं । घेऊनि येती बाळकांसी । समसà¥त सà¥तà¥रिया कवतà¥à¤•ें ॥१५॥
कडे घेऊनियां बाळा । खेळविताति सà¥तà¥रिया सकळा । तैसें नाहीं माà¤à¥‡ कपाळा । मंदभागà¥य असें देखा ॥१६॥
जळो माà¤à¥‡à¤‚ वकà¥षसà¥थळ । कडे घà¥यावया नाहीं बाळ । जनà¥मोनियां संसारीं निषà¥फळ । नवà¥हें पà¥रà¥ष अथवा सती ॥१७॥
पà¥तà¥रपौतà¥र असती जयांसी । परलोक साधे तयांसी । अधोगति निपà¥तà¥रिकासी । लà¥पà¥तपिंड होय सà¥वामिया ॥१८॥
आतां पà¥रे जनà¥म मज । साठी वरà¥षें जाहलीं सहज । आमà¥हां आतां वर दीजे । पà¥ढें उतà¥तम जनà¥म होय ॥१९॥
पà¥तà¥रवंती वà¥हावें आपण । अंतःकरण होय पूरà¥ण । à¤सा वर देणें मà¥हणोन । विनवीतसे तये वेळीं ॥२०॥
à¤à¤•ोनि तियेचें वचन । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती हांसोन । पà¥ढील जनà¥म जाणेल कवण । तूतें सà¥मरण कैंचें सांग ॥२१॥
नितà¥य आरति आमà¥हांसी । भकà¥तिपूरà¥वक भावेंसीं । करितां जाहलों संतोषी । कनà¥या-पà¥तà¥र होतील तà¥à¤œ ॥२२॥
इहजनà¥मीं तूतें जाण । कनà¥या पà¥तà¥र सà¥लकà¥षण । होतील निगà¥तीं मà¥हणोन । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी ॥२३॥
शà¥रीगà¥रà¥वचन à¤à¤•ोनि । पालवीं गांठी बांधी जà¥à¤žानी । विनवीतसे कर जोडूनि । à¤à¤•ा सà¥वामी कृपासिंधॠ॥२४॥
साठी वरà¥षें जनà¥मासी । जाहलीं सà¥वामी परियेसीं । होत नाहीं विटाळसी । मातें कैंचे पà¥तà¥र होती ॥२५॥
नाना वà¥रत नाना तीरà¥थ । हिंडिनà¥नलà¥यें पà¥तà¥रारà¥थ । अनेक ठायीं अशà¥वतà¥थ- । पूजा केली सà¥वामिया ॥२६॥
मज मà¥हणती सकळै जन । करीं वो अशà¥वतà¥थपà¥रदकà¥षिणा । तेणें पà¥रतील मनकामना । होतील पà¥तà¥र मà¥हणोनि ॥२७॥
अशà¥वतà¥थसेवा बहà¥à¤•ाळ । करितां माà¤ा जनà¥म गेला । विशà¥वास मà¥यां बहॠकेला । होतील पà¥तà¥र मà¥हणोनि ॥२८॥
साठी वरà¥षें येणेंपरी । कषà¥à¤Ÿ केले अपरांपरी । सेवा करितà¥यें अदà¥यापिवरी । अशà¥वतà¥थाची पà¥रदकà¥षिणा ॥२९॥
पà¥तà¥र न होती इह जनà¥मीं । पà¥ढें होतील à¤से कामीं । सेवा करितसें सà¥वामी । अशà¥वतà¥थाची परियेसा ॥३०॥
आतां सà¥वामी पà¥रसनà¥न होसी । इहजनà¥मीं पà¥तà¥र देसी । अनà¥यथा नोहे बोलासी । तà¥मचà¥या सà¥वामी नरहरी ॥३१॥
सà¥वामींनीं दिधला मातें वर । माà¤à¥‡ मनीं हा निरà¥धार । हासà¥य न करी सà¥वामी गà¥रॠ। शकà¥नगांठी बांधिली मà¥यां ॥३२॥
पà¥ढील जनà¥म-कामà¥यासी । करितà¥यें सेवा अशà¥वतà¥थासी । सà¥वामी आतांचि वर देसी । इहजनà¥मीं कनà¥या-पà¥तà¥र ॥३३॥
अशà¥वतà¥थसेवा बहॠदिवस । करितां à¤ाले मज पà¥रयास । काय देईल आमà¥हांस । अशà¥वतà¥थ सेवितà¥यें मूरà¥à¤–पणें ॥३४॥
