Aug 22
शà¥à¤°à¤¾à¤µà¤£à¤®à¤¾à¤¸ पà¥à¤·à¥à¤ªà¤‚ सातवे :: जपनाम :: देवी नरà¥à¤®à¤¦à¤¾
शà¥री गà¥रूदेव दतà¥त...!!
Related Articles :
शà¥री गà¥रूदेव दतà¥त...!!
Related Articles :
गायतà¥री मंतà¥र
सरà¥व वेदांची जननी, देवी गायतà¥रीचा संचार संपूरà¥ण विशà¥वातील कणाकणात आहे. गायतà¥री मंतà¥र हा अतिपà¥राचीन मंतà¥र आहे, सरà¥व वेदांचे सार हà¥या à¤à¤•ा मंतà¥रामधà¥ये समाविषà¥à¤Ÿ वà¥हावे अशी हà¥याची शबà¥दरचना आहे. पूरà¥वीचà¥या काळी हा मंतà¥र सà¥नान- संधà¥यादि, उपनयन विधींसाठी महतà¥वाचा होता.
देवी गायतà¥रीचे सà¥वरूप ::
देवी गायतà¥री मà¥हणजेच साकà¥षात जà¥à¤žान, आतà¥मबोध, पवितà¥रता आणि सदà¥à¤šार. देवी गायतà¥रीचे सà¥थानासन कमळ पà¥षà¥प असून तिचे सà¥वरूप पंचमà¥à¤–ी आहे. देवी गायतà¥रीची हि पाच मà¥à¤–े पंचपà¥राणांचे पà¥रतिनिधितà¥व करतात. मà¥हणजेच पà¥राणा, आपना, वà¥याना, उदà¥याना, समाना हे पंचपà¥राण मà¥हणजेच पाच ततà¥वे आहेत. मà¥हणजेच पृथà¥वी, जल, वायू, तेज आणि आकाश. तिचà¥या दहा हातांमधà¥ये तिने शंख, गदा, चकà¥र, चाबूक, कमंडलू (कटोरा), कमलपà¥षà¥प, परशॠधारण केले आहे आणि देवी गायतà¥री à¤à¤•ा हाताने आशिष पà¥रदान करते आहे व दà¥सरà¥या हाताने साधकास अभय देती आहे.
गायतà¥री मंतà¥राचे अरà¥थ तà¥याचे उतà¥तम विवरण शà¥री दतà¥तगà¥रूंचा पà¥रथम अवतार शà¥रीपाद शà¥रीवलà¥लभ सà¥वामी सकà¥षात सà¥वतः समजून देतात. (पà¥रसà¥तà¥त गायतà¥री मंतà¥र विवरण हे शà¥रीपद शà¥रीवलà¥लभ चरितामृत मधील आहे.)
शà¥रीपाद पà¥रभूंकडून गायतà¥री मंतà¥र सरà¥वाकà¥षर महिमा ::
गायतà¥री शकà¥ति विशà¥ववà¥यापà¥त आहे. तिचà¥याशी संबंध सà¥थापित केला असता सूकà¥षà¥म पà¥रकृती सà¥वाधीन होते. तिचà¥या योगाने भौतिक, मानसिक तसेच आतà¥मà¥याशी संबंधीत कà¥षेतà¥रातील सरà¥व पà¥रकारची संपतà¥ती पà¥रापà¥त होवू शकते. आपलà¥या शरीरात असंखà¥य नाडयाचे जाळे पसलेले आहे. यातील कांही नाडया जà¥ळलà¥या असता तà¥यांना ''गà¥रंथी'' मà¥हणतात. जपयोगात शà¥रधà¥दा / निषà¥ठा असलेलà¥या साधकांचà¥या मंतà¥रोचà¥à¤šाराने या गà¥रंथी जागृत होवून तà¥यातील सूपà¥त शकà¥तींचा पà¥रादà¥रà¥भाव होतो.
- "à¥" या अकà¥षराचा उचà¥à¤šार केला असता मसà¥तकातील भाग पà¥रभावित होतो.
- "भू:" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šाराने उजवà¥या डोळयावरील चार बोटांचा कपाळाचा भाग जागृत होतो.
- "भूव:" चà¥या उचà¥à¤šारणाने मानवाचà¥या भृकà¥à¤Ÿà¥€à¤šà¥या वरील तीन अंगà¥लीचा भाग पà¥रभावित होतो.
- "सà¥व:" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šाराने डावà¥या डोळयावरील कपाळाचा चार अंगà¥ली इतका भाग जागृत होतो.
- "ततà¥" चà¥या उचà¥à¤šाराने आजà¥à¤žा चकà¥रामधà¥ये असलेली 'तापिनी' गà¥रंथीतील सूपà¥त असलेली 'साफलà¥य' शकà¥ति जागृत होते.
