Nov 21
शà¥à¤°à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ अठà¥à¤ ेचाळीसावा(संपूरà¥à¤£)
शà¥रीगणेशाय नमः ॥
सिदà¥ध मà¥हणे नामधारकासी । अपूरà¥व à¤ालें परियेसीं । गà¥रà¥à¤šरितà¥र विसà¥तारेंसी । सांगतां संतोष होतसे ॥१॥
गाणगापà¥रीं असतां गà¥रॠ। खà¥याति à¤ाली अपरंपारॠ। भकà¥त होता à¤à¤• शूदà¥रू । तयाची कथा à¤à¤• पां ॥२॥
शà¥रीगà¥रॠनितà¥य संगमासी । जात असता अनà¥षà¥ठानासी । मारà¥à¤—ी तो शूदà¥र परियेसीं । आपà¥ले शेतीं उभा असे ॥३॥
शà¥रीगà¥रà¥तें नितà¥य देखोनि । धावत येऊनि शेतांतूनी । आपण साषà¥à¤Ÿांगीं नमोनि । पà¥नरपि जात आपà¥ले सà¥थाना ॥४॥
माधà¥यानà¥हकाळीं मठासी येता । पà¥नरपि चरणीं ठेवी माथा । à¤से कितीà¤à¤• दिवस होतां । शूदà¥राची भकà¥ति वाढली ॥५॥
शà¥रीगà¥रॠतयासी न बोलती । नमन केलिया उभे असती । येणें विधीं बहॠकाळ कà¥रमिती । आला शूदà¥र नमसà¥à¤•ारा ॥६॥
नमसà¥à¤•ारितां शूदà¥रासी शà¥रीगà¥रॠपà¥सती संतोषीं । कां गा नितà¥य तूं कषà¥à¤Ÿतोसी । नमन करिसी येऊनिया ॥७॥
तà¥à¤à¥‡ मनीं काय वासना । सांग तà¥वरित आमà¥हां जाणा । शूदà¥र मà¥हणे आवड मना । शेत अधिक पिकावें ॥८॥
तयासी पà¥सती गà¥रà¥नाथ । काय पेरिलें शेतांत । शूदà¥र मà¥हणे यावनाळ बहà¥त । पीक आलें तà¥à¤à¥‡ धरà¥मीं ॥९॥
नमसà¥à¤•ारितां तà¥मà¥हां नितà¥य । पीक आलें असे अतà¥यंत । पोटरीं येतील तà¥वरित । आतां तà¥à¤à¥‡नि धरà¥मीं जेवूं ॥१०॥
सà¥वामी यावें शेतापासीं । पहावें अमृतदृषà¥à¤Ÿà¥€à¤‚सी । तूं समसà¥तां पà¥रतिपाळिसी । शूदà¥र मà¥हणोनि न उपेकà¥षावें ॥११॥
शà¥रीगà¥रॠगेले शेतापासीं । पाहूनि मà¥हणती तà¥या शूदà¥रासी । सांगेन à¤à¤• à¤à¤•सी । विशà¥वास होईल बोलाचा ॥१२॥
जें सांगेन मी तà¥à¤œसी । जरी भकà¥तीनें अंगिकारिसी । तरीच सांगूं परियेसीं । à¤à¤•भावें तà¥वां करावें ॥१३॥
शूदà¥र विनवी सà¥वामियासी । गà¥रà¥वाकà¥य कारण आमà¥हांसी । दà¥सरा भाव आमà¥हांसी । नाहीं सà¥वामी मà¥हणे तो ॥१४॥
मग निरोपिती शà¥रीगà¥रॠतयासी । आमà¥ही जातों संगमासी । परतोनि येऊं मधà¥यानà¥हासी । तंव कापावें सरà¥व पीक ॥१५॥
à¤सें सांगोनि शूदà¥रासी । शà¥रीगà¥रॠगेले संगमासी । शूदà¥र विचारी मानसीं । गà¥रà¥वाकà¥य आपणा कारण ॥१६॥