à¤à¤•ोनि तियेचें वचन । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती हांसोन । अशà¥वतà¥थसेवा महापà¥णà¥य । वृथा नोहे परियेसा ॥३५॥
निंदा न करीं अशà¥वतà¥थासी । अनंत पà¥णà¥य परियेसीं । सेवा करीं वो आमà¥हांसरसी । तूतें पà¥तà¥र होतील ॥३६॥
आतां आमचे वाकà¥येंकरी । नितà¥य जावें संगमातीरीं । अमरजा वाहे निरंतरीं । भीमरथीसमागमांत ॥३७॥
तेथें अशà¥वतà¥थ असे गहन । जातों आमà¥ही अनà¥षà¥ठाना । सेवा करीं वो à¤à¤•मनें । आमà¥हांसहित अशà¥वतà¥थाची ॥३८॥
अशà¥वतà¥थाचें महिमान । सांगतसें परिपूरà¥ण । अशà¥वतà¥थनाम-नारायण । आमà¥à¤šा वास तेथें असे ॥३९॥
à¤à¤•ोनि शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥‡à¤‚ वचन । विनवीतसे ते अंगना । अशà¥वतà¥थवृकà¥षाचें महिमान । सà¥वामी मातें निरोपावें ॥४०॥
कैसी महिमा असे तà¥यासी । सà¥वामी सांगावें मजसी । सà¥थिर होईल माà¤à¥‡à¤‚ मानसी । सेवा करीन भकà¥तीनें ॥४१॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी । अशà¥वतà¥थवृकà¥षासी निंदा करिसी । महिमा असे अपार तà¥यासी । समसà¥त देव तेथें वसती ॥४२॥
अशà¥वतà¥थाचें महिमान । असे बà¥रहà¥मांडपà¥राणीं निरà¥पण । नारदमà¥नीस विसà¥तारोन । बà¥रहà¥मदेवानें सांगितलें ॥४३॥
बà¥रहà¥मकà¥मर नारदमà¥नि । नितà¥य गमन तà¥रिभà¥वनीं । बà¥रहà¥मयासी पà¥सोनि । आला ऋषि-आशà¥रमासी ॥४४॥
नारदातें देखोनि । अरà¥à¤˜à¥यपादà¥य देवोनि । पूजा केली उपचारोनि । पà¥सते à¤ाले तयेवेळीं ॥४५॥
ऋषि मà¥हणती नारदासी । विनंति à¤à¤• परियेसीं । अशà¥वतà¥थमहिमा असे कैसी । विसà¥तारावें सà¥वामिया ॥४६॥
ऋषिवचन à¤à¤•ोनि । सांगता जाहला नारदमà¥नि । गेलों होतों आजिचे दिनीं । बà¥रहà¥मलोकीं हिंडत ॥४७॥
आपण पà¥से सà¥वभावेंसीं । अशà¥वतà¥थमहिमा असे कैसी । समसà¥त मानिती तयासी । विषà¥णà¥सà¥वरà¥प मà¥हणोनियां ॥४८॥
à¤सा वृकà¥ष असे जरी । सेवा करणें कवणेपरी । कैसा महिमा सविसà¥तारीं । निरोपावें सà¥वामिया ॥४९॥
बà¥रहà¥मा सांगे आमà¥हांसी । अशà¥वतà¥थमà¥ळीं आपण वासी । मधà¥यें वास हà¥रà¥षीकेशी । अगà¥रीं रà¥दà¥र वसे जाणा ॥५०॥
शाखापलà¥लवीं अधिषà¥ठानीं । दकà¥षिण शाखे शूलपाणि । पशà¥à¤šिम शाखे विषà¥णॠनिरà¥à¤—à¥णी । आपण उतà¥तरे वसतसें ॥५१॥
इंदà¥रादि देव परियेसीं । वसती पूरà¥वशाखेसी । इतà¥यादि देव अहरà¥निशीं । समसà¥त शाखेसी वसती जाणा ॥५२॥
गोबà¥राहà¥मण समसà¥त ऋषि । वेदादि यजà¥à¤ž परियेसीं । समसà¥त मूळांकà¥रेसी । असती देखा निरंतर ॥५३॥
समसà¥त नदीतीरà¥थें देखा । सपà¥त-सागर लवणादिका । वसती जाणा पूरà¥व शाखा । à¤सा अशà¥वतà¥थ वृकà¥ष जाणा ॥५४॥