- "स" चà¥या उचà¥à¤šाराने डावà¥या डोळयातील सफलता नांवाचà¥या गà¥रंथीमधà¥ये सà¥पà¥त रूपाने असलेली 'पराकà¥रम' शकà¥ति पà¥रभावित होते.
- "वि" चे उचà¥à¤šारण केले असता डावà¥या डोळयामधील 'विशà¥व' गà¥रंथीमधà¥ये सà¥थित असलेली 'पालन' शकà¥ति जागृत होते.
- "तà¥" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणाने डावà¥या कानात असलेलà¥या 'तà¥षà¥à¤Ÿà¥€' नांवाचà¥या गà¥रंथीतील 'मंगळकर' शकà¥ति पà¥रभावित होते.
- "रà¥व" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šाराने उजवà¥या कानात सà¥थित असलेलà¥या 'वरदा' गà¥रंथीतील 'योग' नावाची शकà¥ति सिधà¥द होते.
- 'रे" चा उचà¥à¤šार केला असता नासिकेचà¥या मà¥ळाशी सà¥थित असलेलà¥या 'रेवती' गà¥रंथीतील 'पà¥रेम' शकà¥तिची जागृती होते.
- "णि" चà¥या उचà¥à¤šाराने वरील ओठावर असलेलà¥या 'सूकà¥षà¥म' गà¥रंथीतील सà¥पà¥त शकà¥ति 'धन' संधà¥य जागृत होते.
- "यं" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šाराने आपलà¥या खालचà¥या ओठावर असलेलà¥या 'जà¥à¤žान' गà¥रंथीतील 'तेज' शकà¥तीची सिधà¥दि होते.
- "भर" या अकà¥षर समà¥दायाचà¥या उचà¥à¤šारणाने कंठत असलेलà¥या 'भग' गà¥रंथीतील 'रकà¥षणा' शकà¥ति जागृत होते.
- "गो" चा उचà¥à¤šार केला असता कंठकूपात सà¥थित असलेलà¥या 'गोमती' नावाचà¥या गà¥रंथीतील 'बà¥धà¥दि' शकà¥तीची सिधà¥दि होते.
- "दे" चà¥या उचà¥à¤šाराने डावà¥या छातीचà¥या वरचà¥या भागात असलेलà¥या 'देविका' गà¥रंथीतील 'दमन' शकà¥ति पà¥रभावित होते.
- "व" चा उचà¥à¤šार उजवà¥या छातीचà¥या वरील भागात असलेलà¥या 'वराही' गà¥रंथीतील 'निषà¥ठा' शकà¥तीची सिधà¥दि करतो.
- "सà¥य" याचà¥या उचà¥à¤šारणाने पोटाचà¥या वरील बाजूस (जà¥या ठिकाणी बरगडया जà¥ळतात) सिंहिणी नावाची गà¥रंथी असते. या गà¥रंथीतील 'धारणा' शकà¥ति पà¥रभावित होते.
- "धी" चà¥या उचà¥à¤šारणाने यकृतात असलेलà¥या 'धà¥यान' गà¥रंथीतील 'पà¥राणशकà¥ति ' सिधà¥द होते.
- "म" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šाराने आपलà¥या पà¥लिहा मधà¥ये असलेलà¥या 'मरà¥यादा' गà¥रंथीतील 'संयम' शकà¥तिची जागृती होते.
- "हि" चà¥या उचà¥à¤šाराने नाभीमधील 'सà¥फà¥à¤Ÿ' गà¥रंथीतील 'तपो' शकà¥ति सिधà¥द होते.
- "धी" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणाने पाठीचà¥या मागील करणà¥याचà¥या खालील भागात असलेलà¥या 'मेघा' गà¥रंथीतील 'दूरदरà¥शिता' शकà¥तीची सिधà¥दि होते.
- "यो" चà¥या उचà¥à¤šारणाने डावà¥या भूजेत सà¥थित असलेलà¥या 'योगमाया' गà¥रंथीतील 'अंतरà¥निहित' शकà¥ति जागृत होते.
- "यो" चà¥या उचà¥à¤šारणाने उजवà¥या भà¥à¤œà¥‡मधà¥ये सà¥थित असलेलà¥या 'योगिनी' गà¥रंथीतील 'उतà¥पादन' शकà¥ति जागृत होते.
- "न:" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणांने उजवà¥या कोपरामधà¥ये असलेलà¥या 'धारीणी' गà¥रंथीतील 'सरसता' शकà¥तीची सिधà¥दि होते.
- "पà¥र" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणाने डावà¥या कोपरात असलेलà¥या 'पà¥रभव' गà¥रंथीतील 'आदरà¥श' नावाचà¥या शकà¥तीची जागृती होते.