शीघà¥र आला गà¥रामांत । अधिकारियासी विनवीत । खंडोनि दà¥यावें मला शेत । गत संवतà¥सरापà¥रमाणें धानà¥य देईन ॥१७॥
अधिकारी मà¥हणती तयासी । पीक à¤ालें असे बहà¥वसीं । या कारणें उकà¥तें मागसी । अंगिकार न करिती ॥१८॥
नाना पà¥रकारें विनवी तà¥यांसी । दà¥विगà¥ण देईन गतसंवतà¥सरेसी । अंगिकारिलें संतोषीं । वचनपतà¥र लिहून घेती ॥१९॥
आपण अभयपतà¥र घेऊनि । लोक मिळवोनि ततà¥à¤•à¥षणीं । गेला शेतांत संतोषोनि । मà¥हणे कापा तयासी ॥२०॥
कापूं लागतां शेतासी । सà¥तà¥री-पà¥तà¥र वरà¥à¤œिती तयासी । पाषाण घेऊनि सà¥तà¥रियेसी । मारà¥à¤‚ आला तो शूदà¥र ॥२१॥
पà¥तà¥रातें मांरी येणेंपरी । पळत आले गांवाभीतरीं । आड पडतां राजदà¥वारीं । पिसें लागलें पतीसी ॥२२॥
पीक असे बहà¥वसी । कापून टाकितो मूरà¥à¤–पणेंसी । वरà¥à¤œितां पहा आमà¥हांसी । पाषाणघाईं मारिलें ॥२३॥
संनà¥याशाचें माहातà¥मà¥य वाचें बोले । पीक सरà¥व कोमळ कापिलें । आमà¥à¤šà¥‡à¤‚ जीवितà¥व भाणास गेलें । आणिक भकà¥षितों à¤à¤• मास आमà¥ही ॥२४॥
अधिकारी मà¥हणती तयासी । कापी ना का आपà¥लà¥या शेतासी । पतà¥र असे आमà¥हांपासीं । गतसंवतà¥सरा दà¥विगà¥ण धानà¥य दà¥यावें ॥२५॥
वरà¥à¤œावया माणसें पाठविती । शूदà¥र न à¤à¤•े कवणे गतीं । शूदà¥र मà¥हणे अधिकारी भीतीं । पेवीचे कण आतां देईन ॥२६॥
दूत सांगती अधिकारियासी । आमà¥हीं सांगितलें शूदà¥रासी । सांगोनि पाठविलें तà¥मà¥हांसी । विनोद असे परियेसा ॥२७॥
जरी भितील अधिकारी । तरी देईन आतांचि घरीं । गà¥रें बांधीन तयांचे दà¥वारीं । पतà¥र आपण दिलें असे ॥२८॥
दूत सांगती à¤शा रीतीं । पà¥ढें वरà¥तली काय सà¥थिति । राजा अधिकारी तयापà¥रती । काय उतà¥तर बोलतसे ॥२९॥
अधिकारी मà¥हणती तयासी । आमà¥हां चिंता कायसी । पेव ठाउकें आहे आमà¥हांसी । धानà¥य आहे अपार ॥३०॥
इतà¥à¤•ें होतां शूदà¥रें देखा । पीक कापिलें मनःपूरà¥वका । उभा असे मारà¥à¤—ीं à¤à¤•ा । शà¥रीगà¥रॠआले परतोनि ॥३१॥
नमन करोनि शà¥रीगà¥रà¥सी । शेत दाखविलें कापिलें à¤सी । शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती तयासी । वायां कापिलें मà¥हणोनि ॥३२॥
विनोदें तà¥à¤œ सांगितलें । तà¥वां निरà¥धारें कापलें । शूदà¥र मà¥हणे तà¥मचें वाकà¥य भलें । तेंचि मज कामधेनॠ॥३३॥