अ-कारशबà¥द मूळसà¥थान । सà¥à¤•ंध शाखा उ-कार जाण । फळ पà¥षà¥प म-कारवरà¥ण । अशà¥वतà¥थमà¥à¤– अगà¥निकोणीं असे ॥५५॥
à¤à¤•ादश रà¥दà¥रादिक । अषà¥à¤Ÿ वसॠआहेत जे का । जे सà¥थानीं तà¥रैमूरà¥तिका । समसà¥त देव तेथें वसती ॥५६॥
à¤सा अशà¥वतà¥थनारायण । महिमा वरà¥णावया शकà¥त कवण । कलà¥पवृकà¥ष याचि कारण । बà¥रहà¥मा मà¥हणे नारदासी ॥५७॥
नारद सांगे ऋषेशà¥वरांसी । तà¥रयमूरà¥ति वास जà¥या वृकà¥षाशीं । काय महिमा सांगों तà¥यासी । भजतां काय सिदà¥धि नोहे ? ॥५८॥
à¤सें à¤à¤•ोनि समसà¥त ऋषि । विनविताति नारदासी । आचारावया विधि कैसी । कवणें रीतीनें भजावें ॥५९॥
पूरà¥वीं आमà¥हीं à¤à¤•े दिवसीं । पà¥सिलें होतें आथरà¥वणासी । तà¥याणें सांगितलें आमà¥हांसी । अशà¥वतà¥थसेवा à¤à¤• रीतीं ॥६०॥
तूं नारद बà¥रहà¥मऋषि । समसà¥त धरà¥म ओळखसी । विसà¥तार करोनि आमà¥हांसी । विधिपूरà¥वक निरोपावें ॥६१॥
नारद मà¥हणे मà¥निवरा । तà¥या वà¥रताचिया विसà¥तारा । सांगेन à¤à¤•ा ततà¥परा । विधान असे बà¥रहà¥मवचनीं ॥६२॥
आषाढ-पौष-चैतà¥रमासीं । असà¥तंगत गà¥रà¥शà¥à¤•à¥रेसीं । चंदà¥रबळ नसते दिवसीं । करà¥à¤‚ नये पà¥रारंभ ॥६३॥
यावà¥यतिरिकà¥त आणिक मासीं । बरवे पाहोनियां दिवसीं । पà¥रारंभ करावा उपवासीं । शà¥à¤šिरà¥भूत होऊनि ॥६४॥
भानà¥भौमवारेसीं । आतळूं नये अशà¥वतà¥थासी । भृगà¥वारीं संकà¥रांतिदिवसीं । सà¥परà¥शूं नये परियेसा ॥६५॥
संधिरातà¥रीं रिकà¥तातिथीं । परà¥वणीसी वà¥यतीपातीं । दà¥रà¥दिनादि वैधृतीं । अपराणà¥हसमयीं सà¥परà¥शूं नये ॥६६॥
अनृत-दà¥यूतकरà¥मभेषीं । निंदा-पाखांड-वरà¥à¤œà¥‡सीं । पà¥रातरà¥मौनी होवोनि हरà¥षीं । आरंभावें परियेसा ॥६७॥
सचैल सà¥नान करà¥नि । निरà¥मळ वसà¥तà¥र नेसोनि । वृकà¥षाखालीं जाऊनि । गोमयलिपà¥त करावें ॥६८॥
सà¥वसà¥तिकादि शंखपदà¥मेसीं । घालावी रंगमाळा परियेसीं । पंचवरà¥ण चूरà¥णेसीं । भरावें तेथें पदà¥मांत ॥६९॥
मागà¥ती सà¥नान करà¥नि । शà¥वेत वसà¥तà¥र नेसोनि । गंगा यमà¥ना कलश दोनी । आणोनि ठेवणें पदà¥मांवरी ॥७०॥
पूजा करावी कलशांसी । पà¥णà¥याहवाचनकरà¥मेंसीं । संकलà¥पावें विधींसीं । कामà¥यारà¥थ आपà¥लें उचà¥à¤šारावें ॥७१॥
मग कलश घेवोनि । सात वेळां उदक आणोनि । सà¥नपन करावें जाणोनि । अशà¥वतà¥थ वृकà¥षासी अवधारा ॥७२॥
पà¥नरपि करà¥नियां सà¥नान । मग करावें वृकà¥षपूजन । पà¥रà¥षसूकà¥त मà¥हणोन । पूजा करावी षोडशोपचारें ॥७३॥
मनीं धà¥यावी विषà¥णà¥मूरà¥ति । अषà¥à¤Ÿभà¥à¤œा आहेति खà¥याती । शंख-चकà¥र-वरद-हसà¥तीं । अभय-हसà¥त असे जाणा ॥७४॥
खडà¥à¤—-खेटक à¤à¤•े करीं । धनà¥षà¥य-बाण सविसà¥तारीं । अषà¥à¤Ÿभà¥à¤œà¥€ येणेंपरी । धà¥यावा विषà¥णॠनारायण ॥७५॥