- "चो" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणाने उजवà¥या मनगटात सà¥थित असलेलà¥या 'उषà¥मा' गà¥रंथीतील 'साहस' शकà¥तीची सिधà¥दि होते.
- "द" या अकà¥षराचà¥या उचà¥à¤šारणाने उजवà¥या तळहातावर असलेलà¥या 'दृशà¥य' नांवाचà¥या गà¥रंथीतील 'विवेक' शकà¥तीची जागृती होते.
- "यातà¥" या अकà¥षर दà¥वयांचà¥या उचà¥à¤šारणाने डावà¥या तळहातावरील 'निरंजन' गà¥रंथीतील 'सेवा' शकà¥ति सिधà¥द होते.
गायतà¥री मंतà¥राचे विवरण ::
गायतà¥री मंतà¥र हा कलà¥पतरूपà¥रमाणे आहे. यातील ॠकार भूमीतून वर येणारा कोंब मानला जातो. भगवंत आहे याचे जà¥à¤žान परमेशà¥वरावरील निषà¥ठा ॠकारचà¥या उचà¥à¤šारणाने येते. हा कोंब तीन शाखांमधà¥ये भू: भà¥व: सà¥व: याचà¥या रूपाने वाढतो. ''भू:'' आतà¥मजà¥à¤žान मिळऊन देणà¥यास समरà¥थ आहे. ''भà¥व:'' जीव शरीर धारण करतो तेंवà¥हा करायचा करà¥मयोग सà¥à¤šवितो. ''सà¥व:'' समसà¥त दà¥वंदà¥वाला सà¥थिरतà¥व देऊन समाधी सà¥थिती देणà¥यास समरà¥थ करतो. भू: या शाखेतून ''ततॠसवितà¥: वरेणà¥यमà¥'' या उपशाखा उदà¥भवलà¥या. शरीरधारकाला जीवाचे जà¥à¤žान करून देणà¥यास ''ततà¥'' उपयोगी आहे. शकà¥तीला समà¥पारà¥à¤œन (मिळविणे) करणà¥यासाठी ''सवितà¥:'' याचे सहकारà¥य होते. ''वरेणà¥यमà¥'' मानवाला जंतà¥सà¥थितीतून दिवà¥य सà¥थितीला जाणà¥यास सहकारी होतो.
''भà¥व:'' या शाखेतून ''भरà¥à¤—ो, देवसà¥य धीमही'' या तीन उपशाखा उतà¥पनà¥न à¤ालà¥या आहेत. ''भरà¥à¤—ो'' निरà¥मलतà¥व वाढवितो. ''देवसà¥य'' देवतानाच केवळ साधà¥य असलेली दिवà¥यदृषà¥à¤Ÿà¥€ मिळवून देतो. ''धीमही'' ने सदà¥à¤—à¥णांची वृदà¥धी होते. ''सà¥व:'' यातून ''धियो'' मà¥ळे विवेक, ''योन:'' मà¥ळे संयम, ''पà¥रचोदयातà¥'' मà¥ळे समसà¥त जीवसृषà¥à¤Ÿà¥€à¤šा सेवाभाव वाढीस लागतो.
फलशà¥रà¥ती ::
- बौदà¥धिक पà¥रघालà¥भता आणि अधà¥यातà¥मिक विचारधारा संपादन करणà¥यासाठी हà¥या मंतà¥राचा उपयोग होतो.
- मानसिक, आतà¥मिक सà¥थरावर पातके शमवणà¥यासाठी तसेच पà¥रायशà¥à¤šितà¥त मà¥हणून हà¥या मंतà¥राचा साधक उपयोग करतात.
- हà¥या मंतà¥राचे योगà¥य उचà¥à¤šारण तथा पूरà¥ण विशà¥वासाने साधना केलà¥यास उतà¥तम आरोगà¥य, मानसिक सà¥वासà¥थà¥य, जीवनशकà¥ती पà¥रापà¥त होऊ शकते.
उपोरोकà¥त लेख केवळ गायतà¥री मंतà¥राविषयी माहिती देणà¥यासाठी पà¥रसà¥तà¥त आहे. वाचकांनी साधना करणà¥यापूरà¥वी गायतà¥री मंतà¥राविषयी आपलà¥या गà¥रूंकडून सविसà¥तर माहिती घà¥यावी आणि गà¥रà¥à¤†à¤œà¥à¤žà¥‡विना गायतà¥री मंतà¥राचा जप करू नये.
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त ...!!!
Related Articles :
शà¥री गà¥रूदेव दतà¥त...!!
Related Articles :
शà¥री गà¥रूदेव दतà¥त...!!
Related Articles :
Copyright © 2012-2026 Shri Dattaguru