à¤सें à¤à¤•ोनि शà¥रीगà¥रॠमà¥हणती । निरà¥धार असे तà¥à¤à¥‡ चितà¥तीं । होईल अतà¥यंत फळपà¥रापà¥ति । चिंता न करीं मानसीं ॥३४॥
à¤सें सांगोनि शà¥रीगà¥रà¥नाथ । आले आपण गà¥रामांत । सवें शूदà¥र असे येत । आपà¥ले घरापà¥रती गेला ॥३५॥
पà¥सावया येती समसà¥त । तयाचे घरीं होतो आकांत । सà¥तà¥री-पà¥तà¥र सरà¥व रà¥दन करीत । मà¥हणती आपà¥ला गà¥रास गेला ॥३६॥
शूदà¥र समसà¥तांतें संबोखी । न करीं चिंता रहा सà¥à¤–ी । गà¥रà¥सोय नेणती मूरà¥à¤–ी । कामधेनॠवाकà¥य तयांचें ॥३७॥
à¤à¤•ेकाचे सहसà¥तà¥रगà¥ण । अधिक लाभ तà¥मà¥हां जाण । सà¥थिर करा अंतःकरण । हानि नवà¥हे निरà¥धार पैं ॥३८॥
गà¥रà¥à¤•ृपा होय जà¥यासी । दैनà¥य कैचें होय तà¥यासी । निधान जोडलें आमà¥हांसी । मà¥हणोनि शूदà¥र सांगतसे ॥३९॥
नर मà¥हणूं नये शà¥रीगà¥रà¥सी । शिवसà¥वरà¥प जाणा भरंवसीं । असे कारण पà¥ढें आमà¥हांसी । मà¥हणोनि निरोपिलें असे मज ॥४०॥
नानापरी सà¥तà¥री-पà¥तà¥रांसी । संबोधित असे शूदà¥र अति हरà¥षीं । इषà¥à¤Ÿà¤œन बंधà¥वरà¥à¤—ासी । येणेंचि रीतीं सांगतसे ॥४१॥
समसà¥त राहिले निवांत । à¤सें आठ दिवस कà¥रमित । वायॠà¤ाला अति शीत । समसà¥त पिकें नासलीं ॥४२॥
समसà¥त गà¥रामींची पिकें देखा । शीतें नासलीं सकळिका । परà¥à¤œनà¥य पडला अकाळिका । मूळ नकà¥षतà¥रीं परियेसा ॥४३॥
गà¥राम राहिला पिकावीण । शूदà¥रशेत वाढलें शतगà¥णें । वाढला यावनाळ सगà¥ण । à¤à¤•ेका अकरा फरगडेंसी ॥४४॥
तैं शूदà¥र-सà¥तà¥री संतोषोनि । शेता आली पूजा घेऊनि । अवलोकितसे आपà¥ले नयनीं । महानंद करितसे ॥४५॥
पीक à¤ालें अतà¥यंत । देखोनिया समसà¥त । येऊनि जन समसà¥त तेथ । महदाशà¥à¤šरà¥य करीत देखा ॥४६॥
येऊनि लागे पतिचरणीं । विनवीतसे कर जोडोनि । बोले मधà¥र करà¥णावचनीं । कà¥षमा करीं मà¥हणतसे ॥४७॥
अजà¥à¤žानमदें अति वेषà¥à¤Ÿिलें । नेणतां तà¥मà¥हांतें निंदिलें । गà¥रॠकैचा काय मà¥हणितलें । कà¥षमा करणें पà¥राणनाथ ॥४८॥
à¤सें पतीसी संबोधोनि । शेतींचा देव पूजोनि । विचार केला दोघांनीं । गà¥रà¥दरà¥शना जावें आतां ॥४९॥
मà¥हणोनि सांगे सà¥तà¥रियेसी । पूजों आलीं शà¥रीगà¥रà¥सी । सà¥वामी पà¥सती तयांसी । काय वरà¥तमान मà¥हणोनिया ॥५०॥
चरणीं लागलीं तेवà¥हां दोनà¥ही । हसà¥तदà¥वय जोडोनि । सà¥वामीदरà¥शन उलà¥हासोनि । उभीं ठाकलीं संमà¥à¤– ॥५१॥