पीतांबर पांघरà¥ण । सदा लकà¥षà¥मी-सनà¥निधान । à¤सी मूरà¥ति धà¥याऊन । पूजा करणें वृकà¥षासी ॥७६॥
तà¥रैमूरà¥तीचें असें सà¥थान । शिवशकà¥तीविणें नाहीं जाण । समसà¥तांतें आवाहनोन । षोडशोपचारें पूजावें ॥७७॥
वसà¥तà¥रें अथवा सà¥तेसीं । वेषà¥à¤Ÿावें तया वृकà¥षासी । पà¥नरपि संकलà¥पेसीं । पà¥रदकà¥षिणा करावà¥या ॥७८॥
मनसा-वाचा-करà¥मणेसीं । भकà¥तिपूरà¥वक भावेंसीं । पà¥रदकà¥षिणा करावà¥या हरà¥षीं । पà¥रà¥षसूकà¥त मà¥हणत देखा ॥७९॥
अथवा सहसà¥तà¥रनामेंसीं । करावà¥या पà¥रदकà¥षिणा हरà¥षीं । अथवा करावà¥या मौनà¥येंसीं । तà¥याचें फळ अमित असे ॥८०॥
चाले जैसी सà¥तà¥री गरà¥भिणी । उदककà¥à¤‚भ घेउनी । तैसे मंद गतींनीं । पà¥रदकà¥षिणा करावà¥या शà¥दà¥धभावें ॥८१॥
पदोपदीं अशà¥वमेध । पà¥णà¥य जोडे फळपà¥रद । पà¥रदकà¥षिणासमापà¥तमधà¥य । नमसà¥à¤•ार करावा ॥८२॥
बà¥रहà¥महतà¥यादि पापांसी । पà¥रायशà¥à¤šितà¥त नाहीं परियेसीं । पà¥रदकà¥षिणा दà¥विलकà¥षांसीं । बà¥रहà¥महतà¥या पाप जाय ॥८३॥
तà¥रिमूरà¥ति वसती जया सà¥थानीं । फल काय सांगूं पà¥रदकà¥षिणीं । समसà¥त पापा होय धà¥णी । गà¥रà¥तलà¥पादि पाप जाय ॥८४॥
नाना वà¥याधि हरती दोष । पà¥रदकà¥षिणा करितां होय सà¥रस । कोटि ऋण असे जà¥यास । परिहरत परियेसा ॥८५॥
जनà¥म मृतà¥यॠजरा जाती । संसारभय नाश होती । गà¥रहदोष बाधों न शकती । सहसà¥तà¥र पà¥रदकà¥षिणा केलिया ॥८६॥
पà¥तà¥रकामà¥य असे जà¥यासी । तà¥यातें फल होय भरंवसीं । मनोवाकà¥à¤•ायकरà¥मेंसीं । à¤à¤•ोभावें करावें ॥८७॥
चतà¥रà¥विध पà¥रà¥षारà¥थ । देता होय तो अशà¥वतà¥थ । पà¥तà¥रकामà¥य होय तà¥वरित । न करा अनà¥मान ऋषी हो ॥८८॥
शनिवारीं वृकà¥ष धरोनि । जपावें मृतà¥यà¥à¤‚जय-मंतà¥रानीं । काळमृतà¥यॠजिंकोनि । राहती नर अवधारा ॥८९॥
तà¥यासी अपमृतà¥यॠन बाधती । पूरà¥णायà¥षी होती निशà¥à¤šितीं । शनिगà¥रह न पीडिती । पà¥रारà¥थावें अशà¥वतà¥थासी ॥९०॥
शनिनाम घेवोनि । उचà¥à¤šारावें आपà¥ले जिवà¥हेनीं । बभà¥रà¥-पिंगळ मà¥हणोनि । कोणसà¥थ-कृषà¥ण मà¥हणावें ॥९१॥
अंतक-यम-महारौदà¥री । मंद-शनैशà¥वर-सौरि । जप करावा येणेंपरी । शनिपीडा न होय ॥९२॥
à¤सें दृढ करोनि मना । अशà¥वतà¥थ सेवितां होय कामना । पà¥तà¥रकामà¥य ततà¥à¤•à¥षणा । होय निरà¥तें अवधारा ॥९३॥
अमावसà¥या-गà¥रà¥वारेंसी । अशà¥वतà¥थछाया-जळेंसीं । सà¥नान करितां नरासी । बà¥रहà¥महतà¥या पाप जाय ॥९४॥
अशà¥वतà¥थतळीं बà¥राहà¥मणासी । अनà¥न देतां à¤à¤•ासी । कोटि बà¥राहà¥मणां परियेसीं । भोजन दिलà¥हें फळ असे ॥९५॥
