Oct 09
सपà¥à¤¤à¤¶à¤¤à¥€ गà¥à¤°à¥‚चरितà¥à¤° :: अधà¥à¤¯à¤¾à¤¯ सदतीसावा
शà¥री वासà¥देवानंद सरसà¥वती (टेंबे सà¥वामी) रचित "शà¥री सपà¥तशती गà¥रूचरितà¥र"
गृह भूमी संमारà¥à¤œन । कीजे नितà¥य लेपरंजन । शालगà¥रामशिला धेनू । गृहीं राखून ठेवा गवà¥य ॥१॥
गृह तà¥वादे गृहमेधीय । अगà¥निहोतà¥र किंवा गà¥हà¥य । हो संधà¥यावतॠदेवपूजà¥य । पशà¥तà¥लà¥यतà¥व अनà¥यथा ॥२॥
किंवा पà¥रातरà¥विसà¥तरानें । दà¥पारी पंचोपचारानें । सायंकाळीं निरांजनें । आठ सà¥थानें पूजनाची ॥३॥
जे कोणी न पूजती । ते यमदंड घेती । वेदमंतà¥रे दà¥विज पूजिती । पौंराणोकà¥तीं सà¥तà¥रीशूदà¥रादि ॥४॥
विपि नां तोतà¥थ मधà¥यम । कà¥रीत हीन, सà¥वीय उतà¥तम । तसीं शà¥वेत रकà¥त शà¥याम । पà¥षà¥पें अधम शूदà¥रानीत ॥५॥
न दà¥या देवा सकृमिछिदà¥र । दà¥रà¥à¤—े दà¥रà¥वा, केवडा हरा । वरà¥à¤œा तà¥ळशी गणेशà¥वरा । धà¥तà¥तà¥रारà¥à¤•ादि कृषà¥णा ॥६॥
वाम हसà¥ताकडे कलश । पà¥षà¥पादिका दकà¥षिण देश । शंख घंटा वामदकà¥षिणेस । कीजे नà¥यास देही देवी ॥७॥
कायें मानसें वाचें दà¥विजा । षोडशोपचारे पूजा । मिळतां पंचामृतें पूजा । सà¥नानापूरà¥वीं नंतर भूषा ॥८॥
तवाशà¥रित मी मला तारीं । मà¥हणूनी निरà¥मालà¥य घे शिरीं । भावें मंतà¥रजप करीं । तीरà¥थ पी शिरी घे उदà¥वासी ॥९॥
घे अंतःकरणीं देवा । पंचसूना दोष जावा । जरी तरी वैशà¥वदेवा । पà¥रातःसायं सà¥वानà¥नशà¥धà¥यरà¥थ ॥१०॥
याचे पà¥रातःकालारंभण । होम करी तो देवयजà¥à¤ž । हो बळी तो भूतयजà¥à¤ž । पितृनृयजà¥à¤ž ततà¥तरà¥पणें ॥११॥
वीकà¥षणारà¥थ अतिथीसी । किंचितॠठरा अंगणदेशीं । येतां अनà¥न दà¥या शकà¥तीसी । दà¥या यतीसी सजलांनà¥न ॥१२॥
ओले पाद मà¥à¤–कर । जेवा घेउनी परिवार । नेणतà¥यासी वाढा दूर । नच करा पंकà¥तिभेद ॥१३॥
घालून चितà¥राहà¥ति । आपोशन घà¥या मौंनसà¥थिति । घà¥यावà¥या मंतà¥रे पà¥राणाहà¥ति । पातà¥र हातीं धरà¥निया ॥१४॥
सरà¥वांस पà¥राणाहà¥तà¥यंत । मौंन पà¥ढें विकलà¥पित । पातà¥रीं टाका न उचà¥à¤›िषà¥à¤Ÿ । जल पितां शबà¥द वरà¥à¤œà¥य ॥१५॥
दीप मावळतां न खावें । रजसà¥वलांतà¥यां न देखावें । तà¥यांचे शबà¥द न à¤à¤•ावें । न शिवावें परसà¥पर ॥१६॥
दà¥रà¥वायॠअधो आतां । अनà¥न तà¥यजा कीटयà¥à¤•à¥ता । न जेवावें वांती होतां । केश पडता पà¥रोकà¥षà¥नि घà¥यावे ॥१७॥
वियà¥à¤•à¥तः सà¥यादॠदà¥विजतà¥वातà¥स । पलांडà¥लशà¥नादिभà¥à¤•ॠ। तामसाहारभà¥à¤—à¥दà¥रà¥धीः । सातà¥विकाहारभà¥à¤•à¥सà¥धीः ॥१८॥
आजà¥या पयोनà¥न लवण । सरà¥व खावें अनà¥य अनà¥न । सशेष दà¥यावें उचà¥à¤›िषà¥à¤Ÿानà¥न आपोशन । अरà¥धे पà¥यावें ॥१९॥
मà¥à¤–ाचा शोधनासी । वरà¥à¤œावें तरà¥à¤œनीसी । मà¥à¤– हसà¥ताघà¥री शà¥à¤šà¥€सी । दà¥विराचमनें बोलीयेलें ॥२०॥
धà¥यासमà¥यकॠतांबà¥लादि । à¤à¤•ावें पà¥राणादि । कीजे सायंसधà¥याविधी । भोजनांदि पूरà¥ववतॠ॥२१॥
कà¥षीरानà¥न रातà¥रीं शसà¥त । दिवाकरà¥म पà¥राकà¥पà¥रहरांत । रातà¥रौं वरà¥à¤œा सौंरपाठ । निशींथांत रातà¥रिकरà¥म ॥२२॥
जैं पञà¥à¤š यजà¥à¤žादिकचà¥à¤•े । कीजेपà¥रायशà¥à¤šितà¥तविवेके । सà¥à¤–शायिनिशां वंदा, सà¥à¤–ें । निजाईशाअरà¥पूनकरà¥म ॥२३॥
सà¥तà¥रीऋतॠकालीं करा रति । परà¥व मूल मघा रेवती । वरà¥à¤œा दिवा शà¥रादà¥धवà¥रती । ऋतà¥à¤—ामी बà¥रहà¥मचारी ॥२४॥
न गà¥रà¥विणीशीं रमांवें । रतीं कोप दà¥वेष तà¥यजावे । ऋतॠचà¥à¤•वूनी न जावें । जातां पावे भà¥रूणहतà¥या ॥२५॥
घर धंदा होतांहि विपà¥रा । न सोडावें निजाचारा । गà¥रॠà¤सें कथिती विपà¥रा । तो आचार करà¥नि तरे ॥२६॥
इति शà¥रीमतà¥परमहंसपरिवà¥राजकाचारà¥यशà¥रीमदà¥वासà¥देवानंदसरसà¥वतिविरचिते सारे आनà¥हिककरà¥मनिरà¥पणं नाम सपà¥ततà¥रिंशोऽधà¥यायः
शà¥री गà¥रà¥देव दतà¥त...!!!