दोघेंजणें सà¥तोतà¥र करिती । जय जयाजी शà¥रीगà¥रà¥मूरà¥ती । कामधेनॠकà¥ळदैवत मà¥हणती । तूंचि आमà¥à¤šा गà¥रà¥राया ॥५२॥
तà¥à¤à¥‡à¤‚ अमृतवचन आमà¥हां । चिंतामणिपà¥रकार महिमा । पूरà¥ण केलें आमà¥à¤šà¥या कामा । शरण आलों तà¥à¤œ आमà¥ही ॥५३॥
भकà¥तवतà¥सल बà¥रीदखà¥याति । à¤सें जगीं तà¥à¤œ वानिती । आमà¥हीं देखिलें दृषà¥à¤Ÿांतीं । मà¥हणोनि चरणीं लागलीं ॥५४॥
नाना पà¥रकारें पूजा आरती । शूदà¥र-सà¥तà¥री करीतसे भकà¥तीं । शà¥रीगà¥रॠबोलती अतिपà¥रीतीं । लकà¥षà¥मी अखंड तà¥à¤à¥‡ घरीं ॥५५॥
निरोप घेऊनि दोघेंजण । गेलीं आपà¥ले आशà¥रमीं जाण । करितां मास काळकà¥रमण । पीक आलें अपार ॥५६॥
गतसंवतà¥सराहूनि देखा । शतगà¥णी à¤ालें धानà¥य अधिका । शूदà¥र मà¥हणतसे à¤à¤•ा । अधिकारियातें बोलावोनि ॥५७॥
शूदà¥र मà¥हणे अधिकारियासी । पीक गेलें सरà¥व गांवासी । वोस दिसे कोठारासी । आपण देऊं अरà¥धा भाग ॥५८॥
गतवरà¥षा दà¥विगà¥ण तà¥मà¥हांसी । अंगिकारिलें मीं परियेसीं । धानà¥य à¤ालें बहà¥वसीं । शतगà¥णें अधिक देखा ॥५९॥
परी देईन अरà¥ध संतोषीं । संदेह न धरा हो मानसीं । अधिकारी मà¥हणती तयासी । धरà¥महानि केवी करà¥à¤‚ ॥६०॥
गà¥रà¥à¤•ृपा होतां तà¥à¤œवरी । पीक à¤ालें बहà¥तांपरी । नेऊनिया आपà¥ले घरीं । राजà¥य करीं मà¥हणती तया ॥६१॥
संतोषोनि शूदà¥र देखा । विपà¥रासी वांटी धानà¥य अनेका । घेऊनि गेला सकळिका । राजधानà¥य देऊनि ॥६२॥
सिदà¥ध मà¥हणे नामधारकासी । शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥र-महिमा परियेसीं । दृढ भकà¥ति असे जà¥यासी । दैनà¥य कैचें तया घरीं ॥६३॥
सकळाभीषà¥à¤Ÿà¥‡à¤‚ तà¥यासी होती । लकà¥षà¥मी राहे अखंडिती । गà¥रॠसेवा हो निशà¥à¤šिती । मà¥हणे सरसà¥वतीगंगाधर ॥६४॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रामृत । गà¥रà¥शिषà¥यसंवाद विखà¥यात । भकà¥ता शूदà¥रा वर पà¥रापà¥त । अषà¥à¤Ÿà¤šतà¥वारिंशोऽधà¥याय हा ॥६५॥
इति शà¥रीगà¥रà¥à¤šरितà¥रपरमकथाकलà¥पतरौ शà¥रीनृसिंहसरसà¥वतà¥यà¥पाखà¥याने सिदà¥धनामधारकसंवादे शूदà¥रवरपà¥रदानं नाम अषà¥à¤Ÿà¤šतà¥वारिंशोऽधà¥यायः
शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पितमसà¥तॠ।
ओवीसंखà¥या ॥६५॥
॥शà¥रीगà¥रà¥दतà¥तातà¥रेयारà¥पणमसà¥तà¥॥
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