अशà¥वतà¥थतळीं बैसोन । à¤à¤•दां मंतà¥र जपतां कà¥षण । फळें होतील अनेकगà¥ण । वेदपठण केलियाचें ॥९६॥
नर à¤à¤–ादा अशà¥वतà¥थासीं । सà¥थापना करी भकà¥तींसीं । आपà¥ले पितृ-बेचाळिसी । सà¥वरà¥à¤—ीं सà¥थापी परियेसा ॥९७॥
छेदितां अशà¥वतà¥थवृकà¥षासी । महापाप परियेसीं । पितृसहित नरकासी । जाय देखा तो नर ॥९८॥
अशà¥वतà¥थातळीं बैसोन । होम करितां महायजà¥à¤ž । अकà¥षय सà¥à¤•ृत असे जाण । पà¥तà¥रकामà¥य तà¥वरित होय ॥९९॥
à¤सा अशà¥वतà¥थमहिमा । नारदापà¥रति सांगे बà¥रहà¥मा । मà¥हणोनि à¤à¤•ती ऋषिसà¥तोम । तया नारदापासोनि ॥१००॥
नारद मà¥हणे ऋषेशà¥वरासी । पà¥रदकà¥षिणेचà¥या दहावे अंशीं । हवन करावें विशेषीं । आगमोकà¥त विधानपूरà¥वक ॥१०१॥
हवनाचे दहावे अंशीं । बà¥राहà¥मणभोजन करावें हरà¥षीं । बà¥रहà¥मचरà¥य हविषà¥यानà¥नेंसीं । वà¥रत आपण करावें ॥१०२॥
येणेंपरी आचरोन । मग करावें उदà¥यापन । शकà¥तà¥यनà¥सार सौवरà¥ण । अशà¥वतà¥थवृकà¥ष करावा ॥१०३॥
तो दà¥यावा बà¥राहà¥मणासी । विधिपूरà¥वक परियेसीं । शà¥वेतधेनॠसवतà¥सेंसीं । बà¥राहà¥मणातें दान दà¥यावी ॥१०४॥
वृकà¥षातळीं तिळराशी । करावी यथानà¥शकà¥तीसीं । शà¥वेतवसà¥तà¥र à¤ांकोनि हरà¥षीं । सà¥à¤•à¥षीण बà¥राहà¥मणासी दान दà¥यावें ॥१०५॥
à¤सें अशà¥वतà¥थविधान । सांगे नारद ऋषिजना । येणेंपरी आचरोन । सकळाभीषà¥à¤Ÿ लाधले ॥१०६॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती वांठसतीसी । अशà¥वतà¥थमहिमा आहे à¤सी । भावभकà¥ति असे जà¥यासी । तà¥यातें होय फलशà¥रà¥ति ॥१०७॥
आचार करीं वो येणेंपरी । संशय अंतःकरणीं न धरीं । वृकà¥ष असे भीमातीरीं । जेथें अमरजासंगम ॥१०८॥
तेंचि आमà¥à¤šà¥‡à¤‚ असे सà¥थान । सेवा करीं वो à¤à¤•ोमनें । होईल तà¥à¤à¥€ मनकामना । कनà¥या पà¥तà¥र तà¥à¤œ होतील ॥१०९॥
à¤à¤•ोनि शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥‡à¤‚ वचन । नमन करी ते अंगना । विनवीतसे कर जोडूनि । भावभकà¥तीकरोनियां ॥११०॥
आपण वांठवरà¥षें साठी । कैंचे पà¥तà¥र आपà¥ले पोटीं । वाकà¥य असे तà¥मचें शेवटीं । मà¥हणोनि आपण अंगीकारीन ॥१११॥
गà¥रà¥वाकà¥य मà¥हणजे कामधेनॠ। à¤सें बोलती वेदपà¥राण । आतां नाहीं अनà¥मान । करीन सेवा सà¥वामिया ॥११२॥
चाड नाहीं अशà¥वतà¥थासी । निरà¥धार तà¥मचे बोलासी । सेवा करीन तà¥मची à¤सी । मà¥हणोनि चरणीं लागली ॥११३॥
à¤सा निरोप घेवोनि । जावोनि वनिता संगमसà¥थानीं । षटà¥à¤•ूलांत नà¥हाऊनि । सेवा करी अशà¥वतà¥थाची ॥११४॥
शà¥रीगà¥रà¥निरोप जेणेंपरी । तैसी सेवा करी ते नारी । येणेंपरी तीन रातà¥रीं । आराधिलें परियेसा ॥११५॥
शà¥रीगà¥रà¥सहित अशà¥वतà¥थासी । पूजा करितां तिसरे दिवसीं । सà¥वपà¥न जाहलें तियेसी । सांगेन à¤à¤•ा à¤à¤•चितà¥तें ॥११६॥
सà¥वपà¥नामधà¥यें विपà¥र à¤à¤• । येवोनि देतो तिसी भाक । कामà¥य à¤ालें तà¥à¤à¥‡à¤‚ à¤à¤• । सांगेन à¤à¤• करीं मà¥हणे ॥११७॥
जाऊनि गाणगापà¥रांत । तेथें असे शà¥रीगà¥रà¥नाथ । पà¥रदकà¥षिणा करीं हो सात । नमन करीं तूं भकà¥तींसीं ॥११८॥
जें काय देतील तà¥à¤œसी । भकà¥षण करीं वो वेगेंसीं । निरà¥धार धरà¥नि मानसीं । तà¥वरित जावें मà¥हणे विपà¥र ॥११९॥
à¤सें देखोनि सà¥षà¥पà¥तींत । सवेंचि à¤ाली ते जागृत । कलà¥पवृकà¥ष असे अशà¥वतà¥थ । कलà¥पिलें फळ तà¥वरित होय ॥१२०॥
सेवा करà¥नि चवथे दिवशीं । आली आपण मठासी । पà¥रदकà¥षिणा करà¥नि हरà¥षीं । नमन केलें तये वेळीं ॥१२१॥
हांसोनियां शà¥रीगà¥रà¥मà¥नि । फळें देती तिसी दोनी । भकà¥षण करीं वो संतोषोनि । कामà¥य à¤ालें आतां तà¥à¤à¥‡à¤‚ ॥१२२॥
भोजन करीं वो तूं आतां तà¥वरित । कामà¥य होईल तà¥à¤à¥‡à¤‚ सतà¥य । कनà¥या-पà¥तà¥र दोघे तूतें । दिलà¥हे आजि परियेसा ॥१२३॥
पारणें करोनि विधीसीं । मग भकà¥षावें या फलांसी । दान दà¥यावें बà¥राहà¥मणांसी । जें काय पूरà¥वीं निरोपिलें ॥१२४॥
वà¥रत संपूरà¥ण करोनि । केलें दान ते भामिनीं । तेचि दिवशीं असà¥तमानी । à¤ाली आपण विटाळशी ॥१२५॥
मौन दिवस तीनवरी । भोजन करी हिरवे खापरीं । शà¥वेत वसà¥तà¥र नेसोनि नारी । कवणाकडे न पाहेचि ॥१२६॥
येणेंपरी तिनà¥ही निशी । कà¥रमिलà¥या नारीनें परियेसीं । सà¥सà¥नात होवोनि चवथे दिवशीं । आली शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥‡ दरà¥शना ॥१२७॥
पतीसमवेत येऊनि । पूजा करी ती à¤à¤•ागà¥रमनीं । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती संतोषोनि । पà¥तà¥रवंती वà¥हावें तà¥मà¥हीं ॥१२८॥
à¤सें नमूनि शà¥रीगà¥रà¥सी । आली आपà¥लà¥या मंदिरासी । ऋतॠदिधला पांचवे दिवसीं । मà¥हणोनि कनà¥या परियेसा ॥१२९॥
येणेंपरी ते नारी । जाहली à¤à¤•ा गरोदरी । गà¥राम सकळ विसà¥मय करी । काय नवल मà¥हणतसे ॥१३०॥
मà¥हणती पहा नवल वरà¥तलें । वांà¤à¥‡सी गरà¥भधारण केवीं à¤ालें । सोमनाथ विपà¥र भले । करीतसे आनंद ॥१३१॥
सातवे मासीं ओटी भरिती । अकà¥षय वाणें ओंवाळिती । शà¥रीगà¥रà¥सी विनोदावरी पà¥रीति । वाणें देवविती कौतà¥à¤•ें ॥१३२॥
आठवे मासीं तो बà¥राहà¥मण । करी सीमंतविधान । गà¥रà¥निरोपें संतोषोन । देती वाणें गà¥रामांत ॥१३३॥
अभिनव करिती सकळही जन । मà¥हणती वांà¤à¥‡सी गरà¥भधारण । पांढरे केश मà¥हातारपण वाणें देती कौतà¥à¤•ें ॥१३४॥
à¤à¤• मà¥हणती शà¥रीगà¥रà¥पà¥रसाद । शà¥रीनृसिंहमूरà¥ति भकà¥तवरद । तà¥याची सेवा करितां आनंद । लाधे चारी पà¥रà¥षारà¥थ ॥१३५॥
तà¥रैमूरà¥तींचा अवतार । à¤ाला नृसिंहसरसà¥वती नर । भकà¥तजनां मनोहर पà¥रगटला भूमंडळीं ॥१३६॥
à¤सें नानापरी देखा । सà¥तोतà¥र करिती गà¥रà¥नायका । वाणें देत ते बालिका । अतà¥योलà¥हास तिचà¥या मनीं ॥१३७॥
वाणें देऊनि समसà¥तांसी । येऊनि नमी ती शà¥रीगà¥रà¥सी । भकà¥तवतà¥सल परियेसीं । अशीरà¥वचन देतसे ॥१३८॥
संतोषोनि विपà¥रवनिता । करी साषà¥à¤Ÿांग दंडवता । नानापरी सà¥तोतà¥र करितां । विनवीतसे परियेसा ॥१३९॥
जय जया परमपà¥रà¥षा । तूंचि बà¥रहà¥मा विषà¥णà¥महेशा । तà¥à¤à¥‡à¤‚ वाकà¥य जाहलें परीस । सà¥वरà¥ण केला माà¤ा देह ॥१४०॥
तूं तारावया विशà¥वासी । मà¥हणोनि भूमीं अवतरलासी । तà¥रैमूरà¥ति तूंचि होसी । अनà¥यथा नवà¥हे सà¥वामिया ॥१४१॥
तà¥à¤à¥€ सà¥तà¥ति करावयासी । अशकà¥य आपà¥ले जिवà¥हेसी । अपार तà¥à¤à¥या महिमेसी । नाहीं सामà¥य कृपासिंधॠ॥१४२॥
येणेंपरी सà¥तोतà¥र करà¥नि । शà¥रीगà¥रà¥à¤šरण वंदूनि । गेली निरोप घेऊनि । आपà¥ले गृहा परियेसा ॥१४३॥
à¤से नवमास कà¥रमोनि । पà¥रसूत जाहली शà¥भदिनीं । समसà¥त जà¥योतिषी येवोनि । वरà¥तविती जातकातें ॥१४४॥
जà¥योतिषी मà¥हणती तये वेळीं । होईल कनà¥या मन निरà¥मळी । अषà¥à¤Ÿपà¥तà¥रा वाढेल कà¥ळी । पà¥तà¥रपौतà¥रीं नांदेल ॥१४५॥
येणेंपरी जà¥योतिषीं । जातक वरà¥तविलें परियेसीं । सोमनाथ आनंदेंसीं । दानधरà¥म करिता जाहला ॥१४६॥
दहा दिवस कà¥रमोनि । सà¥सà¥नात à¤ाली ते भामिनी । कडिये बाळक घेवोनि । आली शà¥रीगà¥रà¥दरà¥शनासी ॥१४७॥
बाळक आणोनि भकà¥तींसीं । ठेविलें शà¥रीगà¥रà¥à¤šरणापाशीं । नमन करी साषà¥à¤Ÿांगेंसीं । à¤à¤•भावेंकरोनियां ॥१४८॥
आशà¥वासोनि शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति । उठीं बाळे पà¥तà¥रवंती । बहà¥तपरी संतोषविती । पà¥रेमभावेंकरोनियां ॥१४९॥
उठोनि विनवी ती शà¥रीगà¥रà¥सी । पà¥तà¥र नाहीं आमà¥à¤šà¥‡ कà¥शीं । सरसà¥वती आली घरासी । बोल आपà¥ला सांभाळावा ॥१५०॥
à¤à¤•ोनि तियेचें वचन । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती हांसोन । न करीं मनीं अनमान । तूतें पà¥तà¥र होईल ॥१५१॥
मà¥हणोनि तिये कà¥मारीसी । कडिये घेती पà¥रीतींसीं । सांगताति समसà¥तांसी । तये कनà¥येचें लकà¥षण ॥१५२॥
पà¥तà¥र होतील बहॠइसी । होईल आपण शतायà¥षी । पà¥तà¥राचे पौतà¥र नयनेंसीं । पाहील आपण अहेवपणें ॥१५३॥
होईल इसी जà¥à¤žानी पति । तà¥यातें चारी वेद येती । अषà¥à¤Ÿà¥ˆशà¥à¤šरà¥यें नांदती । पà¥रखà¥यात होवोनि भूमंडळीं ॥१५४॥
आपण होईल पतिवà¥रता । पà¥णà¥यशील धरà¥मरता । इची खà¥याति होईल बहà¥ता । समसà¥ता इसी वंदिती ॥१५५॥
दकà¥षिणदेशीं महाराजा । येईल इचे दरà¥शनकाजा । आणिक पà¥तà¥र होईल तà¥à¤œ । मà¥हणोनि शà¥रीगà¥रॠबोलती ॥१५६॥
येणेंपरी शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति । कनà¥यालकà¥षण सांगती । विपà¥रवनिता विनयवृतà¥तीं । मà¥हणे पà¥तà¥र वà¥हावा मज ॥१५७॥
शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तियेसी । पà¥तà¥र वà¥हावा तà¥à¤œ कैसी । योगà¥य पाहिजे वरà¥षें तीसी । अथवा शतायà¥षी मूरà¥à¤– पैं ॥१५८॥
à¤à¤•ोनि शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥या वचना । विनवीतसे ते अंगना । योगà¥य पाहिजे पà¥तà¥र आपणा । तयासी पांच पà¥तà¥र वà¥हावे ॥१५९॥
भकà¥तवतà¥सल शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ति । वर देती तेणें रीतीं । संतोषोनि घरा जाती । महानंद दंपतीसी ॥१६०॥
पà¥ढें तिसी पà¥तà¥र à¤ाला । वेदशासà¥तà¥रीं विखà¥यात भला । पांच पà¥तà¥र तो लाधला । नामकरणी शà¥रीगà¥रà¥à¤šा ॥१६१॥
कनà¥यालकà¥षण शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ती । निरोपिलें होतें जेणें रीतीं । पà¥रखà¥यात à¤ाली सरसà¥वती । महानंद पà¥रवरà¥तला ॥१६२॥
यजà¥à¤ž करी तिचा पति । पà¥रखà¥यात नाम 'दीकà¥षिती' । चहूं राषà¥à¤Ÿà¥रीं तà¥याची खà¥याती । मà¥हणोनि सांगे सिदà¥धमà¥नि ॥१६३॥
साठी वरà¥षें वांà¤à¥‡सी । पà¥तà¥र जाहला परियेसीं । सिदà¥ध मà¥हणे नामधारकासी । à¤सी कृपा शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥€ ॥१६४॥
निरà¥धार असे जà¥याचे मनीं । तà¥यासी वर देती ततà¥à¤•à¥षणीं । à¤à¤•ोभावें याकारणीं । भकà¥ति करावी शà¥रीगà¥रà¥à¤šà¥€ ॥१६५॥
मà¥हणोनि सरसà¥वती-गंगाधर । सांगे गà¥रà¥à¤šरितà¥रविसà¥तार । भजा भजा हो शà¥रीगà¥रॠ। सकळाभीषà¥à¤Ÿ लाधे तà¥मà¥हां ॥१६६॥
जो भजेल शà¥रीगà¥रà¥सी । à¤à¤•ोभावें भकà¥तींसीं । तà¥यासी दैनà¥य कायसी । जें जें मागेल तें देईल सतà¥य ॥१६७॥
गà¥रà¥भकà¥ति मà¥हणजे कामधेनॠ। अंतःकरणीं नको अनà¥मानॠ। जें जें इचà¥à¤›à¥€त भकà¥तजनॠ। समसà¥त देईल परियेसा ॥१६८॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रामृते परमकथाकलà¥पतरौ शà¥रीनृसिंहसरसà¥वतà¥यà¥पाखà¥याने सिदà¥धनामधारकसंवादे वृदà¥धवंधà¥यासंतानपà¥रापà¥ति नाम à¤à¤•ोनचतà¥वारिंशतà¥तमोऽधà¥यायः
शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पितमसà¥तॠ।
ओवीसंखà¥या ॥१६८॥
॥शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पणमसà¥तà¥॥
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
